ముఖ్యమైన సూచనలు (Instructions):
TG TET 2026 June Month లో జరిగే Exam Preparation కొరకు withchari.in లో Free గా online లో practice చేసుకోవడానికి 5th January 2026 Telangana TET social paper 2 Shift 1 కి సంబందించిన సోషల్ స్టడీస్ paper ని మీకు అందిస్తున్నాము.
ఈ TS Tet Previous Year Social Studies Question Paper లో 60 Solved సోషల్ స్టడీస్ Questions (Bits) with Answers Keys (Solutions) అదేవిధముగా Clear and Detailed Explanations ని Telugu Medium లో మీకు అందించడం జరిగింది. ఇది మీ 2026 TG TET Exam కి ఎంతగానో ఉపయోగకరం.
- Syllabus: ఈ Test లో Social Studies Content 48 ప్రశ్నలు మరియు Methodology 12 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
- Exam Pattern: ఇది 5th January 2026 TS TET Social Paper- 2 (Shift-1) సోషల్ స్టడీస్ Subject అధికారిక ప్రశ్నాపత్రము.
- Solved: ప్రతి ప్రశ్నకు ఆన్సర్లతో పాటు క్లియర్ వివరణ (Detailed Explanations) ఇవ్వడం జరిగింది.
- Analysis: మీ స్కోర్ ను మరియు Preparation స్థాయిని వెంటనే సమీక్షించుకోవచ్చును.
- Speed: 60 ప్రశ్నలను నిర్దేశిత సమయం (60 నిమిషాల) కంటే ముందుగానే పూర్తి చేయడం ద్వారా మీ టైమ్ మేనేజ్మెంట్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోండి.
- Negative Marks: ఈ పరీక్షలో తప్పుడు సమాధానాలకు సంబంధించి ఎలాంటి నెగెటివ్ మార్క్స్ ఉండవు.
Start సోషల్ స్టడీస్ Test
మీ ప్రిపరేషన్ను ఇప్పుడే ప్రారంభించండి – withchari.in
కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో పాటు, బెల్జియంలో ఏ విధంగా పిలువబడే మూడవ స్థాయి ప్రభుత్వం కూడా ఉంది?
జాతీయ ప్రభుత్వం.
ప్రాంతీయ ప్రభుత్వం.
కమ్యూనిటీ ప్రభుత్వం.
ప్రాంతీయ మండలి.
బెల్జియంలో అధికార విభజనలో భాగంగా కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో పాటు 'కమ్యూనిటీ ప్రభుత్వం' అనే మూడవ స్థాయి ప్రభుత్వం కూడా ఉంది. ఇది భాషా ప్రాతిపదికన (డచ్, ఫ్రెంచ్, జర్మన్) ఏర్పడి, ఆయా భాషా సమూహాల విద్య, సంస్కృతి మరియు భాషా సంబంధిత అంశాలపై నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం కలిగి ఉంటుంది.
భూమి యొక్క భూమధ్యరేఖ మరియు ధ్రువ వ్యాసాల మధ్య వ్యత్యాసం ప్రధానంగా ఏ కారణంగా ఉంటుంది?
చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ వలన.
భూమి మరియు నీటి అసమాన పంపిణీ వలన.
వాతావరణ పీడనంలోని తేడాల వలన.
భూ భ్రమణం వల్ల ఉత్పత్తి అయ్యే అపకేంద్ర శక్తి వలన.
భూమి తన అక్షంపై తాను తిరగడం (భూ భ్రమణం) వల్ల కలిగే అపకేంద్ర బలం/శక్తి కారణంగా భూమధ్యరేఖ వద్ద ఉబ్బి, ధ్రువాల వద్ద కొద్దిగా నొక్కినట్లు ఉంటుంది. దీనినే 'జియోయిడ్' ఆకారం అంటారు. దీనివల్ల భూమధ్యరేఖ వ్యాసం ధ్రువ వ్యాసం కంటే సుమారు 43 కిలోమీటర్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఏ కారణం చేత మహాత్మా గాంధీ మరియు డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ 1932లో పూనా ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు?
బ్రిటిష్ పాలన నుండి పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కోరడం కొరకు.
దళితులకు ప్రత్యేక రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడం కొరకు.
బ్రిటిష్ పాలనలో కులతత్వానికి వ్యతిరేకంగా ఉమ్మడి ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించడం కొరకు.
అణగారిన వర్గాలకు ప్రత్యేక నియోజక వర్గాలపై ఉన్న అసమ్మతిని పరిష్కరించడం కొరకు.
బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం 1932లో ప్రకటించిన 'కమ్యూనల్ అవార్డు' ద్వారా అణగారిన వర్గాలకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలను కేటాయించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ గాంధీజీ ఎరవాడ జైలులో దీక్ష చేపట్టారు. దీనికి పరిష్కారంగా 1932 సెప్టెంబర్లో గాంధీ, అంబేద్కర్ల మధ్య కుదిరిన రాజీయే 'పూనా ఒప్పందం'. దీని ద్వారా ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలకు బదులు ఉమ్మడి నియోజకవర్గాల్లోనే అణగారిన వర్గాలకు రిజర్వుడు సీట్లను పెంచారు.
కింది వాటిలో యూరప్ ఏడాది పొడవున మంచుతో కప్పబడి ఉండే ప్రధాన పర్వత శ్రేణులు ఏవి?
ఆల్ప్స్ పర్వత శ్రేణులు.
అప్పెన్నెన్స్ పర్వత శ్రేణులు.
కార్పాతియన్ పర్వత శ్రేణులు.
పైరెనీస్ పర్వత శ్రేణులు.
యూరప్లోని ఆల్ప్స్ పర్వత శ్రేణులు అత్యంత ఎత్తులో ఉండటం వల్ల అక్కడ ఉష్ణోగ్రతలు ఎప్పుడూ సున్నా డిగ్రీల కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. అందుకే వాటి శిఖరాలు ఏడాది పొడవున మంచుతో కప్పబడి ఉంటాయి. ఇవి స్విట్జర్లాండ్, ఇటలీ, ఫ్రాన్స్, ఆస్ట్రియా వంటి దేశాల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి.
1991లో, రాజ్యాంగంలోని 21 వ అధికరణంలోని జీవించే హక్కులో దీనిని పొందే హక్కు ఉంటుందని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది:
కాలుష్య రహిత నీరు మరియు గాలిని పొందే హక్కు.
విద్యా హక్కు.
సమాచార హక్కు.
పని హక్కు.
సుభాష్ కుమార్ vs బీహార్ రాష్ట్రం (1991) కేసులో సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిస్తూ, ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం జీవించే హక్కులో కాలుష్య రహిత గాలి మరియు నీటిని పొందే హక్కు కూడా అంతర్భాగమని స్పష్టం చేసింది. పౌరులు తమ జీవన నాణ్యతను దెబ్బతీసే కాలుష్యానికి వ్యతిరేకంగా న్యాయస్థానాలను ఆశ్రయించే అధికారం దీని ద్వారా లభించింది.
పశ్చిమ బెంగాల్లో నివసిస్తున్న తెలుగు మాట్లాడే ప్రజలు, ఏ హక్కు కింద తమ భాషను మరియు సంస్కృతిని కాపాడుకోవడానికి విద్యా సంస్థలను స్థాపించి, నిర్వహించే స్వేచ్ఛను కలిగి ఉన్నారు?
మత స్వేచ్ఛ హక్కు.
సాంస్కృతిక మరియు విద్యా విషయక హక్కు.
వాక్ స్వాతంత్రం మరియు వ్యక్తీకరణ హక్కు.
జీవించే హక్కు మరియు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ హక్కు.
భారత రాజ్యాంగంలోని సాంస్కృతిక మరియు విద్యా విషయక హక్కులో భాగంగా అధికరణలు 29 మరియు 30 ప్రకారం, మైనారిటీలు తమ ప్రత్యేక భాష, లిపి మరియు సంస్కృతిని పరిరక్షించుకోవడానికి తమ సొంత విద్యా సంస్థలను స్థాపించుకోవడానికి మరియు నిర్వహించుకోవడానికి రాజ్యాంగం పూర్తి స్వేచ్ఛను కల్పిస్తుంది.
