ముఖ్యమైన సూచనలు (Instructions):
- Syllabus: ఈ Test లో Social Studies మరియు Methodology ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
- Exam Pattern: ఇది 17th December 2025 AP TET Paper 2 (A) (Shift-1) సోషల్ స్టడీస్ అధికారిక ప్రశ్నాపత్రము.
- Solved: ప్రతి ప్రశ్నకు ఆన్సర్లతో పాటు క్లియర్ వివరణ (Detailed Explanations) ఇవ్వడం జరిగింది.
- Analysis: మీ స్కోర్ ను మరియు Preparation స్థాయిని వెంటనే సమీక్షించుకోవచ్చును.
- Speed: 20 ప్రశ్నలను నిర్దేశిత సమయం (20 నిమిషాల) కంటే ముందుగానే పూర్తి చేయడం ద్వారా మీ టైమ్ మేనేజ్మెంట్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోండి.
- Negative Marks: ఈ పరీక్షలో తప్పుడు సమాధానాలకు సంబంధించి ఎలాంటి నెగెటివ్ మార్క్స్ ఉండవు.
Start Social Studies Part 2 Test
మీ ప్రిపరేషన్ను ఇప్పుడే ప్రారంభించండి – withchari.in
జాన్ డ్యూయి ప్రకారం సమస్యాపరిష్కార పద్ధతిలోని నాలుగవ సోపానం:
సమస్యను నిర్వచించడం.
దత్తాంశ సేకరణ.
నిశ్చిత అభిప్రాయాలకు రావడం.
దత్తాంశ విశ్లేషణ.
జాన్ డ్యూయి సమస్యాపరిష్కార పద్ధతిలో 4 ప్రధాన సోపానాలను పేర్కొన్నారు. ఈ క్రమంలో మొదటిది సమస్యను గుర్తించడం/నిర్వచించడం, రెండవది దత్తాంశ సేకరణ, మూడవది దత్తాంశ విశ్లేషణ/పరికల్పన కాగా, నాలుగవ మరియు చివరి సోపానం నిశ్చిత అభిప్రాయాలకు రావడం లేదా ముగింపునివ్వడం.
జతపరచుము:
i. వహదత్-ఇ-దీన్. - a. రాజగోపాలాచారి.
ii. బాద్షాఖాన్. - b. మౌలానా ఆజాద్.
iii. 1931లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షులు. - c. ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్.
iv. దక్షిణ భారతదేశంలో ఉప్పుసత్యాగ్రహాన్ని - d.సర్ధార్ వల్లభాయ్ పటేల్.
నడిపిన నాయకులు.
i-c, ii-b, iii-a, iv-d.
i-c, ii-d, iii-a, iv-b.
i-b, ii-c, iii-a, iv-d.
i-b, ii-c, iii-d, iv-a.
మౌలానా ఆజాద్ అన్ని మతాల అంతర్లీన ఐక్యతను చాటిచెప్పే "వహదత్-ఇ-దీన్" అనే భావనను సమర్థించగా, ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్ను "బాద్షాఖాన్" అని పిలిచేవారు. సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ 1931 కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించగా, రాజగోపాలాచారి దక్షిణ భారతదేశంలో (వేదారణ్యం వరకు) ఉప్పు సత్యాగ్రహాన్ని విజయవంతంగా నడిపారు.
జతపరచుము:
i. దాదాభాయ్ నౌరోజీ. - a. ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్.
ii. బాలగంగాధర్ తిలక్. - b. పావర్టీ అండ్ అన్ బ్రిటీష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా.
iii. భగత్ సింగ్. - c. 1887లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు.
iv. బద్రుద్దీన్ త్యాబ్జి. - d. స్వరాజ్యం నా జన్మహక్కు.
i-a, ii-d, iii-b, iv-c.
i-b, ii-d, iii-a, iv-c.
i-c, ii-d, iii-a, iv-b.
i-b, ii-a, iii-c, iv-d.
దాదాభాయ్ నౌరోజీ "పావర్టీ అండ్ అన్-బ్రిటీష్ రూల్ ఇన్ ఇండియా" పుస్తకాన్ని రాయగా, బాలగంగాధర తిలక్ "స్వరాజ్యం నా జన్మహక్కు" అని నినదించారు. భగత్ సింగ్ "ఇంక్విలాబ్ జిందాబాద్" నినాదాన్ని ప్రాచుర్యంలోకి తేగా, బద్రుద్దీన్ త్యాబ్జీ 1887లో మద్రాస్లో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశానికి మొదటి ముస్లిం అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించారు.
