ముఖ్యమైన సూచనలు (Instructions):
- Syllabus: ఈ Test లో Social Studies మరియు Methodology ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
- Exam Pattern: ఇది 17th December 2025 AP TET Paper 2 (A) (Shift-1) సోషల్ స్టడీస్ అధికారిక ప్రశ్నాపత్రము.
- Solved: ప్రతి ప్రశ్నకు ఆన్సర్లతో పాటు క్లియర్ వివరణ (Detailed Explanations) ఇవ్వడం జరిగింది.
- Analysis: మీ స్కోర్ ను మరియు Preparation స్థాయిని వెంటనే సమీక్షించుకోవచ్చును.
- Speed: 20 ప్రశ్నలను నిర్దేశిత సమయం (20 నిమిషాల) కంటే ముందుగానే పూర్తి చేయడం ద్వారా మీ టైమ్ మేనేజ్మెంట్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోండి.
- Negative Marks: ఈ పరీక్షలో తప్పుడు సమాధానాలకు సంబంధించి ఎలాంటి నెగెటివ్ మార్క్స్ ఉండవు.
Start Social Studies Part 1 Test
మీ ప్రిపరేషన్ను ఇప్పుడే ప్రారంభించండి – withchari.in
మొదటిసారిగా 'విపత్తు నిర్వహణ' ఒక అభివృద్ధి అంశంగా ఈ పంచవర్ష ప్రణాళికలో నిర్ణయించబడింది:
3వ పంచవర్ష ప్రణాళిక.
6వ పంచవర్ష ప్రణాళిక.
10వ పంచవర్ష ప్రణాళిక.
8వ పంచవర్ష ప్రణాళిక.
భారతదేశంలో మొదటిసారిగా 10వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002–2007) లో 'విపత్తు నిర్వహణ'ను ఒక ప్రత్యేక అభివృద్ధి అంశంగా చేర్చారు. ఇందులో విపత్తుల నివారణ, ఉపశమనం మరియు సంసిద్ధత వ్యూహాలను అభివృద్ధి ప్రణాళికలతో అనుసంధానించడానికి ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని కేటాయించారు.
ఈ కేసులో సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం జీవించే హక్కు ప్రాథమిక హక్కుఅని పేర్కొంది. కాలుష్య రహిత నీరు, గాలిని పొందే హక్కు జీవించే హక్కులో అంతర్భాగమని సుప్రీంకోర్టు పేర్కొంది:
సుభాష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1991).
సురేష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ బీహార్ (1991).
సురేష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1991).
సుభాష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ బీహార్ (1991).
సుప్రీంకోర్టు 1991 నాటి 'సుభాష్ కుమార్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ బీహార్' కేసు తీర్పులో రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 కల్పించిన జీవించే హక్కులో కాలుష్య రహితమైన స్వచ్ఛమైన గాలి మరియు నీటిని పొందే హక్కు కూడా ఒక అంతర్భాగమని, కాలుష్యం నుండి రక్షణ పొందడం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కు అని స్పష్టం చేసింది.
ప్రతి సంవత్సరం జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవం జరుపుకునే రోజు:
జనవరి 15.
జనవరి 20.
జనవరి 9.
జనవరి 25.
భారత ఎన్నికల సంఘం 1950 జనవరి 25న ఏర్పాటైన సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 25న 'జాతీయ ఓటర్ల దినోత్సవం' జరుపుకుంటారు. దేశంలోని యువ ఓటర్లలో అవగాహన కల్పించడానికి మరియు ఎన్నికల ప్రక్రియలో భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి 2011 నుండి ప్రతి ఏటా ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
ఒకే భూభాగంలో అధిక ఉత్పత్తి సాధించడానికి అవకాశం గల ఉత్తమ పద్ధతులు:
a. అధిక మొత్తంలో పురుగు మందులను ఉపయోగించడం.
b. అధిక మొత్తంలో నీటిని ఉపయోగించడం.
c. బహుళ పంటల సాగు.
d. అధిక దిగుబడి విత్తనాలను ఉపయోగించడం.
a, c, d.
c, d.
b, c, d.
b, c.
ఒకే భూభాగంలో అధిక ఉత్పత్తిని సాధించడానికి 'బహుళ పంటల సాగు' మరియు ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతి అయిన 'అధిక దిగుబడి విత్తనాల (HYV)' వాడకం అత్యంత ఉత్తమమైన మార్గాలు. రసాయన మందులు, నీటిని అధిక మొత్తంలో ఉపయోగించడం వల్ల భూసారం క్షీణించి, భూగర్భ జలాలు అడుగంటుతాయి.