కాన్సెప్టు మ్యాపింగ్ లోని ఏ దశలో విద్యార్థులు నూతన ఉదాహరణలను ఆలోచిస్తారు, కనుగొంటారు, ఆయా అంశాలపై పూర్తి అవగాహన పొందుతారు?
ఒకటవ దశ : ఒక భావనను ప్రకటించుట లేదా ప్రదర్శించుట.
మూడవ దశ : వినియోగం.
రెండవ దశ : ప్రసంగం లేదా చర్చ.
నాలుగవ దశ : ముగింపు.
కాన్సెప్ట్ మ్యాపింగ్ బోధనా ప్రక్రియలోని 3వదశ అయిన 'వినియోగం' (Application)లో విద్యార్థులు తాము నేర్చుకున్న భావనలను కొత్త పరిస్థితులకు అన్వయిస్తూ, స్వయంగా ఉదాహరణలను వెతకడం ద్వారా ఆ విషయాన్ని లోతుగా విశ్లేషిస్తారు. ఇది వారిలో సృజనాత్మకతను మరియు విషయావగాహనను పెంపొందిస్తుంది.
ఏ సంఘటన కారణంగా 1922 లో మహాత్మా గాంధీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని అర్ధాంతరంగా ఆపేశాడు?
చౌరీ చౌరా వద్ద ఆందోళనకారులు జరిపిన హింసాత్మక ప్రతిచర్య వలన.
బొంబాయి, కలకత్తా మరియు పంజాబ్లలో జరిగిన అల్లర్ల వలన.
ఢిల్లీ, అమృత్సర్ మరియు అహ్మదాబాద్ వంటి నగరాల్లో పోలీసుల ఘర్షణలు మరియు కాల్పుల వలన.
మలబార్లో జరిగిన హింసాత్మకమైన మత పరమైన అల్లర్ల వలన.
ఉత్తరప్రదేశ్లోని గోరఖ్పూర్ జిల్లా చౌరీ చౌరా గ్రామంలో 1922 ఫిబ్రవరి 5న శాంతియుత ప్రదర్శనకారులపై పోలీసులు కాల్పులు జరపడంతో ఆగ్రహించిన ఆందోళనకారులు పోలీస్ స్టేషన్ను తగులబెట్టి 22 మంది పోలీసులను సజీవ దహనం చేశారు. అహింసా మార్గంలో సాగాల్సిన ఉద్యమం హింసాత్మకంగా మారడంతో కలత చెందిన గాంధీజీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని నిలిపివేశారు.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ అధికరణ ప్రకారం 'అన్ని రకాల బలవంతపు చాకిరీలు నిషేధించబడ్డాయి'?
అధికరణ 24.
అధికరణ 23.
అధికరణ 21.
అధికరణ 22.
భారత రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక హక్కులలో ఒకటైన 'పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు'లో భాగంగా 23వ అధికరణం మనుషుల అక్రమ రవాణా మరియు వెట్టి చాకిరీ వంటి పద్ధతులను నిషేధిస్తుంది. ఇది ఏ వ్యక్తిని కూడా ఎటువంటి ప్రతిఫలం లేకుండా మరియు వారి ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా బలవంతంగా పనిలో ఉంచరాదని హామీ ఇస్తుంది.
'భూగర్భజలనాణ్యతకి సంబంధించిన పేరాగ్రాఫ్ను చదివి దానిపై వ్యాఖ్యానించండి' అను ప్రశ్న ఏ విద్యాప్రమాణమును సాధించుటకు ఉద్దేశించబడినది?
విషయావగాహన.
సమకాలీన అంశాలపై ప్రతిస్పందించుట, ప్రశ్నించుట.
ఇచ్చిన పాఠ్యాంశమును చదివి అవగాహన చేసుకొని, వ్యాఖ్యానించుట.
ప్రశంస, సున్నితత్వం.
సాంఘిక శాస్త్ర బోధనలో ఒక పేరాగ్రాఫ్ను లేదా వ్యాసాన్ని చదివి, దాని సారాంశాన్ని గ్రహించి, దానిపై సొంత అభిప్రాయాన్ని చెప్పడాన్ని (వ్యాఖ్యానించడం) 'ఇచ్చిన పాఠ్యాంశమును చదివి అవగాహన చేసుకొని, వ్యాఖ్యానించుట' అనే విద్యాప్రమాణంగా పరిగణిస్తారు. ఇది విద్యార్థుల్లో విశ్లేషణాత్మక ఆలోచనలను పెంపొందిస్తుంది.
30° పశ్చిమ రేఖాంశంలో ఉన్న 'X' నగరంలో ఉదయం 10 గంటలు అయితే, 82 1/2° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉన్న 'Y' నగరం యొక్క స్థానిక సమయం ఎంత?
2.40 a.m.
6.30 a.m.
5.30 p.m.
7.30 p.m.
30° పశ్చిమ రేఖాంశం నుండి 82 1/2° తూర్పు రేఖాంశం మధ్య మొత్తం 112 1/2°ల వ్యత్యాసం ఉంది. ప్రతి డిగ్రీ రేఖాంశానికి 4 నిమిషాల సమయ వ్యత్యాసం ఉంటుంది, కాబట్టి 112 1/2° x 4 = 450 నిమిషాలు, అంటే 7 గంటల 30 నిమిషాల సమయం పెరుగుతుంది. ఉదయం 10 గంటలకు 7 గం. 30 నిమిషాలు కలిపితే Y నగరంలో సాయంత్రం 5.30 p.m. అవుతుంది.
కస్టమ్స్ యూనియన్ అని పిలువబడే జోల్లోవెరిన్ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సైనిక కూటమిని సృష్టించడం.
అంతర్గత సుంకాలను రద్దు చేయడం ద్వారా రైన్ కాన్ఫెడరేషన్ లోని దేశాల మధ్య ఆర్థిక ఐక్యతను ప్రోత్సహించడం.
సత్వర రాజకీయ ఏకీకరణను ప్రోత్సహించడం.
జర్మన్ వ్యవహారాల నుండి ప్రష్యాను మినహాయించడం.
1834లో ప్రష్యా చొరవతో ఏర్పడిన 'జోల్లోవెరిన్' అనే కస్టమ్స్ యూనియన్ జర్మన్ రాజ్యాల మధ్య ఉన్న అనేక వాణిజ్య అడ్డంకులను మరియు అంతర్గత సుంకాలను తొలగించింది. ఇది జర్మనీలో ఆర్థిక ఐక్యతను పెంపొందించడమే కాకుండా, తర్వాతి కాలంలో జర్మనీ రాజకీయ ఏకీకరణకు బలమైన పునాది వేసింది.
జాతీయ విద్యాప్రణాళికా చట్రం - 2005, పాఠశాల విద్యాప్రణాళిక నిర్మాణంలో పాటించే నిబంధనలకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యములలో సరైన వాటిని గుర్తించండి.
A) విషయం అర్థవంతంగా ఉండాలి మరియు అది పిల్లల మానసిక స్థాయికి తగిన విధంగా ఉండాలి.
B) విషయ జ్ఞానం భారత రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడే విధంగా ఉండాలి.
C) తరగతి గదిలో పిల్లలు నేర్చుకున్న విషయజ్ఞానం వారి నిత్య జీవిత అనుభవాలతో అనుసంధానం చేయకూడదు.
సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి?
A, B & C.
A & B మాత్రమే.
A & C మాత్రమే.
B & C మాత్రమే.
జాతీయ విద్యాప్రణాళికా చట్రం (NCF) - 2005 ప్రకారం విద్యార్థులు తరగతి గదిలో నేర్చుకున్న జ్ఞానాన్ని, వారి నిత్య జీవితంతో అనుసంధానం చేయాలి, కాబట్టి వాక్యం 'C' తప్పు. పాఠ్యప్రణాళిక అనేది రాజ్యాంగ విలువలను గౌరవించేలా మరియు పిల్లల వయస్సు, మానసిక స్థాయికి తగినట్లుగా భారరహితంగా ఉండాలని ఇది నిర్దేశిస్తుంది.
ఒక సాంఘిక శాస్త్ర ఉపాధ్యాయుడు 6వ తరగతి విద్యార్థులను రామప్పగుడి చిత్రాలను పరిశీలింపజేసి తదుపరి వాటిపై చర్చ ప్రారంభించినాడు. ఈ కృత్యం ఏ విద్యాప్రమాణమును పెంపొందించుటకు ఉద్దేశింపబడినది?
