TS High Court Process Server Question Paper (03 April 2023)

2018లో జరిగిన ముందస్తు అసెంబ్లీ ఎన్నికలలో ఘనవిజయం సాధించిన తర్వాత డిసెంబర్ 13, 2018న కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖర్ రావు (KCR) వరుసగా రెండవసారి తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. రాజ్‌భవన్‌లో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో గవర్నర్ ఈ.ఎస్.ఎల్. నరసింహన్ ఆయనతో ప్రమాణ స్వీకారం చేయించారు.

ఆర్చరీ (విలు విద్య) విభాగంలో అర్జున అవార్డు పొందిన మొదటి వ్యక్తి కృష్ణాదాస్. 1961లో అర్జున అవార్డులను ప్రారంభించినప్పటికీ, విలు విద్య విభాగంలో మొదటి అవార్డును 1981లో కృష్ణాదాస్‌కు అందించారు. మిగతా ఆప్షన్లలో లింబారామ్ 1991లో, జయంతా తాలుక్‌దార్ 2006లో మరియు అతనూ దాస్ 2020లో అర్జున అవార్డులు గెలుచుకున్నారు.

ఖేల్ గోపాల్ అనేది ఈశాన్య రాష్ట్రమైన అస్సాంకు చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ జానపద నృత్య రూపకం. ఇది ప్రధానంగా శ్రీకృష్ణుని లీలలు మరియు రాధాకృష్ణుల ప్రేమను వర్ణించే నృత్యం. అస్సాంలో అత్యంత ప్రసిద్ధ నృత్యం బిహు. అలాగే సత్త్రియ అనేది అక్కడి శాస్త్రీయ నృత్యం. అస్సాంలో ఖేల్ గోపాల్‌తో పాటు కలి గోపాల్ అనే నృత్య రూపకం కూడా కనిపిస్తుంది.

భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ మొత్తం సభ్యుల సంఖ్య 299. అయితే 1949 నవంబర్ 26న రాజ్యాంగం ఆమోదం పొందే రోజున 284 మంది సభ్యులు హాజరై సంతకాలు చేశారు. రాజ్యాంగంపై తొలి సంతకం జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ చేయగా, చివరి సంతకం రాజ్యాంగ పరిషత్ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేశారు. ఈ రోజునే మనం ప్రతి ఏటా రాజ్యాంగ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటాము.

కేరళలోని మహిళలు ధరించే అత్యంత పురాతనమైన మరియు సాంప్రదాయకమైన వస్త్రధారణను 'ముందుం నెరయతుం' అని పిలుస్తారు. ఇందులో రెండు భాగాలు ఉంటాయి: 'ముందు' (నడుము చుట్టూ కట్టుకునేది) మరియు 'నెరయతు' (పైభాగంలో భుజంపై వేసుకునేది). ఇది సాధారణంగా తెల్లటి లేదా క్రీమ్ రంగులో ఉండి, అంచులకు బంగారు రంగు (Kasavu) ఉంటుంది. అందుకే దీనిని 'కాసవు చీర' అని కూడా అంటారు.

మహారాష్ట్రలోని ఎల్లోరా గుహల్లో ఉన్న జగత్ప్రసిద్ధ కైలాసనాథ దేవాలయాన్ని రాష్ట్రకూట రాజైన మొదటి కృష్ణుడు (కృష్ణ-I) 8వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు. ఇది ఒకే ఒక భారీ రాతి కొండను పై నుండి కిందికి తొలిచి నిర్మించిన ఏకశిలా ఆలయం. పరిమాణంలోనూ, శిల్పకళా నైపుణ్యంలోనూ ఇలాంటి అద్భుతమైన ఏకశిలా నిర్మాణం ప్రపంచంలోనే అత్యంత అరుదైనది. ఈ ఆలయం శివుడికి అంకితం చేయబడింది.

భారతదేశపు మొట్టమొదటి విదేశీ ఇంటరాక్టివ్ మరియు ఎక్సోటిక్ బర్డ్ పార్కును ఎస్సెల్ వరల్డ్ మహారాష్ట్రలోని ముంబై (గోరై)లో ప్రారంభించింది. ఈ పార్క్ సుమారు 1.4 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, 60కి పైగా జాతులకు చెందిన 500కు పైగా విదేశీ పక్షులను కలిగి ఉంది. ఇది ఒక 'వాక్-ఇన్ ఏవియరీ', అంటే సందర్శకులు పక్షుల మధ్యలో నడుస్తూ వాటిని దగ్గరగా చూడవచ్చు మరియు వాటికి ఆహారం అందించవచ్చు.

