ముఖ్యమైన సూచనలు (Instructions):
- Syllabus: ఈ Test లో Psychology 24 ప్రశ్నలు మరియు Pedagogy 6 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
- Exam Pattern: ఇది 29th June 2025 TS TET Social Paper- 2 (Shift-1) Psychology Subject అధికారిక ప్రశ్నాపత్రము.
- Solved: ప్రతి ప్రశ్నకు ఆన్సర్లతో పాటు క్లియర్ వివరణ (Detailed Explanations) ఇవ్వడం జరిగింది.
- Analysis: మీ స్కోర్ ను మరియు Preparation స్థాయిని వెంటనే సమీక్షించుకోవచ్చును.
- Speed: 30 ప్రశ్నలను నిర్దేశిత సమయం (30 నిమిషాల) కంటే ముందుగానే పూర్తి చేయడం ద్వారా మీ టైమ్ మేనేజ్మెంట్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోండి.
- Negative Marks: ఈ పరీక్షలో తప్పుడు సమాధానాలకు సంబంధించి ఎలాంటి నెగెటివ్ మార్క్స్ ఉండవు.
Start Psychology Test
మీ ప్రిపరేషన్ను ఇప్పుడే ప్రారంభించండి – withchari.in
కింది వాటిలో ఏది ప్రేరణను రేకెత్తించి దానిని నిలబెట్టడానికి సహాయపడదు?
చురుకుగా పాల్గొనడానికి అవకాశం.
అభ్యసనానికి సంసిద్ధత.
అభ్యాసకుడికి ఆసక్తి కలిగించే పని.
అస్పష్టమైన లక్ష్యం.
అభ్యసన ప్రక్రియలో ప్రేరణను రేకెత్తించి నిలబెట్టడానికి అభ్యాసకుడికి ఒక స్పష్టమైన మరియు ఖచ్చితమైన లక్ష్యం చాలా అవసరం. అస్పష్టమైన లక్ష్యం ఉండటం వల్ల అభ్యాసకుడికి గమ్యం పట్ల అవగాహన లేక అయోమయానికి గురవుతూ ఆసక్తిని కోల్పోతాడు. ఇది ప్రేరణను తగ్గించి అభ్యసనానికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది. మిగతా మూడు ఆప్షన్లు అభ్యాసకుడిలో ప్రేరణను పెంచడానికి సానుకూల కారకాలుగా పనిచేస్తాయి.
బ్రూనర్ సూచించిన “ఆవిష్కరణ అభ్యసనం” యొక్క ప్రతికూలతగా ఈ క్రింది వాటిలో దేనిని చూడవచ్చు?
ప్రత్యేక సామగ్రి అవసరం.
అభ్యసకులకు ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తుంది.
ప్రభావవంతమైన జ్ఞాపకశక్తికి సహాయపడుతుంది.
అభ్యసనాన్ని కొత్త పరిస్థితులకు బదలాయింపు చేయడంలో సహాయపడుతుంది.
ఆవిష్కరణ అభ్యసనంలో విద్యార్థులు స్వయంగా అన్వేషించి జ్ఞానాన్ని పొందవలసి ఉంటుంది. దీనికోసం సమయం ఎక్కువగా పట్టడమే కాకుండా ప్రత్యేకమైన అభ్యసన సామగ్రి మరియు వనరులు అవసరమవుతాయి. ఇవి అన్ని పాఠశాలల్లో అందుబాటులో ఉండకపోవడం ఒక ప్రధాన ప్రతికూలత. మిగిలిన మూడు ఆప్షన్లు (ఉత్సాహం, జ్ఞాపకశక్తి, బదలాయింపు) ఈ పద్ధతి యొక్క ప్రయోజనాలు.
గరిష్ట అభ్యసన బదలాయింపుకు కింది వాటిలో ఏది సహాయం చేయదు?
బట్టీ అభ్యసనం.
అవగాహనతో అభ్యసనం.
అంతర్దృష్టి అభ్యసనం.
తార్కిక ఆలోచన.
అభ్యసన బదలాయింపు సమర్థవంతంగా జరగాలంటే నేర్చుకున్న విషయాన్ని అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. బట్టీ అభ్యసనం లో విద్యార్థి కేవలం విషయాన్ని గుర్తుంచుకుంటాడు తప్ప దాని వెనుక ఉన్న సూత్రాలను అర్థం చేసుకోడు. దీనివల్ల నేర్చుకున్న జ్ఞానాన్ని కొత్త పరిస్థితులకు బదలాయించడం సాధ్యం కాదు. అందుకే ఇది గరిష్ట అభ్యసన బదలాయింపుకు ఏమాత్రం సహాయపడదు.