పటనైపుణ్యాలు.
ప్రశంస, సున్నితత్వం.
సమాచార నైపుణ్యాలు.
విషయావగాహన.
విద్యార్థులు చిత్రాలను పరిశీలించి చర్చించడం ద్వారా ఆ అంశానికి సంబంధించిన భావనలను అర్థం చేసుకుంటారు, ఇది 'విషయావగాహన' (Conceptual Understanding) కిందికి వస్తుంది. చిత్రాల విశ్లేషణ ద్వారా చారిత్రక కట్టడాల నిర్మాణం మరియు విశిష్టతను వివరించడం ఈ విద్యాప్రమాణం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
ద్రవ్యం యొక్క విధి 'మార్పిడి మాధ్యమం' (Medium of Exchange) అనగా:
భవిష్యత్తు ఉపయోగం కోసం విలువను నిల్వ చేయడానికి ద్రవ్యం ఉపయోగించబడుతుంది.
వస్తువులు మరియు సేవల విలువను కొలవడానికి ద్రవ్యం ఉపయోగించబడుతుంది.
వస్తు మార్పిడి వ్యవస్థను తొలగిస్తూ వస్తువులు మరియు సేవల కొనుగోలు మరియు అమ్మకాలను సులభతరం చేయడానికి ద్రవ్యం ఉపయోగించబడుతుంది.
ఆస్తుల రూపంలో సంపదను కూడబెట్టుకోవడానికి ద్రవ్యం ఉపయోగించబడుతుంది.
పాత కాలంలో అమల్లో ఉన్న వస్తు మార్పిడి పద్ధతిలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను తొలగించడానికి 'ద్రవ్యం' (Money) ఒక సాధనంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఏ వస్తువునైనా లేదా సేవనైనా కొనాలన్నా, అమ్మాలన్నా ద్రవ్యాన్ని మధ్యవర్తిగా వాడటాన్ని 'మార్పిడి మాధ్యమం' అంటారు. దీనివల్ల లావాదేవీలు చాలా సులభతరం అవుతాయి.
కింది వాటిలో 'లోయస్ మైదానం' యొక్క లక్షణాన్ని గుర్తించండి?
పసుపు రంగులో ఉండి మంచి సారవంతమైనదిగా ఉంటుంది.
హిమానీనదీయ కోత ద్వారా ఏర్పడుతుంది.
ప్రధానంగా అగ్నిపర్వత శిలలతో కూడి ఉంటుంది.
తీరప్రాంత బీచ్ల వెంబడి ఉంటుంది.
గాలి ద్వారా కొట్టుకువచ్చిన అతి సూక్ష్మమైన ఇసుక, మట్టి రేణువులు సుదూర ప్రాంతాలలో పేరుకుపోవడం వల్ల 'లోయస్ మైదానాలు' ఏర్పడతాయి. ఇవి సాధారణంగా పసుపు రంగులో ఉండి, అత్యంత సారవంతంగా ఉండటం వల్ల వ్యవసాయానికి చాలా అనుకూలంగా ఉంటాయి. చైనాలోని హోయాంగ్ హో నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో ఇవి విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి.
భూమి – చలనాలు' అను పాఠ్యబోధనకు ఏ పద్ధతి అత్యంత అనువైనది?
వనరుల పద్ధతి.
చర్చా పద్ధతి.
ప్రయోగశాల పద్ధతి.
విచారణ పద్ధతి.
భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడం (భ్రమణం), సూర్యుని చుట్టూ తిరగడం (పరిభ్రమణం) వంటి అంశాలను విద్యార్థులు కేవలం వినడం ద్వారా కంటే, గ్లోబ్, టార్చ్ లైట్ వంటి నమూనాల ద్వారా ప్రయోగాత్మకంగా చేసి చూపటం ద్వారా విద్యార్థులకు బాగా అర్థమవుతుంది. అందుకే అమూర్త భావనలను మూర్త రూపంలో నేర్చుకోవడానికి ఈ పాఠానికి ప్రయోగశాల పద్ధతి అత్యంత అనువైనది.
రియో ఎర్త్ సమ్మిట్-1992లో ఆమోదించబడిన 'అజెండా 21' ప్రధానంగా దేనిపై దృష్టి పెట్టింది?
సభ్య దేశాల మధ్య సైనిక సహకారం.
21వ శతాబ్దానికి సుస్థిరమైన అభివృద్ధి.
అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష అన్వేషణ.
ప్రపంచ పన్నులను ప్రామాణీకరించడం.
1992లో బ్రెజిల్లోని రియో డీ జనీరోలో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణ మరియు అభివృద్ధి సదస్సు (Earth Summit) లో 'అజెండా 21'ను ఆమోదించారు. ఇది 21వ శతాబ్దంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ పరిరక్షణతో కూడిన సుస్థిర అభివృద్ధిని సాధించడానికి రూపొందించిన ఒక సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక. అంటే భవిష్యత్తు తరాలకు అవసరమైన వనరులను కాపాడుతూనే, పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా ప్రస్తుత అవసరాలను తీర్చుకోవడం.
1761లో మొదటి ఇంగ్లీష్ కాలువ అయిన వోర్స్లీ కెనాల్ను జేమ్స్ బ్రిండ్లీ దేని కొరకు నిర్మించాడు?
వోర్స్లీలోని డ్యూక్స్ గనుల నుండి మాంచెస్టర్కు బొగ్గు రవాణా చేయడం కొరకు.
గ్రేట్ బ్రిటన్ను ఇతర యూరోపియన్ దేశాలతో అనుసంధానించడం కొరకు.
గ్రేట్ బ్రిటన్లోని అన్ని ప్రధాన ఓడరేవులను అనుసంధానించడం కొరకు.
గ్రేట్ బ్రిటన్లోని సముద్ర ఓడరేవుల నుండి మాంచెస్టర్ సమీపంలోని వోర్స్లీకి పత్తిని రవాణా చేయడం కొరకు.
జేమ్స్ బ్రిండ్లీ 1761లో వోర్స్లీలోని డ్యూక్స్ గనుల నుండి మాంచెస్టర్ నగరానికి బొగ్గును చౌకగా, వేగంగా రవాణా చేయడానికి వోర్స్లీ కెనాల్ను నిర్మించాడు. దీని వల్ల బొగ్గు ధర సగానికి తగ్గడమే కాకుండా, ఇంగ్లాండ్లో రవాణా రంగంలో విప్లవాత్మకమైన మార్పులు వచ్చి 'కాలువల ఉన్మాదం' (Canal Mania) మొదలైంది.
కింది వానిలో ఏది నికర సాగు భూమిని సూచిస్తుంది?
సంవత్సరంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు నీటిపారుదల కింద సాగులో ఉన్న మొత్తం భూమి.
వ్యవసాయ సంవత్సరంలో ఒకసారి పంటలు విత్తిన మరియు పండించిన భూమి యొక్క మొత్తం భౌతిక విస్తీర్ణం.
సంవత్సరానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు నీటిపారుదల కింద ఉన్న మొత్తం భూమి మరియు జంతువులను మేపడానికి ఉపయోగించే ప్రాంతం.
ఐదు సంవత్సరాలకు పైగా బీడుగా ఉన్న భూమి.
ఒక వ్యవసాయ సంవత్సరంలో కనీసం ఒకసారి పంటలు విత్తిన మరియు పండించిన మొత్తం భౌతిక విస్తీర్ణాన్ని 'నికర సాగు భూమి' (Net Sown Area) అంటారు. ఒకే భూమిలో సంవత్సరానికి రెండు లేదా మూడు సార్లు పంటలు వేసినప్పటికీ, నికర సాగు భూమిని లెక్కించేటప్పుడు ఆ భూమిని ఒక్కసారి మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు.
1990 నుండి ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ఏ సంస్థ ప్రతి సంవత్సరం మానవ అభివృద్ధి నివేదికను ప్రచురిస్తోంది?
ఐక్యరాజ్యసమితి విద్య, విజ్ఞాన, సాంస్కృతిక సంస్థ.
ఐక్యరాజ్యసమితి అంతర్జాతీయ పిల్లల అత్యవసర నిధి.
ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం.
ఆహార మరియు వ్యవసాయ సంస్థ.
ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (UNDP) 1990 నుండి ప్రతి సంవత్సరం మానవ అభివృద్ధి నివేదిక (HDR)ను ప్రచురిస్తోంది. ఈ నివేదిక ఆరోగ్యం, విద్య మరియు తలసరి ఆదాయం వంటి కీలక అంశాల ఆధారంగా దేశాల అభివృద్ధిని అంచనా వేస్తుంది. దీని ఆధారంగానే మానవ అభివృద్ధి సూచిక (HDI)ను లెక్కిస్తారు.
మార్చి 1919లో వ్లాదిమిర్ లెనిన్ కొమింటర్న్ను దేని కొరకు స్థాపించారు?
కమ్యూనిస్ట్ మరియు పెట్టుబడిదారీ దేశాల మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలను ప్రోత్సహించడం కొరకు.
పశ్చిమ ఐరోపాలో జాతీయవాద ఉద్యమాలకు మద్దతు ఇవ్వడం కొరకు.
ఫాసిజానికి వ్యతిరేకంగా పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామ్యాలతో కూటమిని ఏర్పరచడం కొరకు.
దోపిడీని అంతం చేసే ప్రపంచ ప్రభుత్వాన్ని ఏకతాటిపైకి తీసుకురావడంలో సహాయపడడం కొరకు.
రష్యా విప్లవం తర్వాత అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కమ్యూనిజం వ్యాప్తికి మరియు దోపిడీ రహిత సమాజ స్థాపనకు లెనిన్ మార్చి 1919 లో 'థర్డ్ ఇంటర్నేషనల్' లేదా కొమింటర్న్ను ఏర్పాటు చేశారు. ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న విప్లవాత్మక శక్తులను ఏకం చేసి, సామ్రాజ్యవాదానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడటానికి మార్గదర్శకత్వం వహించింది.
పన్ను రేటు ఈ విధంగా ఉన్నప్పుడు పన్నును అనుపాత పన్ను (Proportional Tax) అని అంటారు:
పన్ను చెల్లింపుదారుడి ఆదాయం పెరిగినప్పుడు పన్ను రేటులో ఎటువంటి మార్పు ఉండదు.
పన్ను చెల్లింపుదారుడి ఆదాయం పెరిగినప్పుడు పన్ను రేటు పెరుగుతుంది.
పన్ను చెల్లింపుదారుడి ఆదాయం పెరిగినప్పుడు పన్ను రేటు తగ్గుతుంది.
ఆదాయం పెరిగిన నిష్పత్తిలో పన్ను రేటు పెరగదు.
అనుపాత పన్ను పద్ధతి (Proportional Tax) లో ఆదాయం ఎంత పెరిగినా లేదా తగ్గినా పన్ను రేటు మాత్రం స్థిరంగా ఉంటుంది. అంటే అందరూ తమ ఆదాయంలో ఒకే స్థిర శాతాన్ని పన్నుగా చెల్లిస్తారు. దీనికి భిన్నంగా ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పన్ను రేటు కూడా పెరిగితే దానిని 'పురోగామి పన్ను' అని; ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ పన్ను రేటు తగ్గితే దానిని 'తిరోగామి పన్ను' అని అంటారు.
దుమ్ము, మంచు మరియు ఇతర పదార్థాల వలయాలతో చుట్టుముట్టబడిన గ్రహాలను గుర్తించండి?
శుక్రుడు, బృహస్పతి, శని మరియు యురేనస్.
బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి మరియు అంగారకుడు.
బృహస్పతి, శని, యురేనస్ మరియు నెప్ట్యూన్.
బుధుడు, కుజుడు, శని మరియు యురేనస్.
సౌర కుటుంబంలోని బాహ్య గ్రహాలైన (Outer Planets) బృహస్పతి, శని, యురేనస్ మరియు నెప్ట్యూన్లు తమ చుట్టూ వలయాలను (Rings) కలిగి ఉంటాయి. ఈ వలయాలు ప్రధానంగా దుమ్ము ధూళి కణాలు, మంచు ముక్కలు మరియు శిలా శకలాలతో నిర్మితమై ఉంటాయి. వీటిలో శని గ్రహం యొక్క వలయాలు అత్యంత స్పష్టంగా మరియు అందంగా కనిపిస్తాయి.
జోతేదార్లు అనగా ఎవరు?
గ్రామీణ బెంగాల్ లోని శక్తివంతమైన భూస్వాములు లేదా ధనిక రైతులు.
బ్రిటిష్ వలస పాలనలో గ్రామీణ బెంగాల్లో లో శక్తివంతమైన వ్యాపారవేత్తల సమూహం.
భూ ఆదాయ సేకరణతో అధికారం పొందిన జమీందార్ల సమూహం.
రైతులకు ఆర్థిక సహాయం అందించే శక్తివంతమైన వ్యాపారవేత్తల సమూహం.
18వ శతాబ్దం చివరలో బెంగాల్లోని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో 'జోతేదార్లు' అని పిలవబడే ధనిక రైతుల సమూహం అత్యంత శక్తివంతంగా ఎదిగింది. వీరు స్థానిక వ్యాపారంపై, వడ్డీ వ్యాపారంపై, పేద రైతులపై నియంత్రణ కలిగి ఉండటమే కాకుండా జమీందార్ల కంటే ప్రభావవంతంగా ఉండేవారు.
'సెల్వాస్' అనగా:
ఆఫ్రికాలోని ఉష్ణమండల గడ్డి భూములు.
కెనడాలోని శృంగాకార అడవులలోని గడ్డి భూములు.
అమెజాన్ బేసిన్ లోని దట్టమైన భూమధ్యరేఖ వర్షారణ్యాలు.
సమశీతోష్ణ ఆకురాల్చే అడవులు.
దక్షిణ అమెరికాలోని అమెజాన్ నదీ పరివాహక ప్రాంతంలో విస్తరించి ఉన్న దట్టమైన భూమధ్యరేఖ వర్షారణ్యాలను 'సెల్వాస్' అని పిలుస్తారు. ఈ అడవులు ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జీవవైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉండటమే కాకుండా, భూమికి కావలసిన ఆక్సిజన్లో అధిక భాగాన్ని అందిస్తున్నందున వీటిని 'భూమికి ఊపిరితిత్తులు' అని కూడా అంటారు.
ఈ కింది వాటిలో జాతీయ విద్యావిధానం - 1986 సూచించిన జాతీయ మౌళిక అంశాలను గుర్తించండి.
A) రాజ్యాంగంలో పొందుపరచబడిన ప్రాథమిక హక్కులు, బాధ్యతలు.
B) భారతదేశ స్వాతంత్రోద్యమ చరిత్ర.
C) ఉమ్మడి కుటుంబ భావనను కల్గి ఉండుట.
D) స్త్రీ పురుష సమానత్వం.
E) శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించుట.
సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి?
A, B, D & E మాత్రమే.
A, B, C & D మాత్రమే.
B, C, D & E మాత్రమే.
A, B, C, D & E.
జాతీయ విద్యావిధానం (NPE) - 1986 పాఠ్యప్రణాళికలో ఏకీకృత స్వభావాన్ని తీసుకురావడానికి 10 'జాతీయ మౌళిక అంశాలను' ప్రతిపాదించింది. ఇందులో స్వాతంత్రోద్యమ చరిత్ర, రాజ్యాంగ బాధ్యతలు, స్త్రీ పురుష సమానత్వం మరియు శాస్త్రీయ దృక్పథం వంటివి ఉన్నాయి, కానీ 'ఉమ్మడి కుటుంబ భావన' అనేది ఈ పది మౌళిక అంశాలలో భాగం కాదు.
ఏ పటాలు ముదురునీలం రంగు, లేత నీలం రంగులతో సముద్రం లోతును సూచిస్తాయి?
బేతిమెట్రిక్ పటాలు.
ఎథినోగ్రాఫికల్ పటాలు.
వెజిటేషన్ పటాలు.
పొలిటికల్ పటాలు.
సముద్రాలు, మహాసముద్రాల లోతును మరియు నీటి అడుగున ఉండే భూస్వరూపాలను చూపే పటాలను 'బేతిమెట్రిక్ పటాలు' అంటారు. ఇందులో సాధారణంగా తక్కువ లోతు గల ప్రాంతాలను లేత నీలం రంగులోనూ మరియు ఎక్కువ లోతు గల ప్రాంతాలను ముదురు నీలం రంగులోనూ సూచిస్తారు.