ప్రముఖ హిందుస్థానీ శాస్త్రీయ గాయకుడు ఉస్తాద్ బడే గులాం అలీఖాన్‌ను '20వ శతాబ్దపు తాన్‌సేన్' అని పిలుస్తారు. ఆయన పటియాలా ఘరానాకు చెందిన వారు. ఆయనను మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ ఆస్థానంలోని దిగ్గజ సంగీత విద్వాంసుడు తాన్‌సేన్‌తో పోలుస్తారు. 1960లో వచ్చిన 'మొఘల్-ఎ-ఆజం' సినిమాలో ఆయన పాడిన పాటలు ఇప్పటికీ చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి.

ఉద్యానవన రంగంలో (పండ్లు, కూరగాయలు, పూలు) సమగ్ర వృద్ధిని సాధించడం కోసం భారత ప్రభుత్వం 10వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002–2007) కాలంలో, అంటే 2005-06 సంవత్సరంలో నేషనల్ హార్టికల్చర్ మిషన్ (NHM) ను ప్రారంభించింది. దీని ప్రధాన లక్ష్యం రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడం మరియు పోషకాహార భద్రతను మెరుగుపరచడం. ప్రస్తుతం ఇది 'మిషన్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ హార్టికల్చర్' (MIDH) లో భాగంగా ఉంది.

అమృత్‌సర్‌లోని స్వర్ణ దేవాలయం సిక్కుల అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రం అయినప్పటికీ, అది ఇంకా యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో అధికారికంగా చేర్చబడలేదు. ఇది ప్రస్తుతం యునెస్కో యొక్క 'తాత్కాలిక జాబితా' (Tentative List) లో మాత్రమే ఉంది. మిగతా మూడు కట్టడాలు (హంపి, సాంచి, చోళ దేవాలయాలు) ఇప్పటికే యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉన్నాయి.

2019 జూలై 29న (అంతర్జాతీయ పులుల దినోత్సవం) ప్రధానమంత్రి విడుదల చేసిన 'ఆల్ ఇండియా టైగర్ ఎస్టిమేషన్ రిపోర్ట్-2018' ప్రకారం 526 పులులతో మధ్యప్రదేశ్ మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. 2022లో విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం కూడా మధ్యప్రదేశ్ 785 పులులతో అగ్రస్థానంలో నిలిచి 'టైగర్ స్టేట్ ఆఫ్ ఇండియా'గా కొనసాగుతుంది. భారతదేశంలో పులుల గణన ప్రతి నాలుగు ఏళ్లకు ఒకసారి జరుగుతుంది.

కార్బన్ డయాక్సైడ్, మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్ వంటి గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు భూమి విడుదల చేసే దీర్ఘ తరంగ వికిరణాన్ని అంతరిక్షంలోకి వెళ్లకుండా అడ్డుకుని, తిరిగి భూమి వైపు పంపుతాయి. దీనినే 'గ్రీన్ హౌస్ ప్రభావం' అంటారు. ఈ ప్రక్రియ వల్లే భూమిపై జీవరాశి మనుగడకు అవసరమైన ఉష్ణోగ్రత లభిస్తుంది. అయితే ఈ వాయువుల శాతం మితిమీరితే భూతాపం (Global Warming) పెరుగుతుంది.

బారెన్ ద్వీపం అండమాన్ సముద్రంలో, అండమాన్ దీవుల సమూహంలో ఉంది. ఇది భారతదేశంలోనే కాకుండా మొత్తం దక్షిణాసియాలోనే ఏకైక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం. ఇది ఒక నిర్జన ద్వీపం, అంటే ఇక్కడ మనుషులెవరూ నివసించరు. ఇది పోర్ట్ బ్లెయిర్ నుండి దాదాపు 135 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతానికి చెందిన విశిష్టమైన లక్షణాలు లేదా కీర్తి ఉన్న ఉత్పత్తులకు భౌగోళిక గుర్తింపు (Geographical Indication - GI Tag) ఇస్తారు. ఇది ఆ ఉత్పత్తి యొక్క నాణ్యతకు మరియు మూలానికి హామీ ఇస్తుంది. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి GI ట్యాగ్ పొందిన ఉత్పత్తి డార్జిలింగ్ టీ (2004-2005).

1757 జూన్ 23న జరిగిన ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ సేనాని రాబర్ట్ క్లైవ్, బెంగాల్ నవాబైన సిరాజ్-ఉద్-దౌలాను ఓడించారు. అప్పట్లో బెంగాల్ నవాబు అధికార పరిధిలో బీహార్ మరియు ఒరిస్సా ప్రాంతాలు కూడా ఉండేవి. సిరాజ్-ఉద్-దౌలా ప్రధాన సేనాని మీర్ జాఫర్ బ్రిటిష్ వారితో చేతులు కలిపి వెన్నుపోటు పొడవడంతో నవాబు ఓటమి పాలయ్యారు. ఈ విజయంతో భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పరిపాలనకు పునాదులు పడ్డాయి.