అపర్ణ యోగా నేర్చుకోవడానికి ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశానికి వెళ్లడానికి విమాన టిక్కెట్లు బుక్ చేసుకుంది. కానీ వెళ్ళే ముందు ఆమె యోగా నేర్చుకోవడానికి వేరొక మంచి ప్రదేశాన్ని తెలుసుకుంది, బుకింగ్ను మార్చుకోవాలనుకుంది. ఆమె ఎయిర్లైన్కు కాల్ చేసి ఆటోమేటెడ్ సర్వీస్ అందించిన సూచనలతో వివిధ ఎంపికల ద్వారా పనిని పూర్తి చేసింది. ఇది దేనికి ఒక ఉదాహరణ?
సాధారణీకరణ.
ఆకృతీకరణ.
క్యూయింగ్.
సంసర్గం.
ఒక నిర్దిష్ట లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి లేదా సరైన ప్రతిస్పందనను రాబట్టడానికి ఇచ్చే సంకేతాలు లేదా సూచనలను 'క్యూయింగ్' (Cueing) అంటారు. ఇక్కడ ఆటోమేటెడ్ సర్వీస్ అందించే వాయిస్ సూచనలు (ఉదా: టికెట్ మార్పు కోసం 1 నొక్కండి, 2 నొక్కండి) అపర్ణ తన పనిని విజయవంతంగా పూర్తి చేయడానికి మార్గదర్శకాలుగా (Cues)పనిచేశాయి.
మూడేళ్ల స్నిగ్ధ ఒక దుకాణంలోని అల్మారాల నుండి అన్ని బొమ్మలను బయటకు తీస్తోంది. బొమ్మలు పాడైతే వాటికి డబ్బు చెల్లించాల్సి ఉంటుందని ఆమె తండ్రి ఆమెను హెచ్చరించాడు. స్నిగ్ధ తన తండ్రి ఏమి చెబుతున్నారో అర్థం చేసుకోలేదు మరియు బొమ్మలను బయటకు తీస్తూనే ఉంది. ఇది ఆమె వయస్సులో మానసిక వికాసం యొక్క ఏ లక్షణానికి ఉదాహరణ?
ఉత్సుకత లేకపోవడం.
వివేచనా లేకపోవడం.
అధిక అమూర్త ఆలోచన.
సృజనాత్మకత లేకపోవడం.
మూడేళ్ల వయస్సు గల పిల్లలు పియాజే సిద్ధాంతం ప్రకారం పూర్వ ప్రచాలక దశ లో ఉంటారు. ఈ దశలో పిల్లలకు తార్కిక ఆలోచన లేదా ఒక పని వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని (కార్యకారణ సంబంధం) విశ్లేషించే 'వివేచనా సామర్థ్యం' ఉండదు. అందుకే తండ్రి హెచ్చరిక వెనుక ఉన్న తర్కాన్ని అర్థం చేసుకోలేక స్నిగ్ధ ఆ బొమ్మలను తీస్తూనే ఉంది.
శౌర్య అనే ఆరేళ్ల బాలుడిని తల్లిదండ్రులిద్దరూ ఉద్యోగాలు చేస్తున్నందున డే కేర్ ఉద్దేశ్యంతో మాత్రమే వారు అతనిని వేసవి శిబిరంలో చేర్చారు. శిబిరంలో శౌర్య అనేక కృత్యాల్లో పాల్గొన్నాడు. శిబిరం చివరిలో, అతని తల్లిదండ్రులు శౌర్య ఏ నిర్దిష్ట నైపుణ్యాన్ని నేర్చుకోలేదని గ్రహించారు. దీనికి కారణం శౌర్యకు ఏది లేకపోవడం వలన?
ప్రజ్ఞ.
లక్ష్య దిశ.
సంరక్షణ.
కృత్యం.
అభ్యసనం సమర్థవంతంగా సాగాలంటే అభ్యాసకుడికి ఒక స్పష్టమైన లక్ష్య దిశ (Goal Direction) ఉండాలి. శౌర్య కేవలం డే కేర్ కోసం శిబిరానికి వెళ్లాడు తప్ప, ఏదైనా నైపుణ్యాన్ని నేర్చుకోవాలనే నిర్దిష్ట ఉద్దేశ్యం లేదా లక్ష్యం అతనిలో లేదు. అందువల్ల కృత్యాల్లో పాల్గొన్నప్పటికీ అతను ఎటువంటి కొత్త నైపుణ్యాన్ని సాధించలేకపోయాడు.
కౌమార దశ సంబంధిత ఎరిక్సన్ మనో-సాంఘీక వికాస దశ ఏది?
తాదాత్మ్యం vs తాదాత్మ్య సంభ్రమం.
సన్నిహితత్వం vs ఏకాంతం.
చొరవ vs అపరాధం.
ఉత్పాదకత vs స్తబ్దత.