1873లో జ్యోతిబా పూలే ఏ లక్ష్యంతో సత్యశోధక్ సమాజ్ను ప్రారంభించారు?
అణగారిన వర్గాలలో మత మార్పిడిని ప్రోత్సహించడం.
సమాజంలోని బలహీన వర్గాలకు సామాజిక న్యాయం కల్పించడం.
భారత స్వాతంత్రం కోసం ఒక రాజకీయ పార్టీని స్థాపించడం.
పాఠశాలలను స్థాపించడం మరియు సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు విద్యను అందించడం.
జ్యోతిబా పూలే 1873 సెప్టెంబర్ 24న మహారాష్ట్రలో అణగారిన వర్గాలకు సామాజిక న్యాయం మరియు సమానత్వం చేకూర్చడమే లక్ష్యంగా 'సత్యశోధక్ సమాజ్'ను స్థాపించారు. కుల వివక్షను రూపమాపి, శూద్రులు మరియు దళితులలో ఆత్మగౌరవాన్ని పెంపొందించడానికి ఈ సంస్థ విశేషంగా కృషి చేసింది.
గ్రేడింగ్కు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యములలో సరైన వాటిని గుర్తించండి?
A) ప్రత్యక్ష గ్రేడింగ్లో విద్యార్థుల/పరీక్షితుల ప్రతిభను గుణాత్మక పదముల రూపంలో మదింపు చేయబడుతుంది.
B) గ్రేడ్ అను పదము "గ్రేడస్" అను గ్రీకు పదము నుండి ఉద్భవించినది.
C) పరోక్ష గ్రేడింగ్లో, విద్యార్థుల/పరీక్షితుల ప్రతిభను ముందుగా మార్కుల రూపంలో మదింపు చేసి, తదుపరి అక్షరాల రూపంలో గ్రేడ్స్లోకి మార్చబడును.
సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి?
A & C మాత్రమే.
A & B మాత్రమే.
B & C మాత్రమే.
A, B & C.
'గ్రేడ్' అనే పదం 'గ్రేడస్' (Gradus) అనే లాటిన్ పదం నుండి ఉద్భవించింది, కాబట్టి వాక్యం 'B' తప్పు. ప్రత్యక్ష గ్రేడింగ్లో మార్కులతో సంబంధం లేకుండా నేరుగా ప్రతిభను గ్రేడ్స్లో సూచిస్తారు, పరోక్ష గ్రేడింగ్లో మాత్రం మార్కులను ఆధారంగా చేసుకుని గ్రేడ్స్ను కేటాయిస్తారు.
1970 ప్రారంభంలో సుందర్లాల్ బహుగుణ ఏ ప్రాంతంలో చిప్కో ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు?
ఉత్తరాఖండ్లోని గర్హ్వాల్ హిమాలయాలలో.
అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని తూర్పు హిమాలయ ప్రాంతంలో.
జమ్మూ & కాశ్మీర్లోని వాయువ్య హిమాలయ పర్వత ప్రాంతంలో.
పశ్చిమ కనుమలలోని కూర్గ్ ప్రాంతంలో.
చిప్కో ఉద్యమం 1970వ దశకంలో సుందర్లాల్ బహుగుణ నాయకత్వంలో ఉత్తరాఖండ్ లోని గర్హ్వాల్ హిమాలయాలలో ప్రారంభమైంది. అడవుల నరికివేతను అడ్డుకోవడానికి ప్రజలు చెట్లను హత్తుకుని (చిప్కో అంటే హిందీలో హత్తుకోవడం) శాంతియుత నిరసన తెలపడమే ఈ చిప్కో ఉద్యమ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ఆర్థిక మరియు సామాజిక మండలి (ECOSOC) సభ్యులను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు?
ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన భద్రతా మండలి సభ్యులు.
ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన జనరల్ అసెంబ్లీ సభ్యులు.
ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన భద్రతా మండలిలోని ఐదు వీటో దేశాలు మాత్రమే.
ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన సెక్రటరీ జనరల్ నామినేట్ చేస్తారు.
ఐక్యరాజ్యసమితిలోని ఆర్థిక మరియు సామాజిక మండలి (ECOSOC) లోని 54 మంది సభ్యులను సాధారణ సభ (General Assembly) మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీతో ఎన్నుకుంటుంది. వీరి పదవీకాలం మూడు సంవత్సరాలు కాగా, ప్రతి సంవత్సరం మూడవ వంతు (18 మంది) సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు.
'పాంజియా' మరియు 'పాంథాల్సా' అనే పదాలు వరుసగా దేనిని సూచిస్తున్నాయి?
ఒకే సూపర్ ఖండం మరియు దాని చుట్టూ ఉన్న సూపర్ మహాసముద్రం.
యూరప్లోని రెండు ప్రధాన పర్వత శ్రేణులు.
పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని రెండు టెక్టోనిక్ పలకలు.
సూపర్ మహాసముద్రం మరియు దాని చుట్టూ ఉన్న సూపర్ ఖండం.
సుమారు 220 మిలియన్ ఏళ్ల క్రితం భూమిపై ఉన్న ఖండాలన్నీ కలిసి ఒకే ఒక భారీ ఖండంగా ఉండేవి. ఆల్ఫ్రెడ్ వెజెనర్ దీనిని 'పాంజియా' అని పిలిచారు. ఈ భారీ ఖండం చుట్టూ ఆవరించి ఉన్న ఏకైక మహాసముద్రాన్ని 'పాంథాల్సా' అని పిలుస్తారు. కాలక్రమేణా ఈ పాంజియా విడిపోయి ప్రస్తుత ఖండాలుగా ఏర్పడ్డాయి.
జనవరిలో రోజువారీ సగటు గరిష్ట ఉష్ణోగ్రత 21.1°C మరియు రోజువారీ సగటు కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత 7.3°C అయితే, జనవరిలో రోజువారీ సగటు ఉష్ణోగ్రత ఎంత?
12.5°C.
15.8°C.
14.2°C.
28.4°C.
ఒక నెలలో రోజువారీ సగటు ఉష్ణోగ్రతను గణించడానికి రోజువారీ సగటు గరిష్ట మరియు కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతల మొత్తాన్ని 2 తో భాగించాలి. ఇక్కడ (21.1 + 7.3) ÷ 2 = 14.2°C వస్తుంది.
73వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా భారత రాజ్యాంగంలో ఈ క్రింది వాటిని చేర్చారు:
VIII మరియు IX భాగాలు.
IX వ భాగం మరియు పదకొండవ షెడ్యూల్.
X వ భాగం మరియు పన్నెండవ షెడ్యూల్.
పదకొండు మరియు పన్నెండవ షెడ్యూల్లు.
1992లో చేసిన 73వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థకు రాజ్యాంగ హోదా కల్పిస్తూ, రాజ్యాంగంలో కొత్తగా 9వ భాగం మరియు 11వ షెడ్యూల్ను చేర్చారు. ఈ షెడ్యూల్లో స్థానిక సంస్థల (పంచాయతీల) అధికార పరిధిలోకి వచ్చే 29 అంశాలను పొందుపరిచారు.
ఈ క్రింది వాటిలో ఏది ప్రభుత్వం యొక్క పన్నుయేతర ఆదాయం కిందకు వస్తుంది?
ఆదాయపు పన్ను.
కార్పొరేట్ పన్ను.
పాస్పోర్ట్ కొరకు విధించిన రుసుములు.
వస్తువులు మరియు సేవల పన్ను.
ప్రభుత్వం పన్నుల ద్వారా కాకుండా ఇతర మార్గాల ద్వారా పొందే ఆదాయాన్ని 'పన్నుయేతర ఆదాయం' అంటారు. ఇందులో ప్రజలకు ప్రభుత్వం అందించే వివిధ సేవల కోసం వసూలు చేసే రుసుములు (Fees), జరిమానాలు (Fines), ప్రభుత్వ సంస్థల లాభాలు వంటివి ఉంటాయి. పాస్పోర్ట్ జారీ చేయడానికి వసూలు చేసే రుసుము అటువంటి సేవా రుసుము కిందకు వస్తుంది.
శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయ చట్టాన్ని మొదట ఏ ప్రాంతంలో ప్రవేశపెట్టారు?
రాయలసీమ ప్రాంతం.
మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీ.
బాంబే ప్రెసిడెన్సీ.
బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ.
