ముఖ్యమైన సూచనలు (Instructions):
- Syllabus: ఈ Test లో Social Studies Content 48 ప్రశ్నలు మరియు Methodology 12 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
- Exam Pattern: ఇది 30th June 2025 TS TET Social Paper- 2 (Shift-1) సోషల్ స్టడీస్ అధికారిక ప్రశ్నాపత్రము.
- Solved: ప్రతి ప్రశ్నకు ఆన్సర్లతో పాటు క్లియర్ వివరణ (Detailed Explanations) ఇవ్వడం జరిగింది.
- Analysis: మీ స్కోర్ ను మరియు Preparation స్థాయిని వెంటనే సమీక్షించుకోవచ్చును.
- Speed: 60 ప్రశ్నలను నిర్దేశిత సమయం (60 నిమిషాల) కంటే ముందుగానే పూర్తి చేయడం ద్వారా మీ టైమ్ మేనేజ్మెంట్ని మరింత మెరుగుపరుచుకోండి.
- Negative Marks: ఈ పరీక్షలో తప్పుడు సమాధానాలకు సంబంధించి ఎలాంటి నెగెటివ్ మార్క్స్ ఉండవు.
Start Social Studies Test
మీ ప్రిపరేషన్ను ఇప్పుడే ప్రారంభించండి – withchari.in
భారతదేశ ఉత్తర సరిహద్దున విస్తరించి ఉన్న హిమాలయ పర్వతాలు ఏ రకానికి చెందినవి?
పురాతన ముడత పర్వతాలు.
అవశిష్ట పర్వతాలు.
అగ్నిపర్వతాలు.
నవీన ముడత పర్వతాలు.
హిమాలయాలు భూగర్భ శాస్త్ర రీత్యా అతి తక్కువ కాలం క్రితం ఏర్పడిన నవీన ముడత పర్వతాలు (Young Fold Mountains). ఇండో-ఆస్ట్రేలియన్ మరియు యురేషియన్ పలకలు ఒకదానినొకటి ఢీకొన్నప్పుడు ఏర్పడిన ఒత్తిడి వల్ల, టెథిస్ సముద్రంలోని అవక్షేపాలు ముడతలుగా పైకి లేచి ఇవి ఏర్పడ్డాయి. అందుకే ఇవి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పర్వత శ్రేణులుగా పిలవబడుతున్నాయి.
ఏ పర్వతాలు యూరప్ ఖండానికి దక్షిణ సరిహద్దుగా ఉన్నాయి?
యూరల్ పర్వతాలు.
కాకేసియన్ పర్వతాలు.
పైరినీస్ పర్వతాలు.
కార్పాతియన్ పర్వతాలు.
యూరప్ ఖండానికి ఆసియాతో సరిహద్దుగా తూర్పున యూరల్ పర్వతాలు, ఆగ్నేయ దిశలో (దక్షిణ సరిహద్దుగా) కాకేసియన్ పర్వతాలు ఉన్నాయి. ఈ పర్వతాలు నల్ల సముద్రం మరియు కాస్పియన్ సముద్రాల మధ్య విస్తరించి ఆసియా, యూరప్ ఖండాలను వేరుచేస్తున్నాయి.
రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని వివరించడానికి ఈ క్రింది వాటిలో దేనిని ఉపయోగిస్తారు?
స్థానిక వాణిజ్యం.
పరస్పర వాణిజ్యం.
అంతర్గత వాణిజ్యం.
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం.
దేశ సరిహద్దులు దాటి రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దేశాల మధ్య జరిగే వస్తువులు మరియు సేవల మార్పిడిని అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం అంటారు. ఇది ఒక దేశం యొక్క ఆర్థిక స్థితిగతులను మరియు అభివృద్ధిని సూచిస్తుంది. అందుకే దీన్ని ఒక దేశం యొక్క 'ఆర్థిక బారోమీటర్' గా పరిగణిస్తారు.
కింది వాటిలో తెలంగాణ రాష్ట్ర బోర్డు పాఠశాలల్లో మాధ్యమిక స్థాయిలో సాంఘిక శాస్త్రాలలో నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకన సాధనం కానిది ఏది?
లఘు పరీక్షలు.
ప్రాజెక్ట్ పనులు.
సమకాలీన అంశాలు/సమస్యల పట్ల ప్రతిస్పందన, ప్రశ్నించుట.
ప్రయోగాలు, నివేదిక వ్రాయుట.
తెలంగాణ SCERT నిబంధనల ప్రకారం సాంఘిక శాస్త్రంలో నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (FA) కోసం నాలుగు ప్రధాన సాధనాలు ఉన్నాయి: 1) పిల్లల భాగస్వామ్యం-ప్రతిస్పందనలు, 2) రాత పనులు, 3) ప్రాజెక్ట్ పనులు, 4) లఘు పరీక్ష. అయితే 'ప్రయోగాలు మరియు నివేదిక రాయడం' అనేది సాధారణంగా సైన్స్ సబ్జెక్టులకు సంబంధించిన మూల్యాంకన సాధనం.
ఈ క్రింది వారిలో UN భద్రతా మండలిలోని శాశ్వత సభ్యులు ఎవరు?
USA, UK, రష్యా, జర్మనీ మరియు ఫ్రాన్స్.
USA, UK, రష్యా, చైనా మరియు UAE.
USA, UK, రష్యా, కెనడా మరియు ఫ్రాన్స్.
USA, UK, రష్యా, చైనా మరియు ఫ్రాన్స్.
UN భద్రతా మండలిలో మొత్తం 15 సభ్య దేశాలు ఉంటాయి. వీటిలో 10 దేశాలు తాత్కాలిక సభ్యులుగా రెండేళ్ల కాలపరిమితికి ఎన్నికవుతాయి. మిగిలిన 5 దేశాలు శాశ్వత సభ్య దేశాలు. అవి: అమెరికా (USA), బ్రిటన్ (UK), రష్యా, చైనా మరియు ఫ్రాన్స్. ఈ ఐదు దేశాలకు ఏదైనా తీర్మానాన్ని అడ్డుకోగలిగే అత్యంత శక్తివంతమైన 'వీటో' అధికారం ఉంటుంది.