ఎరిక్సన్ మనో-సాంఘిక వికాస సిద్ధాంతం ప్రకారం 12 నుండి 18 ఏళ్ల మధ్య ఉండే కౌమార దశలో వ్యక్తులు 'తాదాత్మ్యం vs తాదాత్మ్య సంభ్రమం' దశను ఎదుర్కొంటారు. ఈ సమయంలో వారు "నేను ఎవరు? సమాజంలో నా పాత్ర ఏమిటి?" అనే అన్వేషణ ద్వారా ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును ఏర్పరచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఈ గుర్తింపు పొందలేకపోతే వారు తీవ్రమైన పాత్ర గందరగోళానికి లోనవుతారు.
వికలాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD), 2016 ప్రకారం సంబంధిత ప్రభుత్వం ప్రామాణిక వైకల్యత ఉన్న విద్యార్థులకు ఏ వయస్సు వరకు ఉచితంగా పుస్తకాలు, ఇతర అభ్యసన సామగ్రి మరియు తగిన సహాయక పరికరాలను అందించాలి?
పద్నాలుగు సంవత్సరాలు.
ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాలు.
పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు.
పన్నెండు సంవత్సరాలు.
వికలాంగుల హక్కుల చట్టం (RPwD), 2016లోని సెక్షన్ 31 ప్రకారం, ప్రామాణిక వైకల్యత ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికి 18 ఏళ్ల వయస్సు వచ్చే వరకు ఉచితంగా విద్యను, పుస్తకాలను మరియు ఇతర అభ్యసన సామగ్రిని పొందే హక్కు ఉంది. సాధారణ విద్యార్థులకు RTE చట్టం ప్రకారం ఈ పరిమితి 14 ఏళ్లు కాగా, వికలాంగులకు మాత్రం దీనిని 18 ఏళ్ల వరకు పొడిగించారు.
చిన్మయి ఒక ప్రముఖ నాయకుడి భార్య. ఆమె ఎల్లప్పుడూ తన భర్త భావజాలానికి తాను చాలా మంచి అనుచరురాలినని చూపించే ప్రయత్నం చేస్తుంది. చిన్మయి ఉపయోగించే రక్షక తంత్రం ఏది?
పరిహారం.
ప్రతిగమనం.
తాదాత్మ్యీకరణం.
విస్థాపనం.
ఒక వ్యక్తి తన అపజయాలను అధిగమించడానికి లేదా సమాజంలో గౌరవం పొందడానికి, మరొక ప్రముఖ వ్యక్తి యొక్క విజయాలను లేదా లక్షణాలను తనవిగా భావించుకోవడాన్ని 'తాదాత్మ్యీకరణం' అంటారు. ఇక్కడ చిన్మయి తన భర్త యొక్క ఉన్నతమైన భావజాలంతో తనను తాను గుర్తించుకోవడం ద్వారా మానసిక సంతృప్తిని పొందుతోంది.
క్రిందివాటిలోసరికాని స్టేట్మెంట్ను గుర్తించండి?
పెరుగుదల మరియు వికాసం ప్రవర్తనలో మార్పును తెస్తాయి.
పెరుగుదల మరియు వికాసం పరిపక్వత మరియు అభ్యసనం ద్వారా జరుగుతాయి.
పెరుగుదల మరియు వికాసం అనువంశికత మరియు పరిసరం యొక్క ఉత్పత్తులు.
పెరుగుదల మరియు వికాసం రెండూ ఒక నిర్దిష్ట వయస్సు తర్వాత ఆగిపోతాయి.
పెరుగుదల అనేది శారీరక మార్పులకు సంబంధించింది కాబట్టి అది పరిపక్వత వచ్చిన తర్వాత ఒక నిర్దిష్ట వయస్సులో ఆగిపోతుంది. కానీ వికాసం అనేది మానసిక, సామాజిక మరియు ఇతర మార్పులకు సంబంధించి గర్భం నుండి మరణం వరకు నిరంతరం జరిగే ప్రక్రియ.
గ్రామీణ నేపథ్యం నుండి వచ్చిన విజయ్ నగరంలోని ప్రముఖ విద్యాసంస్థలలో ఒకదానిలో ప్రవేశం పొందాడు. అతను ర్యాగింగ్కు గురయ్యాడు మరియు మానసికంగా ప్రభావితమయ్యాడు. అతను ఒక మంత్రణకుడిని సంప్రదించాడు. అతను అన్ని వివరాలను తీసుకొని, సమస్యను విశ్లేషించి, విజయ్ అనుసరించాల్సిన కార్యాచరణ ప్రణాళికను ఇచ్చాడు మరియు అతనికి విషయం ఎప్పటికప్పుడు తెలుపుతూ ఉండమని సూచించాడు. ఇది ఏ రకమైన మంత్రణం?
నివారణాత్మక.
అనిర్దేశిత.