1793లో అప్పటి గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ కార్న్వాలిస్ 'శాశ్వత శిస్తు నిర్ణయ చట్టాన్ని' (జమీందారీ పద్ధతి) మొదట బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీలోని బెంగాల్ మరియు బీహార్ ప్రాంతాల్లో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ పద్ధతి ప్రకారం రైతులు ప్రభుత్వానికి చెల్లించాల్సిన శిస్తును శాశ్వతంగా నిర్ణయించారు.
సాంఘిక శాస్త్రం, సామాన్య శాస్త్రాలకు సంబంధించి ఈ కింది వాక్యములలో సరైన వాటిని గుర్తించండి.
A) సాంఘిక శాస్త్రం సమాజం - మానవుల మధ్య సంబంధాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
B) సామాన్య శాస్త్రం కూడా సామాజిక అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
C) సాంఘిక, సామాన్యశాస్త్రాలు రెండూ శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని కల్గి ఉంటాయి.
సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి?
A, B & C.
A & B మాత్రమే.
A & C మాత్రమే.
B & C మాత్రమే.
సాంఘిక శాస్త్రం మానవ సంబంధాలు మరియు సామాజిక వ్యవస్థలను అధ్యయనం చేయగా, సామాన్య శాస్త్రం ప్రకృతి మరియు భౌతిక ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది. అయితే ఈ రెండు శాస్త్రాలు కూడా ఆధారాలను సేకరించడం మరియు విశ్లేషించడం వంటి శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని (Scientific Approach) కలిగి ఉంటాయి.
16వ శతాబ్దంలో పోర్చుగల్ హిందూ మహాసముద్రంలో సముద్రతీర సామ్రాజ్యాన్ని అన్వేషించి స్థాపించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
హిందూ మహాసముద్రం చుట్టూ క్రైస్తవ మతాన్ని వ్యాప్తి చేయడం కొరకు.
ఆఫ్రికన్ రాజ్యాలను జయించడానికి.
సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు వాణిజ్యం కోసం ఆసియాకు సముద్ర మార్గాన్ని కనుగొనడానికి.
ఆర్కిటిక్ ప్రాంతాన్ని అన్వేషించడానికి.
అరేబియా వర్తకుల గుత్తాధిపత్యాన్ని అరికట్టి, భారతదేశం నుండి నేరుగా సుగంధ ద్రవ్యాలను సేకరించాలనే లక్ష్యంతో పోర్చుగీసు వారు సముద్ర మార్గ అన్వేషణ చేపట్టారు. వాస్కోడిగామా 1498లో కాలికట్ చేరుకోవడం ద్వారా ఈ వాణిజ్య సామ్రాజ్య స్థాపనకు పునాది పడింది.
థియోసాఫికల్ సొసైటీ బోధించిన సూత్రాలు ఏవి?
సార్వత్రిక సోదరభావం మరియు సార్వత్రిక మత సహనం.
హిందూ తత్వ శాస్త్ర ప్రచారం మరియు సోదర భావం.
రాజకీయ విప్లవం మరియు సాయుధ పోరాటం.
హిందూ మతం నుండి క్రైస్తవ మతంలోకి మత మార్పిడి మరియు సోదర భావం.
మేడమ్ బ్లావాట్స్కీ మరియు కల్నల్ హెన్రీ ఓల్కాట్ స్థాపించిన థియోసాఫికల్ సొసైటీ (దివ్యజ్ఞాన సమాజం) ప్రధానంగా జాతి, మత, వర్ణ వివక్షలు లేని సార్వత్రిక సోదరభావాన్ని ప్రచారం చేసింది. ఇది ప్రాచీన మతాలను, తత్వశాస్త్రాలను గౌరవిస్తూ మత సహనాన్ని పెంపొందించడానికి కృషి చేసింది.
1972 లో జరిగిన సిమ్లా ఒప్పందం యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం ఏది?
ఉమ్మడి దక్షిణాసియా సైనిక కూటమిని ఏర్పాటు చేయడం.
ద్వైపాక్షిక చర్చల ద్వారా భారత-పాకిస్తాన్ల మధ్య ఉన్న అన్ని వివాదాలను పరిష్కరించడం.
దక్షిణాసియాలో కొత్త వాణిజ్య కూటమిని సృష్టించడం.
తూర్పు పాకిస్తాన్ను భారతదేశంతో విలీనం చేయడం.
1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం తర్వాత భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ, పాక్ అధ్యక్షుడు జుల్ఫికర్ అలీ భుట్టోల మధ్య 1972 జూలై 2న సిమ్లా ఒప్పందం కుదిరింది. కాశ్మీర్ సమస్యతో సహా అన్ని వివాదాలను మూడవ పక్షం జోక్యం లేకుండా, కేవలం ద్వైపాక్షిక చర్చల ద్వారానే శాంతియుతంగా పరిష్కరించుకోవాలని ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి.
కాడాస్ట్రల్ (Cadastral) మ్యాప్లు సాధారణంగా దేని కోసం తయారు చేయబడతాయి?
ఒక ప్రాంతం యొక్క నదులు మరియు పర్వతాలు వంటి సహజ లక్షణాలను సూచించడానికి.
క్షేత్రాల వివరణాత్మక సరిహద్దుల ద్వారా భూమి ఆస్తి యాజమాన్యాన్ని చూపించడానికి.
వాతావరణ నమూనాలు మరియు వాతావరణ మండలాలను చూపించడానికి.
దేశాలు మరియు రాష్ట్రాల రాజకీయ సరిహద్దులను ప్రదర్శించడానికి.
'కాడాస్ట్రల్' అనే పదం ఫ్రెంచ్ భాషలోని 'Cadastre' (ఆస్తి రిజిస్టర్) నుండి వచ్చింది. ఈ పటాలు భూమి యొక్క యాజమాన్యాన్ని, గ్రామాలు లేదా పట్టణాల్లోని పొలాలు, ఇళ్లు మరియు ఇతర ఆస్తుల సరిహద్దులను అత్యంత వివరంగా పెద్ద స్కేలుపై చూపిస్తాయి. వీటిని ప్రధానంగా రెవెన్యూ మరియు పన్ను వసూళ్ల కోసం ఉపయోగిస్తారు.
'బుర్రకథ' – అను కళారూపాన్ని ఏ రకమైన వనరుగా పేర్కొనవచ్చును?
ప్రాథమిక వనరు మాత్రమే.
ప్రాథమిక వనరు మరియు గౌణ వనరు రెండూ.
గౌణ వనరు మాత్రమే.
ప్రాథమిక మరియు గౌణ వనరులలో ఏదీ కాదు.
'బుర్రకథ' అనేది ఒక సజీవ కళారూపం. ఇది సమకాలీన సామాజిక అంశాలను నేరుగా వివరిస్తే ప్రాథమిక వనరుగా, గత చారిత్రక అంశాలను కథలుగా వివరిస్తే గౌణ వనరుగా ఉపయోగపడుతుంది. సమాచారం పొందిన మూలాన్ని బట్టి ఈ మౌఖిక కళారూపం రెండు రకాల వనరుల కిందకు వస్తుంది.
చేతివృత్తులు మరియు చేనేత మగ్గాలు; పారిశ్రామిక విప్లవం; రవాణా వ్యవస్థ ఆవశ్యకత వంటి యూనిట్లు 7వ తరగతి సాంఘిక శాస్త్రంలోని ఏ ఇతివృత్తం కింద చేర్చబడినాయి?
రాజకీయ వ్యవస్థలు – పరిపాలన.
సామాజిక వ్యవస్థీకరణ మరియు అసమానతలు.
సంస్కృతి – సమాచారం.
ఉత్పత్తి, వినిమయం మరియు జీవనాధారాలు.
SCERT పాఠ్యప్రణాళిక ప్రకారం వస్తువుల తయారీ, వ్యాపారం మరియు ప్రజల ఉపాధి మార్గాలకు సంబంధించిన అంశాలను 7వ తరగతిలో 'ఉత్పత్తి, వినిమయం మరియు జీవనాధారాలు' అనే ఇతివృత్తం కింద చేర్చారు. చేతివృత్తుల నుండి పారిశ్రామిక విప్లవం వరకు జరిగిన మార్పులను ఈ విభాగం ద్వారానే విద్యార్థులకు వివరిస్తారు.