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన నాలుగు రాజవంశాలలో (సంగమ, సాళువ, తుళువ, ఆరవీడు) మూడవదైన 'తుళువ' వంశానికి చెందిన వారు. ఆయన పాలనా కాలాన్ని (1509–1529) తెలుగు సాహిత్యానికి 'స్వర్ణయుగం' అని పిలుస్తారు. ఆయన ఆస్థానంలోని ఎనిమిది మంది కవులను 'అష్టదిగ్గజాలు' అని పిలుస్తారు. స్వయంగా కవి అయిన ఆయన 'ఆముక్తమాల్యద' (తెలుగు), 'జాంబవతీ పరిణయం' (సంస్కృతం) వంటి గ్రంథాలను రచించారు.

భారత ఎన్నికల వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన 'ఫస్ట్-పాస్ట్-ద-పోస్ట్' (FPTP) పద్ధతిని బ్రిటిష్ రాజ్యాంగం నుండి స్వీకరించారు. ఈ పద్ధతి ప్రకారం, ఒక నియోజకవర్గంలో పోటీ చేసే అభ్యర్థులలో ఎవరికి ఎక్కువ ఓట్లు వస్తే వారినే విజేతగా ప్రకటిస్తారు; వారికి 50% కంటే ఎక్కువ ఓట్లు రావాల్సిన అవసరం లేదు. భారతదేశంలో లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలు ఈ పద్ధతిలోనే జరుగుతాయి.

కారగాట్టం అనేది తమిళనాడుకు చెందిన ఒక ప్రసిద్ధ జానపద నృత్యం. ఇది శాస్త్రీయ నృత్యం కాదు. దీనిని వర్ష దేవత అయిన మరియమ్మన్ గౌరవార్థం తలపై కుండలను ఉంచుకుని ప్రదర్శిస్తారు. అయితే ఒడిస్సీ, కథక్, మణిపురి భారత ప్రభుత్వం మరియు సంగీత నాటక అకాడమీ ద్వారా గుర్తించబడిన ఎనిమిది శాస్త్రీయ నృత్య రూపాలలో భాగం.

పండిట్ ఆనిందో చటర్జీ భారతదేశానికి చెందిన ప్రఖ్యాత తబలా వాయిద్యకారుడు. ఆయన ఫరూఖాబాద్ ఘరానాకు చెందినవారు. మిగతా ఆప్షన్లలో బిస్మిల్లా ఖాన్ షెహనాయి, శివకుమార్ శర్మ సంతూర్ మరియు హరిప్రసాద్ చౌరాసియా వేణువు (Flute) వాయిద్యాలలో ప్రఖ్యాతి గాంచిన విద్వాంసులు.

మేవార్ రాజు మహారాణా ప్రతాప్ సింగ్ యొక్క ప్రసిద్ధ యుద్ధ గుర్రం పేరు ఛేతక్. 1576లో జరిగిన హల్దీఘాటీ యుద్ధంలో తీవ్రంగా గాయపడినప్పటికీ, తన ప్రాణాలకు తెగించి తన యజమానిని సురక్షిత ప్రాంతానికి చేర్చి రక్షించి, ఆ తర్వాత అది ప్రాణాలు విడిచింది. ఛేతక్ జ్ఞాపకార్థం రాజస్థాన్‌లోని రాజ్‌సమంద్ జిల్లాలో 'ఛేతక్ స్మారకం' నిర్మించబడింది.

అర్థశాస్త్రంలో ఐసోక్వాంట్ అనేది ప్రొడక్షన్ ఫంక్షన్‌ను గ్రాఫికల్ రూపంలో చూపే ప్రత్యామ్నాయ మార్గం. 'ఐసో' అంటే సమానమైన, 'క్వాంట్' అంటే పరిమాణం అని అర్థం. రెండు విభిన్న ఉత్పత్తి కారకాలను (ఉదాహరణకు: శ్రమ మరియు మూలధనం) ఏ నిష్పత్తిలో కలిపితే ఒకే స్థాయి ఉత్పత్తి వస్తుందో ఈ రేఖ తెలియజేస్తుంది. దీనినే 'సమాన ఉత్పత్తి రేఖ' అని కూడా పిలుస్తారు.

ఇస్రో 2019 ఆగస్టులో అంతరిక్ష పరిస్థితుల అవగాహన నియంత్రణ కేంద్రాన్ని కర్ణాటకలోని బెంగళూరులో ప్రారంభించింది. అంతరిక్షంలోని వ్యర్థాలు మరియు ఇతర ప్రమాదాల నుండి భారతీయ ఉపగ్రహాలను రక్షించడం మరియు పర్యవేక్షించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. దీనిని NETRA (Network for space object Tracking and Analysis) ప్రాజెక్ట్ కింద అభివృద్ధి చేశారు.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, ఒక 'ఆరోగ్యకరమైన నగరం' అంటే కేవలం రోగాలు/వ్యాధులు లేని నగరం మాత్రమే కాదు. ఆ నగరం నిరంతరం తన భౌతిక మరియు సామాజిక వాతావరణాన్ని మెరుగుపరుచుకుంటూ, ప్రజలందరికీ నివసించడానికి అత్యంత శుభ్రమైన, సురక్షితమైన మరియు నాణ్యమైన భౌతిక పరిసరాలను కూడా అందించాలి.