ఎక్లెక్టిక్.
నిర్దేశిత.
ఈ సందర్భంలో మంత్రణకుడే (Counselor) సమస్యను విశ్లేషించి, విజయ్ ఏం చేయాలో ఒక స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రణాళికను సూచించాడు. ఇలా మంత్రణకుడు చురుకైన పాత్ర పోషిస్తూ, నిర్ణయాత్మక పాత్ర వహించే పద్ధతిని 'నిర్దేశిత మంత్రణం' (Directive Counseling) అంటారు. దీనిని ఇ.జి. విలియమ్సన్ ప్రతిపాదించారు.
వికాస్ ఒక కొత్త భవనంలోకి వెళ్లి లిఫ్ట్లోకి ప్రవేశించాడు. పై అంతస్తుకు చేరుకున్న తర్వాత లిఫ్ట్ తలుపు తెరుచుకోలేదు. భయంతో వికాస్ లిఫ్ట్ యొక్క గోడలను కొట్టాడు, సహాయం కోసం అరిచాడు మరియు అన్ని బటన్లను యాదృచ్ఛికంగా నొక్కాడు. ఒక బటన్ నొక్కినప్పుడు తలుపు తెరుచుకుంది. వికాస్ ప్రవర్తనను ఈ క్రింది ఏ చర్యగా వివరించవచ్చు?
గెస్టాల్ట్.
అంతర్దృష్టి.
నిబంధన.
యత్న దోష.
వికాస్ లిఫ్ట్ తలుపులు తెరవడానికి స్పష్టమైన ఆలోచన లేకుండా, భయంతో యాదృచ్ఛికంగా అనేక ప్రయత్నాలు చేశాడు. ఇలా సమస్య పరిష్కారం కోసం పదేపదే ప్రయత్నిస్తూ, తప్పులను సరిదిద్దుకుంటూ సరైన ప్రతిస్పందనను ఎంచుకునే ప్రక్రియను 'యత్న దోష అభ్యసనం' అంటారు. దీనిని ఇ.ఎల్. థార్న్డైక్ ప్రతిపాదించారు.
బండూరా యొక్క సాంఘిక అభ్యసన సిద్ధాంతంలో, ఒక నిర్దిష్ట పరిస్థితిలో విజయం సాధించగల తన సామర్థ్యంపై ఒక వ్యక్తికి ఉన్న నమ్మకాన్ని ఏమని అంటారు?
స్వీయ సామర్థ్యం.
స్వీయ పరిశీలన.
స్వీయ మూల్యాంకనం.
స్వీయ నియంత్రణ.
ఆల్బర్ట్ బండూరా ప్రకారం ఒక వ్యక్తి ఒక నిర్దిష్ట పనిని విజయవంతంగా పూర్తి చేయగలనని తనపై తనకు ఉండే బలమైన నమ్మకాన్ని 'స్వీయ సామర్థ్యం' (Self-Efficacy) అంటారు. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆలోచనలు, ప్రవర్తన మరియు ప్రేరణను ప్రభావితం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
కింది వాటిలో ఏది తరగతి గదిలో 'ఈక్విటీ' (Equity) నిర్ధారించడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం కాదు?
విద్యార్థుల మధ్య విరోధాన్ని సృష్టిస్తుంది.
తరగతి గది పరిసరం యొక్క నాణ్యతను పెంచుతుంది.
విద్యావిషయక సాధనను మెరుగుపరుస్తుంది.
ప్రతి పిల్లవాడికి విజయం సాధించే అవకాశం.
తరగతి గదిలో 'ఈక్విటీ' (Equity) అంటే ప్రతి విద్యార్థి అవసరాలను బట్టి వారికి సమాన అవకాశాలు కల్పించడం. ఇది విద్యార్థుల మధ్య పరస్పర గౌరవాన్ని పెంచుతుంది. కాబట్టి,విద్యార్థుల మధ్య విరోధాన్ని సృష్టిస్తుంది అనేది తప్పు, ఎందుకంటే ఈక్విటీ వల్ల సామాజిక సామరస్యం పెరుగుతుంది తప్ప విభేదాలు రావు.
వియాన్ అనే ఏడేళ్ల బాలుడు 2వ తరగతి చదువుతున్నాడు. పాఠశాలలో అతని నిష్పాదన సగటు కంటే ఎక్కువగా ఉంది. అతను తోటి విద్యార్థులందరితో స్నేహంగా ఉంటాడు మరియు అందరితో ఆడుకుంటాడు. అతని తల్లి ఎదుర్కొంటున్న ఒక పెద్ద సమస్య ఏమిటంటే, నాలుగు సంవత్సరాలుగా పాఠశాలకు వెళుతున్నప్పటికి కూడా ప్రతిరోజూ ఉదయం అనేక విధాలుగా ప్రయత్నించినప్పటికీ, అతను పాఠశాలకు వెళ్లడం ఇష్టం లేదని చెబుతూ తీవ్రంగా ఏడుస్తాడు. సహాయం కోసం ఆమె మనోవైజ్ఞానిక శాస్త్రవేత్త వద్దకు వెళ్ళింది. ఇక్కడ పరిష్కారం కనుగొనడానికి సరైన పద్ధతి ఏది?