'నీటి ఆవిరి నీటి బిందువులుగా లేదా మంచు స్పటికాలుగా మారడం' ఏ ప్రక్రియలో జరుగుతుంది?
బాష్పీభవనం.
భాష్పోత్సేకం.
ఆర్ద్రత.
ద్రవీభవనం.
గాలిలోని నీటి ఆవిరి చల్లబడినప్పుడు అది తిరిగి నీటి బిందువులుగా లేదా మంచు స్పటికాలుగా మారే ప్రక్రియను ద్రవీభవనం (Condensation) అంటారు. ఈ ప్రక్రియ వల్లనే ఆకాశంలో మేఘాలు ఏర్పడి, వర్షం లేదా మంచు కురవడానికి కారణమవుతాయి. ఇది బాష్పీభవనానికి (నీరు ఆవిరిగా మారడం) పూర్తిగా వ్యతిరేకమైన ప్రక్రియ.
పాఠ్యప్రణాళికలోని ఈ క్రింది ఏ సోపానం ఉపాధ్యాయుడు తన బోధనను అంతఃపరీక్షణ చేసుకొని, మెరుగుపరచుకొనుటకు దోహదం చేస్తుంది?
ఉపాధ్యాయుని ప్రతిస్పందనలు.
టీచరు నోట్స్.
సాధించాల్సిన విద్యా ప్రమాణాలు.
పరిచయం.
ఒక పాఠం బోధించిన తర్వాత, ఆ బోధన ఎంతవరకు విజయవంతమైంది, విద్యార్థులు ఎంతవరకు అర్థం చేసుకున్నారు మరియు భవిష్యత్తులో బోధనను ఎలా మెరుగుపరచుకోవాలి అనే అంశాలకు సంబంధించి ఉపాధ్యాయుడు రాసుకొనే అభిప్రాయాలనే 'ఉపాధ్యాయుని ప్రతిస్పందనలు' అంటారు. ఇది ఉపాధ్యాయుడు తన బోధనలోని లోపాలను సరిదిద్దుకుని భవిష్యత్తులో మరింత మెరుగ్గా బోధించడానికి దోహదపడుతుంది.
ఇటలీ ఏకీకరణను విక్టర్ ఇమ్మాన్యుయేల్ II దేనిని ఆక్రమించడంతో సాధించాడు?
రెండు సిసిలీలు.
రోమ్.
పోప్ రాష్ట్రం.
లోంబార్డి.
1870లో ఫ్రెంచ్ సైన్యాలు వెనక్కి వెళ్ళిన తర్వాత, విక్టర్ ఇమ్మాన్యుయేల్ II రోమ్ నగరాన్ని ఆక్రమించడంతో ఇటలీ ఏకీకరణ ప్రక్రియ పూర్తయ్యింది. అప్పటి నుండి రోమ్ ఇటలీకి రాజధానిగా మారింది.
2024లో చైనా మానవ అభివృద్ధి సూచిక 0.797 గా ఉంది. అప్పుడు చైనా ఏ అభివృద్ధి దశ కిందికి వస్తుంది?
అత్యధిక మానవ అభివృద్ధి.
అధిక మానవ అభివృద్ధి.
మధ్యస్థ మానవ అభివృద్ధి.
తక్కువ మానవ అభివృద్ధి.
UNDP దేశాల HDI స్కోరు ఆధారంగా వాటిని నాలుగు ప్రధాన వర్గాలుగా విభజిస్తుంది: 1) అత్యధిక మానవ అభివృద్ధి ➔0.800 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ. 2) అధిక మానవ అభివృద్ధి ➔0.700 నుండి 0.799 వరకు. 3) మధ్యస్థ మానవ అభివృద్ధి ➔0.550 నుండి 0.699 వరకు. 4) తక్కువ మానవ అభివృద్ధి ➔0.550 కంటే తక్కువ. చైనా యొక్క HDI విలువ 0.797 కాబట్టి అది "అధిక మానవ అభివృద్ధి" విభాగం కిందకు వస్తుంది.
పాడి ఉత్పత్తిలో ఒక రైతు గ్రామంలో తన సొంత పశువుల కొట్టాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. ఒక రైతు గ్రామంలో పశువుల కొట్టం కలిగి ఉండటం ఏ ఉత్పత్తి కారకం కిందకు వస్తుంది?
భూమి.
శ్రమ.
భౌతిక పెట్టుబడి.
నిర్వహణ పెట్టుబడి.
అర్థశాస్త్రం ప్రకారం ఉత్పత్తికి అవసరమైన మొదటి మరియు ప్రాథమిక కారకం భూమి. ఇక్కడ 'భూమి' అంటే కేవలం నేల మాత్రమే కాదు, ఉత్పత్తికి ఆధారమైన స్థలం మరియు దానిపై ఉన్న పశువుల కొట్టం వంటి సహజ లేదా శాశ్వత వనరులు కూడా దీని కిందకే వస్తాయి.
ప్రపంచ పీడన మేఖలలో నిరంతరాయంగా, క్రమబద్ధంగా వీచే గాలులను ఏమని అంటారు?
ఉష్ణ స్థానిక పవనాలు.
శీతల స్థానిక పవనాలు.
ఋతు పవనాలు.
ప్రపంచ పవనాలు.
సంవత్సరం పొడవునా పీడన మేఖల మధ్య నిరంతరాయంగా, ఒకే దిశలో క్రమబద్ధంగా వీచే గాలులను ప్రపంచ పవనాలు (Planetary Winds) అంటారు. ఇవి భూగోళం అంతటా వీస్తూ వాతావరణ సమతుల్యతను కాపాడతాయి. వీటిని ప్రధానంగా వ్యాపార పవనాలు, పశ్చిమ పవనాలు మరియు ధ్రువ పవనాలుగా విభజించవచ్చు.