1946 డిసెంబర్ 13న జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ రాజ్యాంగ పరిషత్తులో చారిత్రాత్మకమైన 'ఆబ్జెక్టివ్స్ రిజల్యూషన్' (ఆశయాల తీర్మానం) ను ప్రవేశపెట్టారు. రాజ్యాంగ పరిషత్తు ఈ తీర్మానాన్ని 1947 జనవరి 22న ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించింది. ఈ 'ఆశయాల తీర్మానం' లో పొందుపరిచిన ఉద్దేశ్యాలు మరియు విలువలపైనే భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణం జరిగింది, అందుకే ఇది మన రాజ్యాంగ 'పీఠిక' (Preamble) కు ప్రాతిపదికగా నిలిచింది.

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం చట్టం ద్వారా నిర్ధారించబడిన పద్ధతిలో తప్ప, ఏ వ్యక్తి యొక్క జీవితాన్ని లేదా వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను హరించకూడదు. ఇది భారతీయ పౌరులకే కాకుండా విదేశీయులకు కూడా వర్తిస్తుంది. అత్యవసర పరిస్థితి సమయంలో కూడా ఈ హక్కు రద్దు కాదు. ఆర్టికల్ 14: చట్టం ముందు అందరూ సమానులే. ఆర్టికల్ 18: బిరుదుల రద్దు. ఆర్టికల్ 29: మైనారిటీల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ.

హరప్పా నాగరికతలో చన్హుదారో (ప్రస్తుత పాకిస్తాన్‌) ప్రత్యేకంగా చేతి పనుల తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందిన కేంద్రం. ఇక్కడ పూసల తయారీ, షెల్ కటింగ్, మెటల్ వర్కింగ్, ముద్రల తయారీ మరియు తూనికల తయారీ వంటి పనులు పెద్ద ఎత్తున జరిగేవి. ముఖ్యంగా ఇక్కడ దొరికిన రంధ్రాలు ఉన్న పూసలు మరియు లోహపు వస్తువులు నాటి హస్తకళా నైపుణ్యానికి నిదర్శనాలు.

మధ్య మరియు తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరగడాన్ని 'ఎల్ నినో' అంటారు. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణంలో మార్పులు వస్తాయి. ముఖ్యంగా భారతదేశంలో ఎల్ నినో ప్రభావం వల్ల నైరుతి రుతుపవనాలు బలహీనపడి, తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. స్పానిష్ భాషలో 'ఎల్ నినో' అంటే 'చిన్న బాబు' (Little Boy) అని అర్థం.

ఒక మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థ (Market Economy) లో, వస్తువులు మరియు సేవల ఉత్పత్తి, పంపిణీ మరియు ధరల నిర్ణయం వంటి అన్ని ప్రధాన ఆర్థిక కార్యకలాపాలు మార్కెట్ శక్తులైన డిమాండ్ మరియు సప్లై ద్వారా నిర్వహించబడతాయి. ఇందులో ప్రభుత్వం పాత్ర పరిమితంగా ఉంటుంది. మార్కెట్ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పోటీ ఎక్కువగా ఉంటుంది, ఇది నాణ్యత పెరగడానికి మరియు ధరలు తగ్గడానికి దోహదపడుతుంది.

అస్సాం రాష్ట్రానికి చెందిన ప్రఖ్యాత గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు మరియు కవి అయిన భూపేన్ హజారికాకు 2019లో భారత ప్రభుత్వం మరణానంతరం 'భారతరత్న' పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. 2019లో ఆయనతో పాటు ప్రణబ్ ముఖర్జీ మరియు నానాజీ దేశముఖ్ కూడా ఈ అత్యున్నత పౌర పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.

1857 తిరుగుబాటు నాయకుడు వీర్ కున్వర్ సింగ్, బీహార్‌లోని ఆరా (Arrah) సమీపంలోని జగదీష్‌పూర్ ఎస్టేట్‌కు చెందిన స్థానిక జమీందార్. దాదాపు 80 ఏళ్ల వయస్సులో బ్రిటిష్ వారికి వ్యతిరేకంగా ఆయన చూపిన అసమాన ధైర్యసాహసాల వల్ల ఆయన్ను 'బీహార్ సింహం' (Lion of Bihar) అని పిలుస్తారు.