ప్రయోగాత్మక అధ్యయనం.
వ్యక్తి అధ్యయనం.
క్రాస్ సెక్షనల్ అధ్యయనం.
అనుదైర్ఘ్య అధ్యయనం.
ఒక వ్యక్తికి సంబంధించిన సమస్యల వెనుక ఉన్న లోతైన కారణాలను, వారి కుటుంబ మరియు వ్యక్తిగత నేపథ్యాలను సమగ్రంగా పరిశీలించే పద్ధతిని 'వ్యక్తి అధ్యయన పద్ధతి' (Case Study Method) అంటారు. వియాన్ చదువులో రాణిస్తున్నప్పటికీ పాఠశాలకు వెళ్లడానికి ఎందుకు నిరాకరిస్తున్నాడో తెలుసుకోవడానికి, అతని ప్రవర్తనలోని వైరుధ్యాలను ఈ పద్ధతి ద్వారానే శాస్త్రీయంగా విశ్లేషించవచ్చు.
నిరంజన్ తల్లి అతనికి ఆడుకునే గుండ్రని పిండి ముద్దను ఇచ్చింది. అతను తన తల్లిని మరింత పిండి ముద్ద కోసం అడిగాడు. అతని తల్లి గుండ్రని పిండి ముద్దను తీసుకొని దానిని పొడుగు ఆకారంలోకి చేసింది. నిరంజన్ దానిని సంతోషంగా తీసుకొని ఆడటం ప్రారంభించాడు. పియాజె ప్రకారం నిరంజన్ యొక్క సంజ్ఞానాత్మక వికాస దశ ఏది?
ఇంద్రియ చాలక దశ.
మూర్త ప్రచాలక దశ.
అమూర్త ప్రచాలక దశ.
అంతర్బుద్ధి దశ.
పియాజే ప్రకారం పూర్వ ప్రచాలక దశలోని 4-7 ఏళ్ల మధ్య ఉండే 'అంతర్బుద్ధి దశ' లో పిల్లలకు వస్తువు ఆకారం మారినప్పటికీ దాని పరిమాణం మారదనే 'భద్రతా భావన' (Conservation) ఉండదు. అందుకే నిరంజన్ గుండ్రని పిండి ముద్ద ఆకారం పొడవుగా మారగానే దాని పరిమాణం పెరిగిందని భావించి సంతోషపడ్డాడు.
విద్యార్థులు వారి వయస్సులో ఆశించే సంబంధిత పనుల పట్ల కావాల్సిన ప్రయత్నాలు చేయడానికి వారి మనస్సులను మరియు వైఖరులను తగిన స్థితికి తెచ్చుటకు దేని పరిజ్ఞానం ఉపాధ్యాయులకు సహాయపడుతుంది?
మూర్తిమత్వ అంచనా.
మనోవైజ్ఞానికశాస్త్రం యొక్క పరిధి.
వికాస కృత్యాలు.
మంత్రణం.
రాబర్ట్ జె. హవిఘర్స్ట్ ప్రకారం ఒక నిర్దిష్ట వయస్సులో శిశువు సాధించాల్సిన నైపుణ్యాలనే 'వికాస కృత్యాలు' అంటారు. వీటిపై అవగాహన ఉండటం వల్ల ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థుల వయస్సుకు తగిన పనులను గుర్తించి, వాటిని సాధించడానికి అవసరమైన మానసిక సంసిద్ధతను మరియు వైఖరిని వారిలో పెంపొందించగలరు.
సమీప-దూరస్థ ధోరణి వికాస సూత్రం వికాసం ఎలా జరుగుతుందని సూచిస్తుంది?
కేంద్రం నుండి భాగాల వరకు.
అనుదైర్ఘ్య దిశలో.
శిరస్సు నుండి పాదం వరకు.
నిర్దిష్ట నుండి సాధారణ ప్రతిస్పందనలకు.
సమీప-దూరస్థ ధోరణి ప్రకారం వికాసం శరీర మధ్యస్థ భాగం (వెన్నెముక) నుండి ప్రారంభమై వెలుపలి భాగాలకు (చేతులు, కాళ్లు) విస్తరిస్తుంది. దీని వల్ల శిశువు మొదట తన భుజాలపై, ఆ తర్వాత మోచేతులు, మణికట్టు మరియు చివరగా వేళ్లపై నియంత్రణ సాధిస్తాడు.