తెలంగాణలో నేల కింద ఉన్న రాళ్ళలో ఎక్కువ భాగం గ్రానైట్తో కూడి ఉంటాయి, అవి ఏవి?
వదులుగా మరియు నీరు పీల్చుకునే రాళ్ళు.
గట్టి మరియు నీరు పీల్చని రాళ్ళు.
అవక్షేపణ శిలలు.
రూపాంతర శిలలు.
తెలంగాణలో అధిక శాతం భూభాగం రంధ్రాలు లేని గట్టి గ్రానైట్ శిలలతో నిర్మితమై ఉండటం వల్ల ఇవి నీటిని పీల్చుకోవు. వర్షపు నీరు కేవలం ఈ రాళ్ల పగుళ్లు మరియు సందులలో మాత్రమే భూగర్భ జలాలుగా నిల్వ ఉంటుంది. ఈ భౌగోళిక పరిస్థితి కారణంగానే తెలంగాణలో సాధారణ బావుల కంటే లోతైన బోరు బావుల వినియోగం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
సాంఘిక శాస్త్రంను అధ్యయనం చేసిన పిదప విద్యార్థి:
A) సామాజిక అడవులు, సామాజిక వనరుల యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి వివరించగలుగుతాడు. B) భారతీయ సమాజం ఎదుర్కొంటున్న సమకాలీన సవాళ్లను అర్థం చేసుకుంటాడు. C) ప్రాదేశిక - కాల సంబంధిత అంశాల గురించి అవగాహన చేసుకుంటాడు. D) వివిధ ఉష్ణోగ్రత, వాతావరణ అంశములను గుర్తించగలుగుతాడు.
సరియైన దానిని గుర్తించండి?
A, B, C లు మాత్రమే.
A, B, C, D.
B, C, D లు మాత్రమే.
A, B, D లు మాత్రమే.
సాంఘిక శాస్త్రం చదవడం వల్ల విద్యార్థికి అడవులు-వనరుల ప్రాముఖ్యత, దేశంలోని సామాజిక సమస్యలు, చరిత్ర మరియు వాతావరణ మార్పులపై పూర్తి అవగాహన కలుగుతుంది. సమాజం మరియు పర్యావరణం మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని గుర్తించి, బాధ్యతాయుతమైన పౌరుడిగా ఎదగడానికి ఈ అంశాలన్నీ తోడ్పడతాయి.
ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS) ద్వారా విక్రయించే వస్తువుల ధరలు మార్కెట్ ధరల కంటే తక్కువగా ఉంటాయి. అప్పుడు ధరలో ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ఎవరు భరిస్తారు?
గ్రామ పంచాయతీ.
ప్రభుత్వం.
సరఫరాదారు.
సహకార సంఘాలు.
ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (PDS) ద్వారా పేదలకు అందించే సబ్సిడీ ధరలకు, అసలు మార్కెట్ ధరలకు మధ్య గల వ్యత్యాసాన్ని ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది. దీనినే 'ఆహార సబ్సిడీ' అంటారు. దీనిని ప్రభుత్వం తన ఖజానా నుండి చెల్లిస్తుంది.
వినియోగదారు ధరల సూచిక (CPI) కి సంబంధించి కింది స్టేట్మెంట్లను పరిగణించండి.
A) భారత ప్రభుత్వం వేర్వేరు CPIలను ప్రచురిస్తుంది. B) ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు చెల్లించాల్సిన D.A.ను లెక్కించడానికి CPI ఉపయోగించబడుతుంది. C) రిటైల్ ధర వద్ద కొన్ని ఎంపిక చేయబడిన వినియోగ వస్తువుల ధరలలో మార్పులను మాత్రమే CPI కొలుస్తుంది.
ఇచ్చిన వాటి నుండి సరైన స్టేట్మెంట్లను గుర్తించండి?
A మాత్రమే సరైనది.
A మరియు B మాత్రమే సరైనవి.
A, B మరియు C లు సరైనవి.
B మాత్రమే సరైనది.
వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI)కు సంబంధించి ఇది పారిశ్రామిక, వ్యవసాయ రంగాలకు వేర్వేరుగా ఉంటుంది మరియు వస్తువుల రిటైల్ ధరల మార్పును కొలుస్తుంది. ముఖ్యంగా, నిత్యావసరాల ధరలు పెరిగినప్పుడు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఇచ్చే కరువు భత్యాన్ని (D.A.) లెక్కించడానికి ఈ సూచికనే ప్రామాణికంగా తీసుకుంటారు.
భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్లో జనపనార మిల్లులు ప్రధానంగా ఏ నది ఒడ్డున ఉన్నాయి?
హుగ్లీ.
గంగా.
మహానది.
బ్రహ్మపుత్ర.
భారతదేశంలోని అత్యధిక జనపనార మిల్లులు పశ్చిమ బెంగాల్లోని హుగ్లీ నది తీరాన కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. సమీప ప్రాంతాల నుండి లభించే ముడి జనపనార, నది ద్వారా లభించే సమృద్ధిగా ఉన్న నీరు మరియు చౌకైన జలరవాణా దీనికి ప్రధాన కారణాలు. భారతదేశంలో తొలి జనపనార మిల్లు 1855లో హుగ్లీ తీరంలోని రిష్రాలో స్థాపించబడింది.
భారతదేశంలో ఏ ప్రధానమంత్రి ఆధ్వర్యంలో మొదటి సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది?
అటల్ బిహారీ వాజ్ పేయి.
మన్మోహన్ సింగ్.
విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్.
పి.వి. నరసింహారావు.