కేశవ్ చంద్రసేన్ 1857లో బ్రహ్మసమాజ్‌లో చేరారు. ఆ తర్వాత కాలంలో అభిప్రాయ భేదాల వల్ల ఇది రెండుగా విడిపోయింది: 1) కేశవ్ చంద్రసేన్ నాయకత్వంలో భారతీయ బ్రహ్మసమాజ్ 2) దేవేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ నాయకత్వంలో ఆది బ్రహ్మసమాజ్. మిగతా ఆప్షన్లలో ఆత్మీయ సభను రాజారామ్ మోహన్ రాయ్, సత్యశోధక్ సమాజ్‌ను జ్యోతిరావు ఫూలే మరియు ఆర్యసమాజ్‌ను స్వామి దయానంద సరస్వతి స్థాపించారు.

కారకోరం, లడఖ్, జస్కర్ మరియు పీర్ పంజాల్ పర్వత శ్రేణులు ప్రధానంగా కాశ్మీర్ లేదా వాయువ్య హిమాలయాలలో ఉత్తరం నుండి దక్షిణానికి అమరి ఉన్నాయి. ప్రపంచంలోనే రెండో ఎత్తైన శిఖరం K2 (గాడ్విన్ ఆస్టెన్) మరియు సియాచిన్ గ్లేసియర్ కారకోరం శ్రేణిలోనే ఉన్నాయి. ఇక్కడే ప్రసిద్ధ 'కారేవా' నేలలు కూడా కనిపిస్తాయి, ఇవి కుంకుమపువ్వు సాగుకు ప్రసిద్ధి.

భారత రాజ్యాంగంలోని రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం, ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు రాజ్యసభకు సభ్యుల నామినేషన్ వంటి అంశాలను ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు. అలాగే రాష్ట్రపతి మరియు ఉపరాష్ట్రపతి విధులు అమెరికా నుండి, ఏక పౌరసత్వం బ్రిటన్ నుండి మరియు చట్టం ద్వారా స్థాపించబడిన విధానం జపాన్ రాజ్యాంగం నుండి స్వీకరించబడ్డాయి.

ఆర్టికల్ 35A జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్ రాష్ట్ర శాసనసభకు 'శాశ్వత నివాసితులను' నిర్వచించే మరియు వారికి ప్రత్యేక హక్కులను (ఉద్యోగాలు, ఆస్తుల కొనుగోలు వంటివి) కల్పించే అధికారాన్ని ఇచ్చింది. ఆగస్టు 2019లో భారత ప్రభుత్వం ఆర్టికల్ 370తో పాటు ఆర్టికల్ 35Aని కూడా రద్దు చేసింది. దీనితో పాటు జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్‌ను రెండు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా (జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్) విభజించారు.

భారత స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో అత్యంత విషాదకరమైన జలియన్ వాలాబాగ్ ఊచకోత 1919 ఏప్రిల్ 13న పంజాబ్‌లోని అమృత్‌సర్‌లో జరిగింది. ఈ దారుణ ఘటన జరిగి 100 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా 2019 ఏప్రిల్ 13న దేశవ్యాప్తంగా శతాబ్ది స్మారక దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా అప్పటి భారత ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్య నాయుడు ఒక ప్రత్యేక స్మారక నాణేన్ని మరియు పోస్టల్ స్టాంపును కూడా విడుదల చేశారు.

'కుడ్' (Kud) అనేది జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్‌లోని పర్వత ప్రాంతాలలో ప్రసిద్ధి చెందిన జానపద నృత్యం. పంటలు బాగా పండినందుకు కృతజ్ఞతగా స్థానిక గ్రామ దేవతలను (లోక్ దేవతలు) పూజిస్తూ రైతులు రాత్రి వేళల్లో ఈ నృత్యాన్ని చేస్తారు. మిగతా ఆప్షన్లలో భాంగ్రా పంజాబ్‌కు, గుగ్గ హర్యానాకు మరియు లంగ్విర్ ఉత్తరాఖండ్‌కు చెందినవి.

ఖయాల్ అనేది హిందుస్తానీ శాస్త్రీయ సంగీతంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మరియు ప్రధానమైన గాత్ర రూపం. ఖయాల్ అంటే అరబిక్ భాషలో ఊహ లేదా ఆలోచన అని అర్థం. మిగిలిన ఆప్షన్లలో ఘజల్ మరియు కవ్వాలి అనేవి సెమీ-క్లాసికల్ లేదా భక్తి సంగీత ప్రక్రియలు కాగా, లవాణి అనేది మహారాష్ట్రకు చెందిన ప్రసిద్ధ జానపద కళారూపం.

వరి ఒక ఉష్ణమండల పంట. దీని ఎదుగుదలకు అధిక ఉష్ణోగ్రత మరియు అధిక తేమ అవసరం. సాధారణంగా వరి సాగుకు 21°C నుంచి 37°C మధ్య ఉష్ణోగ్రత అనుకూలంగా ఉంటుంది. వరి సాగుకు సాధారణంగా 100 సెం.మీ నుండి 150 సెం.మీ కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం లేదా సమృద్ధిగా నీటి సరఫరా అవసరం.

రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1956-1961)ను ప్రసిద్ధ భారతీయ గణాంక శాస్త్రవేత్త పి.సి. మహలనోబిస్ రూపొందించారు. అందుకే దీనిని 'మహలనోబిస్ ప్రణాళిక' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ ప్రణాళిక ప్రధానంగా భారీ పరిశ్రమల స్థాపన మరియు వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణపై దృష్టి సారించింది. ఈ కాలంలోనే భిలాయ్, దుర్గాపూర్ మరియు రూర్కెలా వంటి పెద్ద ఉక్కు కర్మాగారాలను విదేశీ సహకారంతో ఏర్పాటు చేశారు.

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) వాతావరణ తీవ్రతను బట్టి నాలుగు రకాల రంగుల హెచ్చరికలను జారీ చేస్తుంది. అందులో ఆరెంజ్ హెచ్చరిక అంటే వాతావరణం చాలా అధ్వాన్నంగా ఉండే అవకాశం ఉందని, ప్రజలు మరియు అధికారులు పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడానికి 'సిద్ధంగా ఉండాలి' (Be Prepared) అని అర్థం. దీనివల్ల రవాణా, విద్యుత్ సరఫరా వంటి సేవలకు అంతరాయం కలిగే అవకాశం ఉంటుంది.

యుద్ధం మరియు శాంతి' (War and Peace) అనే ప్రసిద్ధ పుస్తకాన్ని రష్యన్ రచయిత లియో టాల్‌స్టాయ్ రాశారు, ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ కాదు. ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ ప్రఖ్యాత భౌతిక శాస్త్రవేత్త. మిగతా ఆప్షన్లన్నీ సరైనవే: అరిస్టాటిల్ 'పాలిటిక్స్', చార్లెస్ డార్విన్ 'ది ఆరిజిన్ ఆఫ్ స్పీసీస్', మరియు ఆడమ్ స్మిత్ 'ది వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్' గ్రంథాలను రచించారు.

భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ 'కథక్' నృత్యకారులలో పండిట్ బిర్జు మహారాజ్ ఒకరు. కథక్ నృత్యంలో ఈయన చేసిన అసాధారణ కృషికి గాను 1986లో 'పద్మ విభూషణ్' లభించింది. మిగిలిన వారిలో మల్లికా సారాభాయ్ (కూచిపూడి, భరతనాట్యం), సోనాల్ మాన్సింగ్ (ఒడిస్సీ, భరతనాట్యం), మరియు యామిని కృష్ణమూర్తి (కూచిపూడి, భరతనాట్యం) ప్రసిద్ధి చెందారు.

1919 ఏప్రిల్ 13న జరిగిన జలియన్ వాలాబాగ్ ఊచకోత తర్వాత జనరల్ డయ్యర్ చర్యలపై భిన్న స్పందనలు వచ్చాయి. హంటర్ కమిషన్ ఆయనను తప్పుబట్టినప్పటికీ, బ్రిటన్‌లోని 'హౌస్ ఆఫ్ లార్డ్స్' (లార్డ్స్ సభ) ఆయనను సమర్థించి, అతడిని ఒక హీరోగా భావించి అతనికి రత్నాలంకరణ చేసిన ఒక ఖడ్గాన్ని బహూకరించారు. ఆ కత్తిపై "సేవియర్ ఆఫ్ ది పంజాబ్ " (పంజాబ్ రక్షకుడు) అని వ్రాయబడింది.

సాంకేతికతను ఉపయోగించి పౌరులకు స్మార్ట్, పారదర్శకమైన మరియు నైతికమైన పాలనను అందించడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం 'మీ సేవ' పోర్టల్‌ను ప్రారంభించింది. ఇది 'స్మార్ట్ గవర్నెన్స్' (SMART - Simple, Moral, Accountable, Responsive, and Transparent) లక్ష్యంతో పనిచేస్తుంది. దీని ద్వారా వందలాది ప్రభుత్వ సేవలు ప్రజలకు డిజిటల్ రూపంలో వేగంగా అందుతున్నాయి.

మొఘల్ సామ్రాజ్య స్థాపకుడైన బాబర్ తన ఆత్మకథ అయిన 'తుజుక్-ఇ-బాబరీ' (బాబర్ నామా) ని తన మాతృభాష అయిన చగతాయ్ టర్కిక్ భాషలో వ్రాశారు. మొఘలుల కాలంలో అధికారిక భాషగా పర్షియన్ ఉన్నప్పటికీ, బాబర్ ఈ గ్రంథాన్ని టర్కిక్ భాషలోనే రచించడం విశేషం. ఆ తర్వాత అక్బర్ కాలంలో అబ్దుల్ రహీమ్ ఖాన్-ఇ-ఖానా దీనిని పర్షియన్ భాషలోకి అనువదించారు.