ఒక పాఠశాల, అభ్యాసకులకు వ్యక్తిగత కృత్యాలను అందించడానికి మొబైల్ యాప్ను ఉపయోగించడం ప్రారంభించింది. ఇది ICTని ఎలా ఉపయోగించడం అవుతుంది?
వృత్తిపరమైన ప్రయోజనం కోసం.
అధ్యయన వస్తువుగా.
బోధన మరియు అభ్యసన మాధ్యమంగా.
వృత్తిపరమైన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడానికి.
పాఠశాల మొబైల్ యాప్ ద్వారా కృత్యాలను (Activities) అందించడం అంటే, సాంకేతికతను నేరుగా బోధనా ప్రక్రియలో భాగంగా ఉపయోగిస్తున్నారని అర్థం. ఇక్కడ ICT అనేది ఉపాధ్యాయుడు మరియు విద్యార్థి మధ్య ఒక “బోధన మరియు అభ్యసన మాధ్యమం” గా పనిచేస్తూ, నేర్చుకునే ప్రక్రియను మరింత సులభతరం చేస్తుంది.
వాసు తన తల్లి నుండి టైప్ 'A' బిర్యానీ రెసిపీని, తరువాత తన అత్త నుండి టైప్ 'B' బిర్యానీ రెసిపీని నేర్చుకున్నాడు. తరువాత అతను టైప్ 'A' బిర్యానీ చేయాలనుకున్నప్పుడు అతను టైప్ 'B' బిర్యానీతో గందరగోళానికి గురయ్యాడు. ఇది ఏ రకమైన అవరోధం?
పురోగమన అవరోధం.
తిరోగమన అవరోధం.
దమనం.
క్షయం.
కొత్తగా నేర్చుకున్న విషయం (టైప్ B బిర్యానీ), అంతకుముందు నేర్చుకున్న పాత విషయాన్ని (టైప్ A బిర్యానీని) గుర్తుకు తెచ్చుకోవడంలో అడ్డుపడటాన్ని 'తిరోగమన అవరోధం' అంటారు. ఇక్కడ వాసు కొత్త రెసిపీ ప్రభావం వల్ల పాత రెసిపీని మర్చిపోవడం లేదా గందరగోళానికి గురవ్వడం జరిగింది.
బహుళ ఉద్దీపనలలో ఒకే ఒక నిర్దిష్ట ఉద్దీపనకు మాత్రమే ప్రతిస్పందించడాన్ని నేర్చుకోవడాన్ని ఏమంటారు?
ఉద్దీపన సాధారణీకరణ.
ఉద్దీపన విచక్షణ.
ఆయత్న సిద్ధ స్వాస్థ్యం.
సహజీకరణ.
అభ్యాసకుడు సారూప్యత కలిగిన వివిధ ఉద్దీపనల మధ్య ఉన్న తేడాలను గుర్తించి, కేవలం ఒక నిర్దిష్ట ఉద్దీపనకు మాత్రమే ప్రతిస్పందించడాన్ని 'ఉద్దీపన విచక్షణ' (Stimulus Discrimination) అంటారు. ఉదా: కుక్క అన్ని గంటల శబ్దాలకు కాకుండా, ఆహారం ఇచ్చే నిర్దిష్ట గంట శబ్దానికి మాత్రమే లాలాజలాన్ని స్రవించడం నేర్చుకోవడం.
ఈ క్రింది వాటిలో దేనికి కృత్యాధారిత అభ్యసనం ఎక్కువ అనుకూలంగా ఉంటుంది?
ఒక పద్యం కంఠస్థం చేయడం.
అంకురోత్పత్తి యొక్క వివిధ దశలను గమనించడం.
ప్రయోగనిర్వహణ దశలను నోట్ చేసుకోవడం.
పండ్ల పేర్లు రాయడం.
కృత్యాధారిత అభ్యసనంలో విద్యార్థులు స్వయంగా పనులలో పాల్గొని నేర్చుకుంటారు. అంకురోత్పత్తి యొక్క వివిధ దశలను ప్రత్యక్షంగా గమనించడం వల్ల విద్యార్థికి అనుభవపూర్వక జ్ఞానం లభిస్తుంది. ఇది కేవలం కంఠస్థం చేయడం లేదా రాసుకోవడం కంటే నేర్చుకోవడానికి అత్యంత అనువైన పద్ధతి.
అభ్యాసకుడికి సరైన విశ్రాంతి మరియు వినోదం కల్పించడం అనేది అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేసే ఏ కారకం కిందకు వస్తుంది?
విషయం.
వ్యక్తిగత.
పరిసర సంబంధిత.
ఉపాధ్యాయుడు.