కిందివాటిని జతపరచండి:
ప్రాథమిక హక్కు ఆర్టికల్స్
i. మతస్వాతంత్ర్యపు హక్కు. a. 23-24.
ii. పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు. b. 32.
iii. రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కు. c. 25-28.
iv. స్వేచ్ఛా హక్కు. d. 19-22.
i-a, ii-b, iii-c, iv-d.
i-c, ii-a, iii-b, iv-d.
i-d, ii-c, iii-a, iv-b.
i-c, ii-b, ill-d, iv-a.
భారత రాజ్యాంగంలోని 3వ భాగంలో గల ప్రాథమిక హక్కులలో 19-22 ఆర్టికల్స్ స్వేచ్ఛా హక్కును, 23-24 ఆర్టికల్స్ పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కును, 25-28 ఆర్టికల్స్ మతస్వాతంత్ర్యపు హక్కును మరియు ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కును తెలుపుతాయి.
ఈ తేదీన ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఉచిత నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యా హక్కు చట్టం-2009 అమలులోకి వచ్చినది:
ఏప్రిల్ 1, 2009.
ఏప్రిల్ 1, 2010.
అక్టోబర్ 2, 2009.
అక్టోబర్ 2, 2010.
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన "ఉచిత నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యా హక్కు చట్టం-2009" ఆంధ్రప్రదేశ్ తో సహా దేశవ్యాప్తంగా (జమ్మూ కాశ్మీర్లో మాత్రం 2019 అక్టోబర్ 31న) 2010 ఏప్రిల్ 1వ తేదీ నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం ద్వారా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21-A ప్రకారం 6 నుండి 14 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలందరికీ ప్రాథమిక విద్యను ఒక ప్రాథమిక హక్కుగా మార్చారు.
పిల్లల మానసిక క్రియాశీలత పెంచుటకు అనువైన పద్ధతి:
ఆగమన.
నిగమన.
ఉపన్యాస.
సంశ్లేషణ.
ఆగమన పద్ధతి ఉదాహరణల నుండి సూత్రాలను రాబట్టే ఒక శాస్త్రీయ విధానం. ఇందులో విద్యార్థులు రకరకాల ఉదాహరణలను స్వయంగా పరిశీలిస్తూ, ఆలోచించి సాధారణీకరణలు చేయడం వల్ల వారి మానసిక క్రియాశీలత మరియు సృజనాత్మకత అత్యధికంగా పెంపొందుతాయి.
నిజాముద్దీన్ ఔలియా వీరి శిష్యుడు:
మొయినుద్దీన్ చిస్తీ.
అబ్దుల్ ఖాదీర్ గిలాని.
అబ్దుల్ రెహ్మన్ జిలానీ దెహ్వి.
బాబాఫరీద్.
చిస్తీ తత్వానికి చెందిన ప్రముఖ సూఫీ సంత్ హజ్రత్ నిజాముద్దీన్ ఔలియా పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రసిద్ధ సూఫీ సంత్ బాబా ఫరీద్ (ఫరీదుద్దీన్ గంజ్-ఇ-శకర్) యొక్క ప్రధాన శిష్యుడు. బాబా ఫరీద్ చూపిన ఆధ్యాత్మిక మార్గంలోనే నిజాముద్దీన్ ఔలియా ఢిల్లీ కేంద్రంగా సూఫీ తత్వాన్ని మరియు సమానత్వాన్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు.
2019-2020లో 18 నుండి 23 సంవత్సరాల వయస్సులోని వారి యొక్క ఉన్నత విద్యలోని స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (GER):
27%.
40%.
15%.
10%.
భారతదేశంలో 2019-20 విద్యా సంవత్సరానికి గాను 18-23 ఏళ్ల వయస్సు గల వారి ఉన్నత విద్యా స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (GER) సుమారు 27.1% (27 శాతం) గా నమోదైంది. జాతీయ విద్యా విధానం (NEP 2020) ప్రకారం ఈ నమోదు నిష్పత్తిని 2035 నాటికి 50 శాతానికి పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఢిల్లీ సుల్తానుల కాలంలో గుర్రాల ద్వారా జరిపే తపాలా బదిలీ వ్యవస్థను ఇలా పిలుస్తారు:
దవా.
ఉలుక్.
డాక్.
గవా.
ఢిల్లీ సుల్తానుల కాలంలో అత్యంత వేగవంతమైన అంతర్గత సమాచార మార్పిడి కోసం రెండు రకాల తపాలా వ్యవస్థలు ఉండేవి. వీటిలో గుర్రాల ద్వారా ప్రతి నాలుగు మైళ్లకు ఒక స్టేషన్ చొప్పున నిర్వహించే తపాలా విధానాన్ని 'ఉలుక్' అని, కాలినడకన మనుషుల ద్వారా ప్రతి మూడో వంతు మైలుకు సమాచారాన్ని చేరవేసే వ్యవస్థను 'దవా' అని పిలిచేవారు.