జతిన్ దాస్' అని కూడా పిలువబడే జతీంద్రనాథ్ దాస్, బ్రిటిష్ జైళ్లలో భారతీయ రాజకీయ ఖైదీల పట్ల జరుగుతున్న వివక్షకు వ్యతిరేకంగా, వారికి మెరుగైన సౌకర్యాలు మరియు సమాన గౌరవం కోరుతూ 1929లో లాహోర్ సెంట్రల్ జైలులో ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. ఈ దీక్షలో భాగంగా ఆయన ఏకంగా 63 రోజుల పాటు ఆహారం తీసుకోకుండా ఉండి, 1929 సెప్టెంబర్ 13న మరణించారు.

1793లో అప్పటి బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ అయిన లార్డ్ కారన్ వాలీస్ బెంగాల్‌లో శాశ్వత భూశిస్తు విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. దీనినే జమీందారీ విధానం అని కూడా అంటారు. ఈ పద్ధతి ప్రకారం, జమీందార్లకు భూమిపై యాజమాన్య హక్కులు కల్పించబడ్డాయి మరియు ప్రభుత్వం వసూలు చేసే భూశిస్తు మొత్తం శాశ్వతంగా నిర్ణయించబడింది. ఇది మొదట బెంగాల్, బీహార్ మరియు ఒడిశా ప్రాంతాలలో అమలు చేయబడింది.

1928లో లాలా లజపతిరాయ్ మరణానికి కారణమైన బ్రిటిష్ పోలీస్ అధికారి జాన్ సాండర్స్‌ను చంపిన లాహోర్ కుట్ర కేసులో భగత్‌సింగ్, రాజ్‌గురు మరియు సుఖ్‌దేవ్‌లను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1931 మార్చి 23వ తేదీ రాత్రి 7:30 గంటలకు లాహోర్ జైలులో ఉరితీసింది. వీరి త్యాగానికి గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం మార్చి 23ను 'షహీద్ దివస్' (అమరవీరుల దినోత్సవం) గా జరుపుకుంటారు.

బౌద్ధమత పవిత్ర గ్రంథాలైన త్రిపీటకాల్లో ఒకటైన 'సుత్త పీటిక'లోని 'దీఘ నికాయ'లో ఉన్న 'సామన్నఫల సుత్త'లో అజాతశత్రు మరియు బుద్ధుడి మధ్య జరిగిన సంభాషణ ఉంది. తన తండ్రి బింబిసారుడిని చంపి రాజ్యానికి వచ్చిన అజాతశత్రువు తీవ్ర పశ్చాత్తాపానికి గురై, మనశ్శాంతి కోసం బుద్ధుడిని దర్శించుకుని, ఒక సన్యాసిగా మారడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల గురించి అడిగిన ప్రశ్నలకు బుద్ధుడు ఇందులో సమాధానమిస్తారు.

అస్సాంలోని గౌహతి రైల్వే స్టేషన్, ప్రయాణికులకు అత్యుత్తమ పారిశుధ్యం మరియు పర్యావరణ హితమైన సౌకర్యాలు అందించినందుకు నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ (NGT) నుండి ISO 14001:2015 సర్టిఫికేషన్ పొందిన దేశంలోని మొట్టమొదటి రైల్వే స్టేషన్‌గా రికార్డు సృష్టించింది. వ్యర్థాల నిర్వహణ, నీటి పొదుపు మరియు పచ్చదనం పెంపొందించడం వంటి అంశాలలో ఈ స్టేషన్ చూపిస్తున్న ప్రతిభకు గాను ఈ గుర్తింపు లభించింది.

స్వతంత్ర భారతదేశానికి మొదటి ప్రధానమంత్రి అయిన జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అత్యధిక కాలం ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ఆయన 15 ఆగస్టు 1947 నుండి 27 మే 1964 వరకు (సుమారు 16 ఏళ్ల 286 రోజులు) ప్రధానిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. పదవిలో ఉండగానే మరణించిన మొదటి భారత ప్రధాని కూడా నెహ్రూనే. ఆయనను ఆధునిక భారతదేశ శిల్పి (Architect of Modern India) అని కూడా అంటారు.

1919 మార్చిలో ఢిల్లీలోని ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ రౌలత్ చట్టాన్ని ఆమోదించింది. ఈ చట్టం ప్రకారం, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఎటువంటి విచారణ లేకుండా ఎవరినైనా రెండు సంవత్సరాల పాటు జైలులో పెట్టవచ్చు. మహాత్మా గాంధీ దీనిని 'నల్ల చట్టం' (Black Act) అని పిలిచారు. ఈ చట్టానికి నిరసనగా జరిగిన శాంతియుత ప్రదర్శనే చివరకు 'జలియన్ వాలాబాగ్' ఊచకోతకు దారితీసింది.