అభ్యాసకుడికి లభించే విశ్రాంతి, వినోదం మరియు పాఠశాల లేదా ఇంటి వద్ద ఉండే వాతావరణం అభ్యసనాన్ని ప్రేరేపించే 'పరిసర సంబంధిత' (Environmental) కారకాల కిందకు వస్తాయి. ఆహ్లాదకరమైన మరియు ఒత్తిడి లేని పరిసరాలు విద్యార్థి మెదడు చురుగ్గా పనిచేయడానికి, తద్వారా అభ్యసనం సమర్థవంతంగా జరగడానికి దోహదపడతాయి.
కింది వాటిలో వార్షిక ప్రణాళికకు సంబంధించిన సరికాని స్టేట్మెంట్ను గుర్తించండి?
విద్యా సంవత్సరం ప్రారంభం నాటికి వార్షిక ప్రణాళిక సిద్ధంగా ఉండాలి.
విద్యా సంవత్సరంలో నిర్వహించాల్సిన ప్రధాన పాఠ్యాంశాలు మరియు సహ-పాఠ్య కృత్యాలు వార్షిక ప్రణాళికలో ఉంటాయి.
వారపు మరియు రోజువారీ ప్రణాళికలను సిద్ధం చేయడంలో వార్షిక ప్రణాళిక మార్గదర్శకంగా పనిచేస్తుంది.
వార్షిక ప్రణాళికలో వివిధ యూనిట్లకు కేటాయించిన సమయం ఉండదు.
వార్షిక ప్రణాళిక అనేది విద్యా సంవత్సరం మొత్తానికి సంబంధించిన రోడ్ మ్యాప్ వంటిది. దీనిలో ప్రతి యూనిట్ను పూర్తి చేయడానికి అవసరమైన కాల వ్యవధి మరియు పీరియడ్ల సంఖ్యను స్పష్టంగా పేర్కొనాలి. సమయ కేటాయింపు ఉంటేనే పాఠ్యప్రణాళికను నిర్దేశిత గడువులోపు పూర్తి చేయడం సాధ్యమవుతుంది.
ఒక ఉపాధ్యాయురాలు నృత్యం, నాటకం, క్విజ్ మరియు అథ్లెటిక్స్ అనే నాలుగు కృత్యాలను ఎంచుకుని, తన విద్యార్థులందరినీ నాలుగు కృత్యాలలో కనీసం ఒకదానిలోనైన వారు పాల్గొనాలని చెప్పింది. నాలుగు కృత్యాలలో ప్రధానంగా సంజ్ఞానాత్మక రంగానికి సంబంధం ఉన్న కృత్యం ఏది?
నాటకం.
డ్యాన్స్.
క్విజ్.
అథ్లెటిక్స్.
బ్లూమ్స్ వర్గీకరణ ప్రకారం, సంజ్ఞానాత్మక రంగం అనేది జ్ఞానం, ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తి మరియు మేధోపరమైన నైపుణ్యాలకు సంబంధించింది. ఇచ్చిన కృత్యాలలో క్విజ్ అనేది పూర్తిగా విద్యార్థి యొక్క జ్ఞానాన్ని, విషయ సేకరణను మరియు విశ్లేషణా సామర్థ్యాన్ని పరీక్షిస్తుంది, కాబట్టి ఇది సంజ్ఞానాత్మక రంగానికి చెందుతుంది. నాటకం, డ్యాన్స్ మరియు అథ్లెటిక్స్ అనేవి మానసిక చలనాత్మక రంగానికి సంబంధించినవి.
బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం, 2006 లోని సెక్షన్ 2 (a) ప్రకారం మగవారు ఎన్ని సంవత్సరాలు నిండనంత వరకు 'బాలుడిగా' పరిగణించబడతారు?
21 సంవత్సరాలు.
25 సంవత్సరాలు.
18 సంవత్సరాలు.
20 సంవత్సరాలు.
బాల్య వివాహ నిషేధ చట్టం (PCMA), 2006 లోని సెక్షన్ 2 (a) ప్రకారం, వివాహానికి అవసరమైన కనీస వయస్సు 21 సంవత్సరాలు నిండని పురుషుడిని 'బాలుడు' (Child) గా పరిగణిస్తారు. ఇదే చట్టం ప్రకారం మహిళలకు వివాహ వయస్సు 18 ఏళ్లుగా నిర్ణయించబడింది. ఈ వయోపరిమితుల కంటే తక్కువ వయస్సులో వివాహం చేయడం చట్టరీత్యా నేరం.
కింది వాటిలో 'ప్రజ్ఞా విస్తరణను' సరిగ్గా సూచించేది ఏది?
ఎక్కువ మంది ఉత్తమ తెలివిగల వారు, చాలా తక్కువ మంది సగటుగా మరియు చాలా తక్కువ మంది మందబుద్ధిగా ఉంటారు.