1989 ఎన్నికల తర్వాత ఒకే పార్టీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించకపోవడంతో, విశ్వనాథ్ ప్రతాప్ సింగ్ నేతృత్వంలో 'నేషనల్ ఫ్రంట్' పేరుతో దేశంలో మొదటి సంకీర్ణ ప్రభుత్వం ఏర్పడింది. ఈ ప్రభుత్వానికి భారతీయ జనతా పార్టీ మరియు వామపక్షాలు బయటి నుండి మద్దతునిచ్చాయి. ఈ ప్రభుత్వం డిసెంబర్ 1989 నుండి నవంబర్ 1990 వరకు అధికారంలో ఉంది.
1992లో ఏ సంస్థ ఒత్తిడి కారణంగా భారతదేశం సరళీకరణ ఆర్థిక విధానాన్ని అవలంబించింది?
ప్రపంచ బ్యాంకు.
నాబార్డ్.
అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి.
ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు.
1991లో భారతదేశం తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొన్నప్పుడు, తక్షణ విదేశీ మారక నిల్వల కోసం అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) ని ఆశ్రయించింది. ఆ సమయంలో IMF విధించిన షరతులు మరియు ఒత్తిడి కారణంగా భారత ప్రభుత్వం తన ఆర్థిక విధానాలను మార్చుకోవాల్సి వచ్చింది. ఈ క్రమంలోనే 1992 నాటికి దేశంలో సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ మరియు ప్రపంచీకరణ (LPG) వంటి సంస్కరణలను అమలు చేశారు.
ఏ దేశాలను ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క అసలైన సభ్య దేశాలుగా పరిగణిస్తారు?
UN భద్రతా మండలిలోని ఐదు శాశ్వత సభ్యులను మాత్రమే.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో మిత్రరాజ్యాల తరుపున పోరాడిన శక్తులను మాత్రమే.
జూన్ 25, 1945న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో సమావేశంలో UN చార్టర్పై సంతకం చేసిన దేశాలు.
విస్తీర్ణంలో ప్రపంచంలోని ఐదు పెద్ద దేశాలు మాత్రమే.
1945 జూన్ 25న శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో సమావేశంలో ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ను ఆమోదించి, సంతకాలు చేసిన 51 దేశాలను అసలైన సభ్య దేశాలుగా పరిగణిస్తారు. భారతదేశం కూడా ఈ 51 దేశాలలో ఒకటిగా ఉండి, ఐక్యరాజ్యసమితి వ్యవస్థాపక సభ్య దేశంగా గుర్తింపు పొందింది.
మణిపూర్లో దేనిని నివారించడానికి 'మైరా పైబి' ఒక ఉద్యమంగా ఉద్భవించింది?
1970లలో మద్యం సేవించి బజార్లలో గొడవ చెయ్యడాన్ని.
సైన్యం వారి ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించడాన్ని.
ఉగ్రవాద గ్రూపులు వారి ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించడాన్ని.
గిరిజన ప్రజలు వారి ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించడాన్ని.
మణిపూర్లో 'మైరా పైబి' ఉద్యమం 1970లలో ప్రారంభమైంది. పురుషులు మద్యం సేవించి బహిరంగంగా మరియు బజార్లలో గొడవలు చేయడాన్ని నివారించడానికి మహిళలు రాత్రిపూట కాగడాలు పట్టుకొని వీధుల్లో గస్తీ తిరుగుతూ ఈ పోరాటం చేపట్టారు. క్రమంగా ఇది పౌర హక్కుల రక్షణ కోసం మరియు సాయుధ దళాల ప్రత్యేక అధికారాల చట్టం (AFSPA) కు వ్యతిరేకంగా పోరాడే స్థాయికి ఎదిగింది.
జాతీయ ఆదాయాన్ని ఇంకా ఎలా కూడా అంటారు?
కారక వ్యయం దృష్ట్యా నికర జాతీయోత్పత్తి (NNP).
కారక వ్యయం దృష్ట్యా స్థూల జాతీయోత్పత్తి (GDP).
కారక వ్యయం దృష్ట్యా నికర దేశీయోత్పత్తి (NDP).
మార్కెట్ ధర దృష్ట్యా నికర జాతీయోత్పత్తి (NNP).
అర్థశాస్త్ర పరిభాషలో కారక వ్యయం దృష్ట్యా నికర జాతీయోత్పత్తినే అధికారికంగా జాతీయ ఆదాయం అని పిలుస్తారు. ఒక దేశంలోని ఉత్పత్తి కారకాలైన భూమి, శ్రమ, పెట్టుబడి మరియు వ్యవస్థాపనలకు లభించే నికర ప్రతిఫలాల మొత్తాన్ని ఇది సూచిస్తుంది. మార్కెట్ ధరల నుండి పరోక్ష పన్నులను తీసివేసి, సబ్సిడీలను కలపడం ద్వారా దీనిని లెక్కిస్తారు.
భారతదేశంలో ఏ ఖనిజ నిల్వల మరియు ఉత్పత్తిలో తీవ్ర కొరత ఉంది?
బాక్సైట్.
ఇనుప ఖనిజం.
మాంగనీస్.
రాగి.
భారతదేశం ఇనుము, బాక్సైట్ వంటి ఖనిజాలలో స్వయంసమృద్ధి కలిగి ఉన్నప్పటికీ, రాగి నిల్వలు మరియు ఉత్పత్తిలో తీవ్రమైన కొరతను ఎదుర్కొంటోంది. మధ్యప్రదేశ్లోని బాలాఘాట్ గనులు మరియు రాజస్థాన్లోని ఖేత్రీ గనులు మన దేశంలో ప్రధాన రాగి ఉత్పత్తి కేంద్రాలు.
కింది వాటిలో మధ్యప్రదేశ్ లోని బేతుల్ జిల్లాలో ఉద్భవించి, పశ్చిమం వైపు ప్రవహించే నది ఏది?
నర్మద.
సరస్వతి.
తపతి.
చంబల్.