"పాలిటిక్స్ అనేపదం కంటే పొలిటికల్ సైన్స్ అనే పదమే వాడుకలో ఉండాలి" అని చేసిన నిర్ణయం గురించి పరిశీలించాలంటే సాంఘిక శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు దీనిని చదవాలి:
అరిస్టాటిల్ గ్రంథం - పాలిటిక్స్.
ప్లేటో గ్రంథం - రిపబ్లిక్.
UNESCO - 1948 నివేదిక.
అమెరికన్ పొలిటికల్ సైన్స్ అకాడమీ నివేదిక.
1948లో పారిస్లో జరిగిన యునెస్కో అంతర్జాతీయ రాజనీతి శాస్త్ర సదస్సులో "పాలిటిక్స్" అనే పదం కంటే " పొలిటికల్ సైన్స్" (రాజనీతి శాస్త్రం) అనే పదమే విస్తృత వాడుకలో ఉండాలని తీర్మానించారు. కాబట్టి ఈ నిర్ణయం గురించి తెలుసుకోవడానికి ఉపాధ్యాయుడు UNESCO 1948 నివేదికను చదవాలి.
సామాజిక నిర్మాణాత్మకవాదం, విమర్శనాత్మక బోధనా విధానాలను ప్రతిబింబించే విద్యా ప్రమాణాలు:
a. భావనల అవగాహన.
b. పట నైపుణ్యాలు.
c. చదివి అర్థం చేసుకుని వ్యాఖ్యానించడం.
d. సమకాలీన అంశాలపై ప్రతిస్పందన.
a, d.
b, d.
c, d.
a, c.
సామాజిక నిర్మాణాత్మకవాదం, విమర్శనాత్మక బోధనా పద్ధతులు విద్యార్థి సొంతంగా విశ్లేషించే శక్తిని, సామాజిక స్పృహను పెంపొందిస్తాయి. కాబట్టి విద్యార్థి స్వతంత్రంగా ఆలోచించి "చదివి అర్థం చేసుకుని వ్యాఖ్యానించడం" మరియు సమాజ సమస్యలపై "సమకాలీన అంశాలపై ప్రతిస్పందన" చూపడం ఈ విధానాలను ప్రతిబింబించే సరైన విద్యా ప్రమాణాలు అవుతాయి.
విలువలకు సంబంధించి కింది వానిలో సరైన సమాధానం గుర్తించండి?
a. విద్యాలక్ష్యాలే విద్యా విలువలు - కన్నింగ్ హం.
b. విలువలు ఉద్వేగాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి - జె.ఎస్. బ్రుబేచర్.
a, b రెండూ సరైనవి.
a, b రెండూ సరికానివి.
a మాత్రమే సరైనది.
b మాత్రమే సరైనది.
"విద్యాలక్ష్యాలే విద్యా విలువలు" అని నిర్వచించిన వారు కన్నింగ్ హం. అయితే, "విలువలు ఉద్వేగాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి" అని జె.ఎస్. బ్రుబేచర్ పేర్కొనలేదు. బ్రుబేచర్ ప్రకారం విలువలు అనేవి మానవుని ఇష్టాలు, ఎంపికలు మరియు ఆచరణపై ఆధారపడి ఉంటాయి.
ఇది నేలపొర మందాన్ని నిర్ణయిస్తుంది:
a. భౌగోళిక స్వరూపం.
b. మాతృశిల.
c. వాతావరణం.
d. కాలము.
a, b, c.
b, c, d.
a, b మాత్రమే.
d మాత్రమే.
నేల (మృత్తిక) పొర యొక్క మందాన్ని కాలము నిర్ణయిస్తుంది. కాలం గడిచేకొద్దీ నేల ఏర్పడే ప్రక్రియ (Soil formation) జరిగి నేలపొర (Soil Profile) మరింత మందంగా మారుతుంది. అదేవిధంగా భౌగోళిక స్వరూపం నేల సంచయనాన్ని; మాతృశిల రంగు మరియు రసాయన లక్షణాలను; వాతావరణం శైథిల్య రేటును నిర్ణయిస్తాయి.
అక్టోబర్, నవంబర్ నెలల్లో అధిక వర్షపాతాన్ని పొందే తీరము:
కెనరా తీరము.