కింది వానిలో సరైన ప్రవచనాలను గుర్తించండి:
a. ఉద్దేశ్యాలు స్పష్టమైన ప్రకటనల రూపంలో ఉన్న వాక్యాలు.
b. ఆశయాల నుండి గమ్యాలు ఏర్పడతాయి.
c. లక్ష్యాలు నిర్ధిష్టకాలపరిమితిలో సాధించగలిగేవి.
a, b.
b, c.
a, c.
a, b, c.
విద్యాబోధనలో విస్తృతమైన ఆశయాల (Aims) నుండి గమ్యాలు (Goals) ఏర్పడతాయి మరియు ఒక నిర్ణీత కాలపరిమితిలో సాధించగలిగే నిర్దిష్ట రూపాలే లక్ష్యాలు (Objectives). అయితే ఉద్దేశ్యాలు అనేవి అస్పష్టంగా, దీర్ఘకాలికంగా ఉంటాయి కాబట్టి, వాటిని స్పష్టమైన ప్రకటనలుగా భావించలేము.
చికాగోలోని ఒక జంతు వధశాలలో ఉపయోగించే అసెంబ్లీ లైన్ పద్ధతిని డెట్రాయిట్లోని తన కార్లు తయారు చేసే కర్మాగారంలో ఉపయోగించిన వారు:
హర్గ్రీవ్స్.
హెన్రీ ఫోర్డ్.
జేమ్స్ హెన్రీ.
కాల్డర్.
ప్రసిద్ధ కార్ల తయారీదారు హెన్రీ ఫోర్డ్ చికాగోలోని ఒక జంతు వధశాలలో కన్వేయర్ బెల్ట్ ద్వారా జరిగే అసెంబ్లీ లైన్ పద్ధతిని గమనించి, డెట్రాయిట్లోని తన కార్ల కర్మాగారంలో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ఆధునిక పద్ధతి ద్వారా కార్ల ఉత్పత్తి వేగం పెరగడమే కాకుండా, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన భారీ కార్ల ఉత్పత్తి సాధ్యమైంది.
"మెరుగైన గృహ, విద్య, ఆరోగ్య సౌకర్యాలు ఉన్న ప్రాంతంలో జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది". ఈ సందర్భంలో జనాభా విస్తరణను ప్రభావితం చేసే కారకం ఏది?
భౌగోళిక అంశాలు.
సాంస్కృతిక కారకాలు.
ఆర్థిక కారకాలు.
సామాజిక కారకాలు.
మెరుగైన విద్యాసంస్థలు, ఆధునిక ఆరోగ్య సేవలు మరియు మంచి నివాస వసతులు (గృహ సౌకర్యాలు) వంటివి సామాజిక కారకాల పరిధిలోకి వస్తాయి. ఈ సామాజిక వసతులు పుష్కలంగా ఉన్న నగరాలు లేదా ప్రాంతాలు ప్రజలను ఎక్కువగా ఆకర్షించడం వల్ల అక్కడ జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ద్రవ్యోల్బణ రేటు 4 నుంచి 10 శాతం మధ్యలో ఉంటే, అపుడు దానిని ఇలా పిలుస్తారు:
ప్రాకే ద్రవ్యోల్బణం.
నడిచే ద్రవ్యోల్బణం.
పరిగెత్తే ద్రవ్యోల్బణం.
ఉరకలు వేసే ద్రవ్యోల్బణం.
ధరల పెరుగుదల రేటు 4% నుండి 10% లోపు ఉంటే దానిని పరిగెత్తే ద్రవ్యోల్బణం అంటారు. దీనికంటే తక్కువగా 3% లోపు ఉంటే ప్రాకే ద్రవ్యోల్బణమని, 3% నుండి 4% ఉంటే నడిచే ద్రవ్యోల్బణమని మరియు నియంత్రణ లేకుండా రెండంకెల లేదా మూడంకెల స్థాయిలో పెరిగిపోతే దానిని ఉరకలు వేసే ద్రవ్యోల్బణమని పిలుస్తారు.
ఈ క్రింది సన్నివేశం ఏ ప్రాథమిక హక్కును ఉల్లంఘిస్తోంది:
“ఒక మహిళ అయిన కారణంగా రక్షణ బలగాలలో ఒక అధికారికి ప్రభుత్వం పదోన్నతి కల్పించకపోయినట్లయితే"
సమానత్వపు హక్కు.
స్వాతంత్ర్యపు హక్కు.
పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు.
రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కు.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 15 ప్రకారం కేవలం లింగ భేదం ఆధారంగా ఏ పౌరుడి పట్ల వివక్ష చూపకూడదు. అలాగే ఆర్టికల్ 16 ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో మరియు పదోన్నతులలో అందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పించాలి. కాబట్టి మహిళ అనే ఒకే ఒక్క కారణంతో పదోన్నతి నిరాకరించడం సమానత్వపు హక్కును (ఆర్టికల్ 14-18) తీవ్రంగా ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది.