మధ్యప్రదేశ్ లోని సాత్పురా పర్వత శ్రేణులలో ఉన్న బేతుల్ జిల్లా (ముల్తాయ్) తపతి నది జన్మస్థలం. ఇది నర్మదా నదికి సమాంతరంగా పశ్చిమ దిశగా పగులు లోయల (Rift valleys) ద్వారా ప్రవహిస్తూ అరేబియా సముద్రంలో కలిసే ముఖ్యమైన ద్వీపకల్ప నది. ఇది పశ్చిమ దిశగా ప్రవహించే నదులలో నర్మద తర్వాత రెండవ అతి పొడవైన నది.
బ్రిటిష్ ఇండియాలో జమీందారీ వ్యవస్థ ప్రధానంగా ఏ ప్రాంతంలో అమలు చేయబడింది?
బొంబాయి మరియు మద్రాస్ ప్రెసిడెన్సీలలో.
బెంగాల్, బీహార్ మరియు ఉత్తర భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో.
పంజాబ్ మరియు సింధ్ ప్రాంతాలలో.
ట్రావెన్కోర్ మరియు కొచ్చిన్లలో.
దీనినే 'శాశ్వత భూశిస్తు పద్ధతి' అని కూడా అంటారు. దీనిని 1793లో లార్డ్ కార్న్వాలిస్ బెంగాల్, బీహార్, ఒడిశా మరియు వారణాసి ప్రాంతాల్లో ప్రవేశపెట్టారు. ఈ పద్ధతిలో జమీందారులు భూమికి యజమానులుగా ఉంటూ, రైతుల నుండి శిస్తు వసూలు చేసి ప్రభుత్వానికి నిర్ణీత మొత్తాన్ని చెల్లించే మధ్యవర్తులుగా ఉండేవారు.
భారత రాజ్యాంగంలోని పదవ షెడ్యూల్ దేనిని వివరిస్తుంది?
పంచాయితీ రాజ్ మరియు నగర పాలిక వ్యవస్థల గురించి.
రాజ్యసభలో భారతదేశంలోని ప్రతి రాష్ట్రానికి సీట్ల కేటాయింపు గురించి.
షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన మరియు నియంత్రణ గురించి.
ప్రజా ప్రతినిధులను అనర్హులుగా ప్రకటించడానికి గల కారణాలను మరియు విధానాల గురించి.
భారత రాజ్యాంగంలోని 10వ షెడ్యూల్, రాజకీయ నాయకులు ఒక పార్టీ నుండి గెలిచి మరొక పార్టీలోకి మారడాన్ని నిరోధించే 'పార్టీ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం' గురించి వివరిస్తుంది. పంచాయితీ రాజ్ ➔ 11వ షెడ్యూల్; రాజ్యసభ సీట్ల కేటాయింపు ➔ 4వ షెడ్యూల్; షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలన ➔ 5వ షెడ్యూల్.
ఒక సాంఘిక శాస్త్ర ఉపాధ్యాయురాలు తన విద్యార్థిలను సెలవుల్లో ప్రజా ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రదేశాలు, చారిత్రక కోటలు, నాణేలు మరియు స్టాంపుల సేకరణను సందర్శించమని ఎల్లప్పుడూ ప్రోత్సహిస్తుంది. తద్వారా వారి జ్ఞానం మరియు అవగాహనను పెంచుతుంది. ఉపాధ్యాయురాలు ప్రధానంగా విద్యార్థులలో ఏ విలువను పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది?
విరామకాలమును సద్వినియోగపరచుకోవడం.
ఉత్తేజాన్ని పెంపొందించే విలువలు.
సాంస్కృతిక విలువలు.
క్రమశిక్షణ విలువలు.
విద్యార్థులు తమ ఖాళీ సమయాన్ని లేదా సెలవులను కేవలం వినోదం కోసం కాకుండా, జ్ఞాన సముపార్జన కోసం ఉపయోగించడాన్ని 'విరామకాల సద్వినియోగం' అంటారు. చారిత్రక ప్రదేశాల సందర్శన, నాణేల సేకరణ వంటి అలవాట్లు విద్యార్థులలో ఆసక్తిని పెంచుతూనే, వారి సమయాన్ని అర్థవంతంగా మార్చుతాయి.
కింది ఉదాహరణలలో ఏది అసంఘటిత రంగానికి చెందదు?
తన భూమిని తానే సాగు చేసుకుంటున్న రైతు.
తన కాంట్రాక్టర్ కొరకు పనిచేసే దినసరి కూలీ.
ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో రోగికి చికిత్స చేస్తున్న వైద్యుడు.
తన ఇంట్లో మగ్గంపై పనిచేసే చేనేత కార్మికుడు.
ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో పనిచేసే వైద్యుడు సంఘటిత రంగం పరిధిలోకి వస్తారు. ఎందుకంటే వీరికి ఉద్యోగ భద్రత, నిర్ణీత పని గంటలు మరియు ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ప్రయోజనాలు ఉంటాయి. రైతులు, దినసరి కూలీలు మరియు చేనేత కార్మికులకు ఇటువంటి స్థిరమైన నిబంధనలు, ఉద్యోగ రక్షణ ఉండవు కాబట్టి అసంఘటిత రంగం కిందకు వస్తారు.
హరిత విప్లవం యొక్క మూడవ దశలో అనగా 1990ల నుండి నేటి వరకు, భారతీయ రైతులు:
వారి పొలాలకు నీటిపారుదల సౌకర్యాలను పొందడానికి భారీగా పెట్టుబడి పెట్టారు.
అధిక దిగుబడినిచ్చే విత్తన రకాలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు.
రసాయన ఎరువులు మరియు ట్రాక్టర్ల వంటి యంత్రాల వాడకం పెంచారు.
వారి ఉత్పత్తులను దేశంలోని మార్కెట్లకు మరియు FCI ద్వారా ప్రభుత్వానికి విక్రయించారు.