గిర్ తీరము.
మలబార్ తీరము.
కోరమాండల్ తీరము.
భారతదేశంలో అక్టోబర్, నవంబర్ నెలల్లో ఈశాన్య రుతుపవనాల (తిరోగమన రుతుపవనాల) వల్ల తమిళనాడు తీర ప్రాంతమైన కోరమాండల్ తీరం అధిక వర్షపాతాన్ని పొందుతుంది. నైరుతి రుతుపవనాలు దేశం నుండి వెనక్కి మళ్లే క్రమంలో బంగాళాఖాతం మీదుగా ప్రయాణించి తేమను గ్రహించి ఈ తీరంలో వర్షాన్ని ఇస్తాయి.
నిగమనాత్మక పద్ధతికి సంబంధించి సరికాని ప్రవచనాన్ని గుర్తించండి:
కాలాన్ని పొదుపు చేస్తుంది.
పునర్విమర్శకు ఉపకరిస్తుంది.
సమస్యాపరిష్కార సామర్ధ్యం పెంపొందుతుంది.
జ్ఞాపకశక్తికి ప్రాధాన్యత తక్కువ.
నిగమనాత్మక పద్ధతిలో సూత్రాలను నేరుగా చెప్పి గుర్తుంచుకోమంటారు కాబట్టి ఇందులో జ్ఞాపకశక్తికి ప్రాధాన్యత చాలా ఎక్కువ ఉంటుంది (తక్కువ కాదు). ఇది కాలాన్ని పొదుపు చేస్తూ, పునర్విమర్శకు మరియు సమస్యా పరిష్కార సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడానికి ఉపయోగపడే పద్ధతి.
కింది వానిలో విద్యాప్రణాళిక నిర్మాణ సూత్రాలు ఏవి?
a. సమాజకేంద్రీకృత సూత్రం.
b. ఉపయోగితా సూత్రం.
c. సమతుల్యతా సూత్రం.
d. నిర్దేశిత అభ్యసన సూత్రం.
a, b, d.
b, c, d.
a, b, c, d.
a, b, c.
విద్యాప్రణాళిక నిర్మాణ సూత్రాలలో సమాజ అవసరాలకు ప్రాధాన్యతనిచ్చే సమాజకేంద్రీకృత సూత్రం, విద్యార్థి నిత్యజీవితానికి పనికొచ్చే ఉపయోగితా సూత్రం మరియు వివిధ విషయాల మధ్య సమన్వయం సాధించే సమతుల్యతా సూత్రం అనేవి ముఖ్యమైనవి. అయితే, 'నిర్దేశిత అభ్యసన సూత్రం' అనేది విద్యాప్రణాళిక నిర్మాణ సూత్రం కాదు, బోధనా అభ్యసన ప్రక్రియలకు సంబంధించినది.
జాకబ్సన్ ప్రకారం విద్యా ప్రణాళికను రూపొందించేటప్పుడు పరిగణలోకి తీసుకోవలసిన అంశాలు:
a. విద్యార్థి స్వభావం.
b. సమాజ స్వభావం.
c. విషయ స్వభావం.
d. అభ్యసన పద్ధతుల స్వభావం.
b, c, d.
a, b, c.
a, c, d.
a, b, c, d.
జాకబ్సన్ విద్యాప్రణాళికను రూపొందించడానికి మూడు ప్రముఖ్యమైన స్వభావాలను ప్రాతిపదికగా పేర్కొన్నారు. అవి: వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం విద్యార్థి స్వభావం, సామాజిక అవసరాల కోసం సమాజ స్వభావం, మరియు జ్ఞానార్జన కోసం విషయ స్వభావం. ఈ మూడు అంశాల కలయికతోనే సమగ్రమైన విద్యాప్రణాళిక రూపుదిద్దుకుంటుంది.
రిలీఫ్ మ్యాపులు:
చదునుగా ఉంటాయి.
సరిహద్దులు తెలుపుతాయి.
గ్రిడ్స్ను వివరిస్తాయి.
ఎత్తుపల్లంగా ఉంటాయి.