1951-1961 మధ్యకాలంలో భారతదేశంలో జనాభా వృద్ధి రేటు 21.64%, ఆ తర్వాతి దశాబ్దంలో అనగా 1961-1971లో వృద్ధి రేటు:
పెరిగింది.
తగ్గింది.
పెరగలేదు, తగ్గలేదు.
గణనీయంగా తగ్గింది.
భారతదేశంలో 1951-1961 దశాబ్దంలో జనాభా వృద్ధి రేటు 21.64% ఉండగా, 1961-1971 దశాబ్దానికి అది 24.80% కి పెరిగింది. మెరుగైన వైద్య సదుపాయాల వల్ల మరణాల రేటు తగ్గి, జననాల రేటు ఎక్కువగా ఉండటంతో ఈ దశాబ్దంలో వృద్ధి రేటు పెరిగింది.
కింది వాటిలో ఒకటి భారతదేశంలో వ్యవస్థీకృత రంగ ఉపాధి లక్షణం:
ప్రయోజనాలు లేకుండా కార్మికులు క్యాజువల్ ప్రాతిపదికన నియమితులవుతారు.
వేతనాలు సక్రమంగా ఉండవు మరియు అనధికారిక ఒప్పందాల ద్వారా నిర్ణయించబడతాయి.
ప్రభుత్వ నియంత్రణ వెలుపల ఉన్న చిన్న మరియు చెల్లాచెదురుగా ఉన్న పారిశ్రామిక యూనిట్లు.
కార్మికులకు ఉద్యోగ భద్రత ఉంటుంది మరియు సామాజిక భద్రతా ప్రయోజనాలను పొందుతారు.
వ్యవస్థీకృత రంగం (Organized Sector) అంటే ప్రభుత్వ గుర్తింపు పొంది, చట్ట నిబంధనలకు లోబడి పనిచేసే సంస్థలు. ఈ రంగంలో పనిచేసే కార్మికులకు ఉద్యోగ భద్రతతో పాటు నిర్ణీత పని గంటలు, చెల్లింపుతో కూడిన సెలవులు, భవిష్య నిధి (PF), పెన్షన్ మరియు వైద్య సౌకర్యాల వంటి సామాజిక భద్రతా ప్రయోజనాలు అందుతాయి.
1795 రాజ్యాంగం ప్రకారం, విప్లవానంతర ఫ్రాన్స్లో ఐదుగురు సభ్యుల కార్యనిర్వాహక సంస్థ అయిన డైరెక్టరీ పాలన సృష్టించబడింది. ఈ రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించిన సంస్థ ఏది?
జాతీయ అసెంబ్లీ.
నేషనల్ కన్వెన్షన్.
జాకోబిన్ క్లబ్.
కాన్సులేట్.
ఫ్రాన్స్లో రోబెస్పియర్ పతనం తర్వాత అధికారంలోకి వచ్చిన ధనిక మధ్యతరగతి వర్గం నేతృత్వంలోని నేషనల్ కన్వెన్షన్ 1795లో కొత్త రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించి 'డైరెక్టరీ' పాలనను ప్రవేశపెట్టింది. ఒకే వ్యక్తి చేతిలో అధికారం కేంద్రీకృతమవ్వకుండా ఉండేందుకు ఐదుగురు సభ్యులతో కూడిన ఈ కార్యనిర్వాహక వర్గాన్ని మరియు ద్విసభ శాసనసభను ఏర్పాటు చేశారు.
భారతీయ పౌర హక్కుల కార్యకర్త ఇరోమ్ చాను షర్మిల దేనికి వ్యతిరేకంగా చేసిన సుదీర్ఘమైన అహింసాయుత నిరసనకు అంతర్జాతీయంగా ప్రసిద్ధి చెందారు?
సమాచార హక్కు చట్టం.
వస్తువులు మరియు సేవల చట్టం.
అత్యవసర సేవల నిర్వహణ చట్టం, 1968 (ESMA).
సాయుధ దళాల (ప్రత్యేక అధికారాల) చట్టం.
భారతీయ పౌర హక్కుల కార్యకర్త ఇరోమ్ చాను షర్మిల మణిపూర్లో అమలులో ఉన్న సాయుధ బలగాల (ప్రత్యేక అధికారాల) చట్టం, 1958 (AFSPA) కు వ్యతిరేకంగా సుమారు 16 ఏళ్ల పాటు (2000-2016) ప్రపంచంలోనే సుదీర్ఘమైన నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. ఈ అలుపెరుగని అహింసాయుత పోరాటం వల్ల ఆమె 'మణిపూర్ ఉక్కు మహిళ' (Iron Lady of Manipur) అని ప్రసిద్ధి చెందారు.
1949లో భారతదేశంతో విలీన ఒప్పందంపై సంతకం చేసి భారతదేశంలో భాగమైన రాజ్యం ఏది?
సిక్కిం.
మణిపూర్.
మైసూర్.
హైదరాబాద్.
మణిపూర్ మహారాజు బోధచంద్ర సింగ్ 1949 సెప్టెంబరులో భారత ప్రభుత్వంతో విలీన ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు. దీని ఫలితంగా 15 అక్టోబరు 1949న మణిపూర్ అధికారికంగా భారత యూనియన్లో పార్ట్-సి రాష్ట్రంగా విలీనమైంది. తర్వాత 21 జనవరి 1972న మణిపూర్ అధికారికంగా పూర్తి స్థాయి రాష్ట్ర హోదాను పొందింది.
ధర్మ ప్రచారం కోసం ఏ మౌర్య చక్రవర్తి 'ధర్మమహామాత్రులు' అని పిలువబడే ప్రత్యేక అధికారులను నియమించాడు?
చంద్రగుప్త మౌర్యుడు.
బిందుసారుడు.
అశోకుడు.
కునాలుడు.
కళింగ యుద్ధం తర్వాత అశోకుడు యుద్ధ మార్గాన్ని విడిచిపెట్టి, ప్రజల్లో నైతిక విలువలను మరియు ధర్మాన్ని ప్రచారం చేయడానికి 'ధర్మ మహామాత్రులు' అనే అధికారులను నియమించాడు. వీరు సమాజంలోని వివిధ వర్గాల మధ్య సామరస్యాన్ని పెంపొందించడానికి, ప్రజల మధ్య ఉన్న విభేదాలను తొలగించడానికి మరియు ధర్మ సూత్రాలను అమలు చేయడానికి కృషి చేసేవారు.
కింది వాటిలో ఒక రాజకీయ పార్టీ నుండి మరొక రాజకీయ పార్టీకి ఫిరాయింపు కారణంగా ప్రజా ప్రతినిధులను అనర్హులుగా ప్రకటించే చట్టం ఏది?
61వ సవరణ చట్టం.
86వ సవరణ చట్టం.
124వ సవరణ చట్టం.
52వ సవరణ చట్టం.
1985లో చేసిన 52వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో 10వ షెడ్యూల్ను చేర్చి 'పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం'ను అమలులోకి తెచ్చారు. దీని ప్రకారం, ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు పార్టీ మారితే వారి సభ్యత్వం రద్దవుతుంది. అయితే 2003లో చేసిన 91వ సవరణ ప్రకారం పార్టీలోని 2/3 వంతు సభ్యులు విలీనానికి అంగీకరిస్తే అది ఫిరాయింపుగా పరిగణించబడదు.
కింది వాటిలో 'సైనికవాదం' (Militarism)ను సూచించునది ఏది?
బలమైన సాయుధ దళాలను నిర్మించడం ద్వారా యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండటం అనే విధానం.
సైనికుల సహాయంతో వాణిజ్యం మరియు ఆర్థిక పొత్తులను ప్రోత్సహించడం.
అన్ని రూపాల్లో సైనిక సేవను తిరస్కరించడం కానీ వారి సైనిక ఆయుధాలను పెంచుకోవడం.
అన్ని సమస్యలను పరిష్కరించడానికి సైనిక వాదం ఉత్తమ మార్గం అని నమ్మడం.
సైనిక శక్తి ద్వారానే జాతీయ సమస్యలను పరిష్కరించుకోవచ్చని మరియు దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవచ్చని నమ్మడాన్ని సైనికవాదం అంటారు. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలలో సైనిక నాయకత్వం ప్రభావం పెరగడం మరియు యుద్ధమే అన్నింటికీ అంతిమ పరిష్కారం అనే భావన దీని ముఖ్య లక్షణం.