హరిత విప్లవం మూడవ దశ (1990ల నుండి నేటి వరకు) ప్రధానంగా మార్కెట్ అనుసంధానం మరియు వాణిజ్యీకరణపై దృష్టి సారించింది. ఈ దశలో రైతులు తమ మిగులు దిగుబడిని బహిరంగ మార్కెట్లలో మరియు భారత ఆహార సంస్థ (FCI) సేకరించే కనీస మద్దతు ధర (MSP) కేంద్రాల ద్వారా ప్రభుత్వానికి విక్రయించడం పెరిగింది. దీనివల్ల దేశంలో ఆహార భద్రత మెరుగుపడటమే కాకుండా రైతులకు స్థిరమైన ఆదాయం లభిస్తుంది.
"వ్యవసాయ పరివర్తన కేవలం ఆర్థిక సమస్య కాదు. గ్రామీణ రంగం యొక్క రాజకీయ, సామాజిక మరియు ఆర్థిక పరివర్తన." అని అన్నవారు ఎవరు?
మహాత్మా గాంధీ.
లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి.
సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్.
జవహర్లాల్ నెహ్రూ.
భారత ప్రథమ ప్రధాని జవహర్లాల్ నెహ్రూ వ్యవసాయాన్ని కేవలం ఆర్థిక అంశంగా కాకుండా, గ్రామీణ సమాజం యొక్క సమగ్ర సామాజిక, రాజకీయ మార్పులకు పునాదిగా భావించారు. ఈ దృక్పథంతోనే ఆయన మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో వ్యవసాయ రంగానికి మరియు గ్రామీణ పరివర్తనకు అత్యంత ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
సెప్టెంబర్ 17, 1948 న ఏ రాచరిక రాష్ట్రం భారత యూనియన్లో విలీనం చేయబడింది?
హైదరాబాద్.
బరోడా.
జమ్మూ & కాశ్మీర్.
జునాగఢ్.
భారత ప్రభుత్వం చేపట్టిన 'ఆపరేషన్ పోలో' అనే పోలీస్ చర్య ఫలితంగా నిజాం పాలనలో ఉన్న హైదరాబాద్ సంస్థానం 1948 సెప్టెంబర్ 17న అధికారికంగా భారత యూనియన్ లో విలీనమైంది. ఈ చారిత్రాత్మక ఘట్టం ద్వారా హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రజాస్వామ్య పాలనకు పునాది పడింది.
ఈ క్రింది వానిలో సాంఘిక శాస్త్రానికి సంబంధించి సరికాని స్టేట్మెంట్ను గుర్తించండి?
సాంఘిక శాస్త్రం; సమాజం - మానవుల మధ్య గల సంబంధాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
సాంఘిక శాస్త్రం; శాస్త్రీయ దృక్పథమును పెంపొందిస్తుంది.
సాంఘిక శాస్త్రాలు సామాజిక ప్రపంచం కన్నా భౌతిక ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేస్తాయి.
సాంఘిక శాస్త్రాలు ఆచరణకు యోగ్యమైనవి.
సాంఘిక శాస్త్రాలు ప్రధానంగా మానవ సమాజం, సామాజిక సంబంధాలు మరియు సామాజిక ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేస్తాయి. భౌతిక ప్రపంచాన్ని అధ్యయనం చేసేవి భౌతిక శాస్త్రాలు (Physical Sciences). కాబట్టి మూడవ స్టేట్మెంట్ తప్పు.
1906లో ముస్లింలలోని భూస్వాముల మరియు నవాబుల సమూహం 'ఆల్ ఇండియా ముస్లిం లీగ్' ను ఎక్కడ ఏర్పాటు చేసారు?
కరాచీ.
ముంబై.
ఢాకా.
ఖాట్మండ్.
1906లో నవాబ్ సలీముల్లా ఖాన్ నాయకత్వంలో ముస్లిం భూస్వాములు మరియు నవాబుల సమూహం ప్రస్తుత బంగ్లాదేశ్ రాజధాని అయిన ఢాకాలో 'ఆల్ ఇండియా ముస్లిం లీగ్'ను స్థాపించారు. ముస్లింల రాజకీయ హక్కులను కాపాడటం మరియు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి విధేయతను ప్రకటించడం ఈ సంస్థ యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యాలు.
బహుళజాతి కంపెనీలు దేని సహాయంతో ప్రపంచ మార్కెట్లోకి ప్రవేశిస్తాయి?
UNESCO.
WTO.
UNO.
UNDP.
ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) దేశాల మధ్య అంతర్జాతీయ వాణిజ్యాన్ని నియంత్రిస్తూ, సరళీకృతం చేస్తుంది. బహుళజాతి కంపెనీలు ప్రపంచ మార్కెట్లోకి సులభంగా ప్రవేశించడానికి, విదేశీ పెట్టుబడులకు మరియు వ్యాపార అవరోధాలను తొలగించడానికి WTO రూపొందించే నిబంధనలు సహాయపడతాయి. ప్రపంచీకరణ ప్రక్రియలో WTO అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
గ్రీన్పీస్ ఉద్యమం దేనిపై పలు దేశాలలో ఉద్యమం చేపట్టింది?
ఆఫ్రికాలో ఆహార సంక్షోభం.
వాతావరణ మార్పు.
లింగ అసమానత.
కొంతమంది చేతుల్లో సంపద కేంద్రీకృతం కావడం.
“గ్రీన్పీస్” అనేది పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం పనిచేసే ఒక అంతర్జాతీయ స్వచ్ఛంద సంస్థ. ఇది ప్రధానంగా వాతావరణ మార్పు, అడవుల నరికివేత, సముద్ర కాలుష్యం మరియు అణు పరీక్షలకు వ్యతిరేకంగా అనేక దేశాలలో పోరాడుతోంది. భూతాపాన్ని తగ్గించి పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటమే ఈ ఉద్యమం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
1941లో ఏ కారణం చేత అమెరికా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో చేరింది?