రిలీఫ్ మ్యాపులు అనేవి భూస్వరూపాలను త్రిమితీయంగా (3D రూపంలో) ప్రదర్శిస్తాయి. ఇవి పర్వతాలు, పీఠభూములు, లోయలు వంటి భౌగోళిక ఎత్తుపల్లాలను స్పర్శ ద్వారా కూడా గుర్తించేలా ఉబ్బెత్తుగా లేదా ఎత్తుపల్లంగా తయారుచేయబడతాయి.
భారత రాజ్యాంగంలో ఏ అధికరణ ప్రకారం మతం, జాతి, కులం, లింగం లేదా జన్మస్థలం ఆధారంగా ఏ భారతీయ పౌరుడూ వివక్షకు లోనుకాకూడదు?
ఆర్టికల్ 15.
ఆర్టికల్ 16.
ఆర్టికల్ 17.
ఆర్టికల్ 18.
భారత రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక హక్కులలో ఒకటైన సమానత్వపు హక్కులో భాగంగా ఆర్టికల్ 15 ప్రకారం మతం, జాతి, కులం, లింగం లేదా జన్మస్థలం అనే ఐదు ప్రాతిపదికలపై పౌరుల పట్ల ఎటువంటి వివక్ష చూపడాన్నైనా చట్టం నిషేధిస్తుంది.
6వ సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యం:
లింగ సమానత్వం.
పరిశుభ్రమైన త్రాగునీరు మరియు పారిశుధ్యం.
జీరో హంగర్.
సస్టైనబుల్ సిటీస్ అండ్ కమ్యూనిటీస్.
ఐక్యరాజ్యసమితి నిర్దేశించిన 17 సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యాలలో 6వ లక్ష్యం అందరికీ పరిశుభ్రమైన త్రాగునీరు మరియు పారిశుధ్య సదుపాయాల లభ్యతను, వాటి నిర్వహణను నిర్దేశిస్తుంది. మిగతా ఆప్షన్లలో లింగ సమానత్వం అనేది 5వ లక్ష్యం, జీరో హంగర్ (ఆకలి నిర్మూలన) అనేది 2వ లక్ష్యం, మరియు సస్టైనబుల్ సిటీస్ అండ్ కమ్యూనిటీస్ అనేది 11వ లక్ష్యం కిందకు వస్తాయి.
విద్యార్థి "భాక్రానంగల్ ఒక బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్ట్' అని చెప్పాడు. ఇది:
వర్గీకరణకు సంబంధించిన జ్ఞానం.
సామాన్యీకరణకు సంబంధించిన జ్ఞానం.
పద్ధతులకు సంబంధించిన జ్ఞానం.
పారిభాషిక పదాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం.
బ్లూమ్స్ వర్గీకరణ లోని 'జ్ఞానం' అనే లక్ష్యం ప్రకారం ఏదైనా ఒక వస్తువును లేదా నిర్మాణాన్ని ఒక నిర్దిష్టమైన సాంకేతిక పదంతో పిలిచినప్పుడు అది పారిభాషిక పదాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం కిందకు వస్తుంది. ఇక్కడ విద్యార్థి భాక్రానంగల్ను ఒక "బహుళార్ధ సాధక ప్రాజెక్ట్" అనే నిర్దిష్ట సాంకేతిక/పారిభాషిక పదం ద్వారా వ్యక్తపరిచాడు కాబట్టి ఇది పారిభాషిక పదాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం అవుతుంది.
హిమాలయాలకు సంబంధించి సరైన వాక్యాలను గుర్తించండి:
a. ఉన్నత హిమాలయాల యొక్క ప్రధాన భాగం గ్రానైట్తో ఏర్పడింది.
b. హిమాద్రికి ఉత్తరంగా ఉన్న శ్రేణి అత్యంత కఠినమైన పర్వత వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తుంది.
c. అంతర్ హిమాలయాలు, శివాలిక్ శ్రేణుల మధ్య ఉన్న దైర్ఘ్యలోయలను డూన్లు అంటారు.
d. సట్లెజ్ మరియు కాళీ నదుల మధ్య ఉన్న హిమాలయాలను కుమయూన్ హిమాలయాలు అంటారు.
a, b, d.
a, c, d.
a, c.
a, d.