లూనీ నది రాజస్థాన్‌లోని అజ్మీర్ సమీపంలో ఉన్న ఆరావళి పర్వత శ్రేణులలోని పుష్కర్ లోయలోని నాగా కొండలలో ఉద్భవిస్తుంది. ఇది థార్ ఎడారి గుండా ప్రవహించి, గుజరాత్‌లోని కచ్ రన్ (Rann of Kutch) లో అంతర్ధానమవుతుంది. ఇది సముద్రంలో కలవని ఒక అంతర్భూభాగ నది. దీని నీరు మొదట తియ్యగా ఉన్నప్పటికీ, బలోత్రా దాటిన తర్వాత ఉప్పుగా మారుతుంది, అందుకే దీనిని 'సాల్ట్ రివర్' అని కూడా అంటారు.

1999లో జరిగిన కార్గిల్ యుద్ధంలో భారత సైన్యం పాకిస్తాన్‌పై సాధించిన విజయానికి గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం జూలై 26న 'కార్గిల్ విజయ్ దివస్' జరుపుకుంటారు. 'ఆపరేషన్ విజయ్' ద్వారా భారత సైన్యం మన భూభాగంలోని టైగర్ హిల్స్ వంటి కీలక ప్రాంతాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది. 2024 జూలై 26న భారతదేశం కార్గిల్ విజయ్ దివస్ యొక్క రజతోత్సవాలను (Silver Jubilee) ఘనంగా జరుపుకుంది.

2019 ఐసీసీ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ సెమీఫైనల్ భారత్ మరియు న్యూజిలాండ్ మధ్య జరిగింది. వర్షం కారణంగా రెండు రోజుల పాటు జరిగిన ఈ మ్యాచ్‌లో న్యూజిలాండ్ నిర్దేశించిన 240 పరుగుల లక్ష్యాన్ని ఛేదించే క్రమంలో భారత్ 221 పరుగులకే ఆలౌట్ అయి, 18 పరుగుల తేడాతో ఓడిపోయింది. ఆ తర్వాత జరిగిన ఫైనల్‌లో న్యూజిలాండ్‌ను ఓడించి ఇంగ్లాండ్ తొలిసారి ప్రపంచ కప్‌ను గెలుచుకుంది.

పశ్చిమ కనుమలు భారత ద్వీపకల్పంలోని పశ్చిమ తీరానికి సమాంతరంగా విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇవి దక్కన్ పీఠభూమికి పశ్చిమ సరిహద్దుగా ఉన్నాయి. ఈ కనుమలు అరేబియా సముద్రం నుండి వచ్చే తేమతో కూడిన గాలులను అడ్డుకోవడం వల్ల పశ్చిమ తీర ప్రాంతంలో భారీ వర్షాలు కురుస్తాయి. పశ్చిమ కనుమలను మహారాష్ట్ర, గోవా మరియు కర్ణాటక రాష్ట్రాల్లో 'సహ్యాద్రి' అని కూడా పిలుస్తారు.

హైదరాబాద్‌లోని చార్మినార్‌కు ఆనుకుని ఉన్న లాడ్ బజార్ రంగురంగుల గాజులకు, ముఖ్యంగా మెరిసే రాళ్లతో కూడిన 'లాక్' (Lac) గాజులకు ప్రసిద్ధి గాంచింది. నిజాంల కాలం నుండి ఉన్న ఈ పురాతన మార్కెట్‌ను 'చుడీ బజార్' అని కూడా పిలుస్తారు. పాతబస్తీ సంస్కృతికి అద్దం పట్టే ఈ బజార్‌లో గాజులతో పాటు ముత్యాలు, జరీ చీరలు మరియు ఇతర అలంకరణ వస్తువులు లభిస్తాయి.

ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ గారిని భారతదేశ 'హరిత విప్లవ పితామహుడు' అని పిలుస్తారు. 1960లలో అధిక దిగుబడినిచ్చే వంగడాలను (HYV) ప్రవేశపెట్టి, గోధుమ మరియు వరి ఉత్పత్తిని గణనీయంగా పెంచడంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన చేసిన విశేష కృషికి గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 2024లో ఆయనకు మరణానంతరం భారతరత్న పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది.

ఐసీసీ క్రికెట్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ 2009లో ప్రారంభమైంది. ఇందులో చోటు దక్కించుకున్న మొదటి ఐదుగురు భారతీయులు: బిషన్ సింగ్ బేడీ, కపిల్ దేవ్, సునీల్ గవాస్కర్, అనిల్ కుంబ్లే, మరియు రాహుల్ ద్రవిడ్. వీరి తర్వాత ఆరవ భారతీయుడిగా సచిన్ టెండూల్కర్ జూలై 2019లో ఈ జాబితాలో చేరారు. ప్రస్తుతం 2026 నాటికి ఈ గౌరవం పొందిన భారతీయుల సంఖ్య 11కు చేరింది.