జపాన్ అమెరికా యొక్క పెర్ల్ హార్బర్పై దాడి చేయడం వలన.
జర్మన్ దళాలు అమెరికాకి చెందిన లుసిటానియా అనే వాణిజ్య నౌకను సముద్రంలో ముంచివేయడంవలన.
కమ్యూనిజం వ్యాప్తిని ఆపాలని అమెరికా కోరుకోవడం వలన.
బ్రిటన్ మరియు ఫ్రాన్స్ USA ను యుద్ధంలో చేరమని అభ్యర్థించడం వలన.
1941 డిసెంబర్ 7న జపాన్ ఆకస్మికంగా అమెరికా నౌకాదళ స్థావరమైన పెర్ల్ హార్బర్పై దాడి చేయడంతో, అప్పటివరకు యుద్ధానికి దూరంగా ఉన్న అమెరికా అధికారికంగా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలోకి ప్రవేశించింది. అమెరికా మిత్రరాజ్యాల (బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా) పక్షాన చేరి అక్షరాజ్యాలకు (జర్మనీ, జపాన్, ఇటలీ) వ్యతిరేకంగా యుద్ధం చేసింది.
ఏ భారత రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, ప్రజా ప్రతినిధులను ఒక రాజకీయ పార్టీ నుండి మరొక రాజకీయ పార్టీకి ఫిరాయింపు కారణంగా అనర్హులుగా ప్రకటించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది?
61వ సవరణ చట్టం.
52వ సవరణ చట్టం.
86వ సవరణ చట్టం.
42వ సవరణ చట్టం.
1985లో 52వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా రాజకీయ ఫిరాయింపులను అరికట్టడానికి 'ఫిరాయింపు నిరోధక చట్టం' ప్రవేశపెట్టబడింది. ఈ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో 10వ షెడ్యూల్ను చేర్చి, ఒక పార్టీ నుండి గెలిచి మరొక పార్టీలోకి మారే ప్రజాప్రతినిధులపై అనర్హత వేటు వేసే అధికారాన్ని సంబంధిత సభాపతికి (Speaker) కల్పించారు.
1972లో జుల్ఫికర్ అలీ భుట్టో మరియు ఇందిరా గాంధీల నాయకత్వంలో ఏ ఒప్పందంపై భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్ లు సంతకం చేసాయి?
తాష్కెంట్ ఒప్పందం.
సిమ్లా ఒప్పందం.
సింధు జల ఒప్పందం.
లాహోర్ ప్రకటన.
1971 భారత్-పాక్ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత శాంతి స్థాపన కోసం 1972 జూలై 2న సిమ్లా ఒప్పందం కుదిరింది. అప్పటి భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ మరియు పాకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు జుల్ఫికర్ అలీ భుట్టో ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు.
కింది వాటిలో ఉన్నత న్యాయస్థానం దిగువ కోర్టుకు జారీ చేసే ఏ రిట్ ప్రకారం, కింది కోర్టులో పెండింగ్లో ఉన్న కేసును తనకు తానుగా బదిలీ చేసుకుంటుంది?
హెబియస్ కార్పస్.
మాండమస్.
కొ వారంటో.
సెర్షియోరారి.
సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 32 మరియు హైకోర్టులు ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడటానికి వివిధ రకాల రిట్లను జారీ చేస్తాయి. అందులో 'సెర్షియోరారి' అనే రిట్ ద్వారా ఉన్నత న్యాయస్థానం, దిగువ కోర్టులో పెండింగ్లో ఉన్న కేసును తనకు బదిలీ చేయమని లేదా దిగువ కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును రద్దు చేయమని ఆదేశిస్తుంది. ఇది న్యాయ వ్యవస్థలో న్యాయపరమైన లోపాలను సరిదిద్దడానికి ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన రిట్.
కింది వాటిలో ఏ స్టేట్మెంట్ 'రాజ సంక్రమణ సిద్ధాంతమును' బాగా వివరిస్తుంది?
ఏ పాలకునికైనా వారసుడు లేనట్లయితే అతని రాజ్యం కంపెనీ పాలనలోకి వస్తుంది.
ఏ భారతీయ పాలకుడైనా బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి చెందిన 'రెసిడెన్సీ' ని అంగీకరించాలి.
బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కోసం భారత పాలకులు కొంత సైన్యాన్ని నిర్వహించాలి.
భారతీయ పాలకుడు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీని ఎటువంటి పన్ను చెల్లింపు లేకుండా భారతదేశంతో వ్యాపారం చేయడానికి అంగీకరించాలి.
లార్డ్ డల్హౌసీ ప్రవేశపెట్టిన రాజ్య సంక్రమణ సిద్ధాంతం ప్రకారం, ఏ భారతీయ పాలకునికైనా సహజ సిద్ధమైన పురుష వారసుడు లేకపోతే, ఆ రాజ్యం ఆటోమేటిక్గా బ్రిటిష్ కంపెనీ పాలనలోకి వెళ్తుంది. ఈ విధానం ద్వారా సతారా, ఝాన్సీ, నాగ్పూర్ వంటి అనేక రాజ్యాలను బ్రిటిష్ వారు స్వాధీనం చేసుకున్నారు.
భారతదేశంలోని ఉత్తర మరియు వాయువ్య ప్రాంతాలలో పండే ప్రధాన ఆహార పంట ఏది?
వరి.
మొక్కజొన్న.
గోధుమ.
జొన్న.
భారతదేశంలో వరి తర్వాత రెండవ అతిముఖ్యమైన ఆహార పంట గోధుమ. ఇది ప్రధానంగా దేశంలోని ఉత్తర మరియు వాయువ్య ప్రాంతాలలో (పంజాబ్, హర్యానా, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో) పండే 'రబీ' పంట. దీని ఎదుగుదలకు చల్లని వాతావరణం, పంట కోత సమయంలో ప్రకాశవంతమైన ఎండ అవసరం.