ఉన్నత హిమాలయాల (హిమాద్రి) కేంద్ర భాగం గ్రానైట్తో ఏర్పడింది, మరియు సట్లెజ్-కాళీ నదుల మధ్య ప్రాంతాన్ని కుమయూన్ హిమాలయాలు అంటారు కాబట్టి a, d సరైనవి. అయితే, అత్యంత కఠినమైన పర్వత వ్యవస్థ హిమాద్రికి ఉత్తరంగా లేదు, హిమాద్రియే అత్యంత ఉత్తరాన ఉన్న శ్రేణి. అలాగే డూన్లు అనేవి హిమాచల్ (లెస్సర్ హిమాలయాలు) మరియు శివాలిక్ శ్రేణుల మధ్య ఉంటాయి కాబట్టి b,c తప్పు.
క్రింది వానిలో వ్యవసాయంలో భౌతిక పెట్టుబడి కానిది ఏది?
సూర్యరశ్మి.
వాలుతలం.
నేల.
భద్రపరచడం.
వ్యవసాయంలో భౌతిక/సహజ పెట్టుబడులు మరియు మానవ పెట్టుబడులు అని రెండు రకాల పెట్టుబడులు ఉంటాయి. సూర్యరశ్మి, వాలుతలం, నేల మరియు ఉష్ణోగ్రత వంటివి ప్రకృతి ప్రసాదించిన భౌతిక పెట్టుబడులు. కానీ, పంటను భద్రపరచడం (Storage), శ్రమ, యంత్రాలు, రసాయనాలు వంటివి మానవ పెట్టుబడుల కిందికి వస్తాయి.
జపాన్ దేశం యొక్క జనాభా పిరమిడ్ పీఠభాగం (బేస్) సన్నగా ఉంటుంది. దీనికి గల కారణము:
ఎక్కువ మరణరేటు.
తక్కువ మరణరేటు.
ఎక్కువ జననరేటు.
తక్కువ జననరేటు.
ఒక దేశ జనాభా పిరమిడ్ యొక్క పీఠభాగం (Base) ఆ దేశంలోని జననరేటును సూచిస్తుంది. జపాన్ దేశంలో జననరేటు చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల, పిరమిడ్ యొక్క పీఠభాగం సన్నగా ఉంటుంది. అలాగే అక్కడి తక్కువ మరణరేటు కారణంగా ఎక్కువ మంది వృద్ధాప్యం వరకు జీవిస్తారు, కాబట్టి పిరమిడ్ పైభాగం వెడల్పుగా కనిపిస్తుంది.
వివాదస్పద విషయాలలోని యదార్థాలను తెలుసుకోవడానికి విద్యార్థులను సన్నద్ధం చేయడానికి సాంఘికశాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు ఈ పద్ధతిని అనుసరించాలి:
ప్రయోగాత్మక పద్ధతి.
మూలాధార పద్ధతి.
సామాజిక అధ్యయన పద్ధతి.
మేధోమదన పద్ధతి.
చరిత్ర లేదా సామాజిక శాస్త్రాలలో ఏదైనా ఒక వివాదాస్పద అంశం ఉన్నప్పుడు, దానికి సంబంధించిన అసలైన ఆధారాలను (Primary and Secondary Sources) పరిశీలించడం ద్వారా మాత్రమే యదార్థాలను తెలుసుకోవడం సాధ్యమవుతుంది. అందుకే ఉపాధ్యాయుడు 'మూలాధార పద్ధతి' ని ఉపయోగించి విద్యార్థులలో పరిశోధనాత్మక ఆలోచనను, నిజానిజాలను గ్రహించే శక్తిని పెంపొందించాలి.
“ఈ కీలుబొమ్మ నవాబులతో పనిచేసి వైఫల్యం పొందడం కంటే మనంతట మనమే నవాబులు అవ్వాలి” అని ప్రకటించినవారు:
రిచర్డ్ వెల్లస్లీ.
వారన్ హేస్టింగ్స్.
జేమ్స్ మిల్.
రాబర్ట్ క్లైవ్.
1757 ప్లాసీ యుద్ధం తర్వాత ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ బెంగాల్లో నియమించిన కీలుబొమ్మ నవాబులు (మీర్ జాఫర్ వంటి వారు) కంపెనీ యొక్క మితిమీరిన డిమాండ్లను పూర్తిగా తీర్చలేకపోయారు. దీంతో విసిగిపోయిన రాబర్ట్ క్లైవ్ 1765లో, "ఈ కీలుబొమ్మ నవాబులతో వేగడం కంటే మనంతట మనమే నవాబులు అవ్వాలి" అని ప్రకటించాడు.
ఈ ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ YouTube లో కూడా అందుబాటులో ఉంది ▶️