జతపరచుము:
ఇనుము, ఉక్కు పరిశ్రమ సహకారం అందించిన దేశం
i బొకారో. a. జర్మనీ.
ii. దుర్గాపూర్. b. సోవియట్ యూనియన్.
iii. రూర్కెల. c. యునైటెడ్ కింగ్డమ్.
i-a, ii-b, iii-c.
i-b, ii-c, iii-a.
i-c, ii-b, iii-a.
i-b, ii-a, iii-c.
జార్ఖండ్ లోని బొకారో ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారం సోవియట్ యూనియన్ (రష్యా) సహకారంతో, పశ్చిమ బెంగాల్ లోని దుర్గాపూర్ ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారం యునైటెడ్ కింగ్డమ్ (బ్రిటన్) సహకారంతో మరియు ఒడిశా లోని రూర్కెల ఇనుము-ఉక్కు కర్మాగారం జర్మనీ దేశ సాంకేతిక సహకారంతో స్థాపించబడ్డాయి.
ప్రముఖ నియంత ‘పినోచిట్’ పరిపాలించిన దేశము:
అర్జెంటినా.
క్యూబా.
వెనెజులా.
చిలీ.
జనరల్ అగస్టో పినోచిట్ 1973లో చిలీ దేశంలో ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన సాల్వడార్ అల్లెండే ప్రభుత్వాన్ని సైనిక తిరుగుబాటు ద్వారా కూలదోశాడు. ఆ తర్వాత ఆయన చిలీ అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టి, దాదాపు 17 సంవత్సరాల పాటు అక్కడ కఠినమైన సైనిక నియంతృత్వ పాలనను కొనసాగించాడు.
హెన్రీ మోరిసన్ రూపొందించిన యూనిట్ బోధనా సోపానాలలో వైయక్తిక బేధాలు గుర్తించడానికి, సవరణాత్మక బోధనకు ఉపయోగపడే దశ:
ప్రదర్శన.
అన్వేషణ.
వ్యవస్థీకరణ.
సాంశీకరణ.
హెన్రీ మోరిసన్ యూనిట్ పద్ధతిలోని 5 సోపానాలలో మూడవ దశ అయిన సాంశీకరణంలో విద్యార్థులు తమ సొంత వేగంతో స్వయంగా అభ్యసిస్తారు. ఈ సమయంలో ఉపాధ్యాయుడు వారి వైయక్తిక భేదాలను నిశితంగా గమనించి, వెనుకబడిన విద్యార్థులకు అవసరమైన సవరణాత్మక బోధన అందించడానికి అవకాశం లభిస్తుంది.
"ఏ శాస్త్రము కూడా ప్రాథమిక స్థాయిలోనే సమగ్రంగా బోధించకూడదు" అను సూత్రంపై ఆధారపడిన విద్యా ప్రణాళిక ఉపగమము:
తార్కిక ఉపగమనం.
ఏకకేంద్ర ఉపగమనం.
వర్తులాకార ఉపగమనం.
మనోవైజ్ఞానిక ఉపగమనం.
ఏ విషయాన్ని లేదా శాస్త్రాన్ని కూడా ఒకే తరగతిలో లేదా ప్రాథమిక స్థాయిలోనే పూర్తిగా బోధించకుండా, తరగతి పెరిగే కొద్దీ దాని క్లిష్టతను పెంచుకుంటూ బోధించే పద్ధతిని వర్తులాకార ఉపగమనం అంటారు. విద్యార్థుల వయస్సు, మానసిక వికాసానికి అనుగుణంగా జ్ఞానాన్ని క్రమంగా విస్తరించడం ఈ విద్యా ప్రణాళిక యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
ఓకియో - నోమస్ అనే రెండు గ్రీకు పదాలనుండి ఏర్పడిన సాంఘిక శాస్త్ర విభాగము:
పౌర శాస్త్రము.
సామాజిక శాస్త్రము.
అర్థశాస్త్రము.
సాంఖ్యక శాస్త్రము.
ఎకనామిక్స్ అనే పదం 'ఓకియోస్' (గృహం), 'నోమస్' (నిర్వహణ) అనే రెండు గ్రీకు పదాల నుండి ఉద్భవించింది. దీని అసలు అర్థం 'గృహ నిర్వహణ' కాగా, కాలక్రమేణా ఇది సమాజంలో సంపద మరియు వనరుల పంపిణీని అధ్యయనం చేసే ఒక ప్రధాన ఆర్థిక శాస్త్ర విభాగంగా మారింది.
ఈ ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ YouTube లో కూడా అందుబాటులో ఉంది ▶️