ఏ మొఘల్ చక్రవర్తి ఆదేశాల మేరకు సిక్కు గురువు తేజ్ బహదూర్జీని ఉరితీసారు?
జహంగీర్.
హుమాయున్.
ఔరంగజేబు.
బహదూర్ షా II.
మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు అనుసరించిన మత విధానాలను మరియు బలవంతపు మత మార్పిడిలను నిరసించినందుకు ఆయన ఆదేశాలమేరకు తొమ్మిదవ సిక్కు గురువు అయిన గురు తేజ్ బహదూర్జీని 1675లో ఢిల్లీలో ఉరితీశారు. ఇది మొఘలులకు మరియు సిక్కులకు మధ్య సంఘర్షణలకు దారితీసింది.
2009లో ప్రపంచంలోని ఐదు అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థలతో దేని కొరకు BRICS ఏర్పడింది?
సైనిక కూటమిని ఏర్పాటుచేయడం.
ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచడం మరియు ఆర్థిక సంస్థలను సంస్కరించడం.
ప్రపంచ వాణిజ్య చట్టాలను నియంత్రించడం.
యూరోపియన్ యూనియన్ను దీనితో భర్తీ చేయడం.
మొదట 2009లో బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా (BRIC) దేశాలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సంస్కరణలు తీసుకురావడానికి ఈ కూటమిని ప్రారంభించగా, 2010లో దక్షిణాఫ్రికా చేరడంతో ఇది BRICSగా మారింది. సభ్య దేశాల మధ్య ఆర్థిక సహకారాన్ని పెంపొందించడం మరియు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థలలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రాధాన్యతను పెంచడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
భారతదేశంలో GST అమలులో ఒక ముఖ్యమైన లక్షణం:
దేశవ్యాప్తంగా వస్తువులు మరియు సేవలు ఒకే పన్ను రేటును కలిగి ఉంటాయి.
ఇది దిగుమతి చేసుకున్న వస్తువులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
ఇది ఆదాయపు పన్ను వంటి ప్రత్యక్ష పన్నుల భారాన్ని తగ్గిస్తుంది.
ఇది ధనవంతులు కొనుగోలు చేసే విలాసవంతమైన వస్తువులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
'ఒకే దేశం - ఒకే పన్ను' అనే నినాదంతో 2017 జూలై 1 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన వస్తువులు మరియు సేవల పన్ను (GST), అనేక పరోక్ష పన్నులను రద్దు చేసి దేశవ్యాప్తంగా వస్తు సేవలకు ఏకీకృత పన్ను విధానాన్ని తెచ్చింది. దీనివల్ల రాష్ట్రాల మధ్య పన్ను వైవిధ్యం తొలగిపోవడమే కాకుండా, పన్నుపై పన్ను పడకుండా నిరోధించబడి వినియోగదారులపై పన్ను భారాన్ని తగ్గిస్తుంది.
"బ్రిటన్ మరియు చైనా మధ్య జరిగిన నల్లమందు యుద్ధాలు" దేనితో ముగిసాయి?
నాంకింగ్ ఒప్పందం మరియు పెకింగ్ సమావేశం.
వెర్సెల్లెస్ ఒప్పందం మరియు పారిస్ ఒప్పందం.
టియంసిన్ ఒప్పందం మరియు ఘెంట్ ఒప్పందం.
హాంకాంగ్ ఒప్పందం మరియు బీజింగ్ ఒప్పందం.
మొదటి నల్లమందు యుద్ధం (1839-42) నాంకింగ్ ఒప్పందంతో ముగియగా, దీని ద్వారా హాంకాంగ్ ద్వీపం బ్రిటన్ వశమైంది. రెండో నల్లమందు యుద్ధం (1856-60) 'పెకింగ్ సమావేశం'తో ముగియగా, చైనాపై మరిన్ని వ్యాపార ఆంక్షలు మరియు విదేశీ ఆధిపత్యం పెరిగి, మరిన్ని ఓడరేవులను విదేశీ వర్తకానికి తెరవాల్సి వచ్చింది.
కింది వాటిలో ఏది నూతన పారిశ్రామిక విధానం, 1991 యొక్క లక్షణం కాదు?
ప్రభుత్వ రంగ పాత్ర తగ్గింపు.
విదేశీ పెట్టుబడుల సరళీకరణ.
ఐదు మినహా అన్ని పరిశ్రమలకు పారిశ్రామిక లైసెన్సింగ్ రద్దు.
కేవలం ప్రభుత్వ రంగం కోసం ఉంచిన పరిశ్రమల సంఖ్యను పెంచడం.
1991 ఆర్థిక సంస్కరణల (LPG - Liberalization, Privatization, Globalization) ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ప్రభుత్వ నియంత్రణను తగ్గించి ప్రైవేటు రంగానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం. అందువల్ల ప్రభుత్వ రంగం కోసం కేటాయించిన పరిశ్రమల సంఖ్యను తగ్గించారు. ప్రస్తుతం అణుశక్తి మరియు రైల్వే కార్యకలాపాలు వంటి అతికొద్ది రంగాలు మాత్రమే ప్రభుత్వ పరిధిలో ఉన్నాయి. కాబట్టి ఆప్షన్ 4 తప్పు.
జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియ పరిమాణానికి చెందిన 'గణన చేయుట' అను క్రియాపదం జ్ఞానపరిమాణంలోని ఏ స్థాయి జ్ఞానమునకు సంబంధించినది?
వాస్తవాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం.
విధానాత్మకమైన జ్ఞానం.
మెటాకాగ్నిటివ్ జ్ఞానం.
భావ సంబంధమైన జ్ఞానం.
బ్లూమ్స్ టాక్సోనమీ ప్రకారం ఒక పనిని ఎలా చేయాలి లేదా ఒక సమస్యను ఎలా సాధించాలి అనే పద్ధతులను వివరించేది 'విధానాత్మకమైన జ్ఞానం' (Procedural Knowledge). 'గణన చేయుట' అనేది ఒక నిర్దిష్టమైన పద్ధతి లేదా క్రమాన్ని అనుసరించి చేసే ప్రక్రియ కాబట్టి, ఇది విధానాత్మక జ్ఞానానికి చెందుతుంది.
ఋతుపవన వాతావరణం యొక్క ప్రధాన లక్షణాన్ని గుర్తించండి?
ఏడాది పొడవున ఏకరీతిగా వర్షపాతం సంభవించడం.
అత్యంత శీతల మరియు పొడి పరిస్థితుల వ్యాప్తి.
విభిన్న తేమ మరియు పొడి కాలాలకు కారణమయ్యే కాలానుగుణ తిరోగమన గాలులు.
వేడి మరియు పొడి వేసవికాలం, తేలికపాటి వర్షాలతో కూడిన శీతాకాలాలు ఉండటం.
ఋతువులను బట్టి గాలుల దిశలో వచ్చే మార్పునే ఋతుపవనాలు అంటారు. ఇవి సముద్రాల నుండి భూమి వైపు వీచినప్పుడు వర్షాలను (తేమ కాలం), భూమి నుండి సముద్రం వైపు వీచినప్పుడు పొడి వాతావరణాన్ని (పొడి కాలం) కలిగిస్తాయి. ఇలా గాలి దిశలో వచ్చే మార్పుల వల్ల స్పష్టమైన వర్షాకాలం మరియు పొడి కాలాలు ఏర్పడతాయి.
ఏ రకమైన వర్షపాతం దిగువ అక్షాంశాల వద్ద మరియు వేసవి రోజులలో ఖండాల లోపలి భాగంలో సాధారణంగా కురుస్తాయి?
చక్రీయ వర్షపాతం.
సంవహన వర్షపాతం.
పర్వతీయ వర్షపాతం.
ఫ్రంటల్ వర్షపాతం.
భూ ఉపరితలం అధికంగా వేడెక్కినప్పుడు గాలి వేడెక్కి తేలికై పైకి లేచి, చల్లబడి మేఘాలుగా మారి కురిసే వర్షాన్ని 'సంవహన వర్షపాతం' అంటారు. ఇది సాధారణంగా భూమధ్యరేఖ ప్రాంతాలలో (దిగువ అక్షాంశాలు) మరియు ఖండాల లోపలి భాగంలో వేసవి కాలంలో కురుస్తుంది.
ఈ ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ YouTube లో కూడా అందుబాటులో ఉంది ▶️