ఎక్కువ మంది సగటున, చాలా తక్కువ మంది ఉత్తమ తెలివిగల వారు మరియు చాలా తక్కువ మంది మందబుద్ధిగా ఉంటారు.
ఎక్కువ మంది మందబుద్ధిగా, చాలా తక్కువ మంది ఉత్తమ తెలివిగల వారు మరియు చాలా తక్కువ మంది సగటుగా ఉంటారు.
సగటు, ఉత్తమ తెలివిగల వారు మరియు మందబుద్ధి గల వారు సమానంగా ఉంటారు.
ప్రజ్ఞా విస్తరణ అనేది సామాన్య సంభావ్యతా వక్రరేఖ ను అనుసరిస్తుంది. దీని ప్రకారం, సమాజంలో అత్యధిక జనాభా (సుమారు 60-70%) సగటు ప్రజ్ఞావంతులుగా ఉంటారు, కాగా అత్యున్నత తెలివితేటలు గలవారు మరియు అతి తక్కువ తెలివితేటలు (మందబుద్ధి) గలవారు ఇరువైపులా చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు.
జాతీయ విద్యా ప్రణాళిక చట్రం (NCF) 2005 మల్టీమీడియా మరియు ICTలను దేనికి మూలాలుగా సిఫార్సు చేసింది?
రెండు-మార్గాల పరస్పర చర్య.
ఏక-మార్గ ప్రసరణ.
ఉపాధ్యాయులకు బదులుగా.
పాఠ్యపుస్తక విషయాన్ని బోధించడం.
NCF-2005 ప్రకారం మల్టీమీడియా మరియు ICTలను కేవలం సమాచారాన్ని అందించే సాధనాలుగా మాత్రమే కాకుండా, విద్యార్థి మరియు సాంకేతికత మధ్య రెండు-మార్గాల పరస్పర చర్య (Two-way Interaction) జరగడానికి మూలాలుగా ఉపయోగించాలి. దీనివల్ల విద్యార్థి కేవలం వినేవాడిలా కాకుండా, సాంకేతికతతో మమేకమై చురుకుగా అన్వేషిస్తూ జ్ఞానాన్ని పెంపొందించుకుంటాడు.
తరగతి గది నిర్వహణలో ఈ క్రింది వాటిలో ఏది ఒక ఆమోదయోగ్యమైన టెక్నిక్ కాదు?
అభ్యాసకులు వారి ప్రవర్తనకు బాధ్యత వహించేలా చేయడం.
అభ్యాసకుల అవధానాన్ని నిలబెట్టడం.
వినూత్న పద్ధతులను అవలంబించడం.
అనుచిత ప్రవర్తనకు విద్యార్థిని శిక్షించడం.
RTE చట్టం-2009 ప్రకారం విద్యార్థులను శారీరకగా లేదా మానసికగా శిక్షించడం చట్టవిరుద్ధం. తరగతి గది నిర్వహణ అనేది భయం ద్వారా కాకుండా విద్యార్థులను అభ్యాసనలో చురుకుగా భాగస్వాములను చేస్తూ 'పాజిటివ్ డిసిప్లిన్' ద్వారా జరగాలి. శిక్ష వల్ల పిల్లల్లో ప్రతికూలత పెరుగుతుంది తప్ప ప్రవర్తనలో ఆశించిన మార్పు రాదు.
హృతిక్ తన తండ్రికి కుటుంబ వ్యాపారంలో సహాయం చేస్తాడు. వ్యాపారంలో విజయం కారణంగా అతను ఎల్లప్పుడూ తనను తాను ఆత్మ విశ్వాసం కల వాడిగా మరియు సమర్థుడిగా చూపించుకుంటాడు. అకస్మాత్తుగా అతని అంచనాలో జరిగిన కొన్ని పొరపాట్ల కారణంగా వారికి భారీగా నష్టం జరిగింది. హృతిక్ ఆ నష్టానికి తానే కారణమని భావించాడు మరియు ఇప్పుడు తాను తన గురించి తాను అనుకున్నంత సమర్థుడిని కాదని భావిస్తున్నాడు. హృతిక్ గ్రహించిన మార్పు అతనికి చెందిన దేనికి సంబంధించినది?
సహజ సామర్థ్యం.
ప్రజ్ఞ.
స్వీయ భావన.
జ్ఞానం.
ఒక వ్యక్తి తన గురించి తాను ఏర్పరచుకున్న అవగాహన లేదా అభిప్రాయాన్ని 'స్వీయ భావన' (Self-concept) అంటారు. హృతిక్ మొదట తనను తాను సమర్థుడిగా భావించడం, నష్టం జరిగిన తర్వాత తన సామర్థ్యంపై సందేహం పెంచుకోవడం అనేది అతని అంతర్గత స్వీయ అంచనాలో వచ్చిన మార్పును సూచిస్తుంది.