క్రింది వారిలో ఏ ప్రముఖ అమెరికన్ నాయకులు అందరికీ రాజకీయ సమానత్వం మరియు ఆలోచనా స్వేచ్ఛ కోసం చురుకుగా ప్రచారం చేసారు?
టామ్ పైన్ మరియు థామస్ జెఫెర్సన్.
వుడ్రో విల్సన్ మరియు థామస్ జెఫెర్సన్.
టామ్ పైన్ మరియు జార్జ్ వాషింగ్టన్.
జార్జ్ వాషింగ్టన్ మరియు థామస్ జెఫెర్సన్.
అమెరికా స్వాతంత్ర్య పోరాట సమయంలో టామ్ పైన్ మరియు థామస్ జెఫెర్సన్ రాజకీయ సమానత్వం, ప్రజాస్వామ్యం మరియు భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ కోసం శక్తివంతంగా వాదించారు. జెఫెర్సన్ 'అమెరికా స్వాతంత్ర్య ప్రకటన'ను రూపొందించగా, టామ్ పైన్ తన రచనల ద్వారా ప్రజలలో హేతుబద్ధమైన ఆలోచనలను పెంపొందించారు.
ఏ రకమైన అడవులు భూమధ్యరేఖకు అతి దగ్గరగా మరియు ఉష్ణమండలాలకు సమీపంగా ఉన్న ప్రాంతాలలో కనిపిస్తాయి?
సమశీతోష్ణ సతత హరిత అడవులు.
శృంగాకార అడవులు.
ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవులు.
ఉష్ణమండల ఆకురాల్చే అడవులు.
భూమధ్యరేఖకు ఇరువైపులా అధిక ఉష్ణోగ్రత మరియు సంవత్సరం పొడవునా కురిసే భారీ వర్షపాతం కారణంగా ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవులు పెరుగుతాయి. ఈ అడవులలోని చెట్లు ఒకేసారి ఆకులను రాల్చవు కాబట్టి ఇవి ఎప్పుడూ పచ్చగా కనిపిస్తాయి. అందుకే వీటిని 'ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు' అని కూడా పిలుస్తారు.
రోల్-ప్లే (Role-play) వ్యూహంలోని సోపానాల సరైన క్రమాన్ని గుర్తించండి:
A) పరిస్థితిని ఎంపిక చేయడం. B) నటనకు సిద్ధమవడం. C) స్టేజ్ నిర్ణయించడం మరియు పాత్రలను కేటాయించడం.
D) చర్చ మరియు మూల్యాంకనం. E) పాత్రలను పోషించడం. F) సాధారణీకరణ.
A, C, B, E, D, F.
A, B, C, D, E, F.
A, C, B, D, E, F.
A, B, C, E, D, F.
రోల్-ప్లే పద్ధతిలో మొదట పరిస్థితిని ఎంచుకుని (A), స్థలాన్ని మరియు పాత్రలను కేటాయిస్తారు (C). ఆ తర్వాత పాత్రధారులు నటనకు సిద్ధమై (B), ప్రదర్శన చేస్తారు (E). ప్రదర్శన ముగిశాక దానిపై చర్చ-మూల్యాంకనం జరిపి (D), చివరగా ఆ అంశాన్ని సాధారణీకరిస్తారు (F). ఈ క్రమం విద్యార్థులలో సామాజిక నైపుణ్యాలను పెంపొందిస్తుంది.
ఈ క్రింది వానిలో సాంఘిక శాస్త్ర మేధావులు, వారి కృషికి సంబంధించి, జాబితా-Aని జాబితా-B తో జతపర్చండి.
జాబితా - A జాబితా - B
(సాంఘిక శాస్త్ర మేధావులు) (వారి సేవలు / కృషి)
A) కారల్ మార్క్స్. i) పాఠశాల సమాజ ప్రతిబింబం.
B) జాన్ డ్యూయీ. ii) అర్థశాస్త్రం.
C) మాక్స్ వెబర్. iii) భౌతిక ప్రపంచాన్ని హెగెల్ గతి తార్కిక పద్ధతి దృష్ట్యా అధ్యయనం చేశాడు.
D) విష్ణుగుప్తుడు. iv) స్పిరిట్ ఆఫ్ కాఫిటలిజమ్.
సరియైన దానిని గుర్తించండి?
1. A-iii, B-iv, C-i, D-ii.
2. A-ii, B-iii, C-iv, D-i.
3. A-iv, B-i, C-iii, D-ii.
4. A-iii, B-i, C-iv, D-ii.
కారల్ మార్క్స్ హెగెల్ గతితార్కిక వాదాన్ని భౌతికవాదానికి అన్వయించగా, జాన్ డ్యూయీ పాఠశాల ఒక "సూక్ష్మ సమాజం" (Miniature Society) అని పేర్కొన్నారు. మాక్స్ వెబర్ పెట్టుబడిదారీ విధానంపై (Spirit of Capitalism) పరిశోధన చేయగా, విష్ణుగుప్తుడు (కౌటిల్యుడు) ప్రసిద్ధ 'అర్థశాస్త్రం' గ్రంథాన్ని రచించారు.
ద్రవ్యోల్బణ పరిస్థితిలో ప్రభుత్వం దిగుమతి మరియు ఎగుమతి విధానాన్ని ఏ కారణం చేత అనుసరిస్తుంది?
నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను నియంత్రించడం కొరకు.
రైతులకు సహాయపడే విధంగా నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను పెంచడం కొరకు.
ధనవంతులకు సహాయపడటానికి దిగుమతులను తగ్గిస్తూ నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను పెంచడానికి.
నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను పెంచడం ద్వారా వ్యాపారవేత్తలకు సహాయం చేయడానికి.
దేశంలో వస్తువుల ధరలు విపరీతంగా పెరిగినప్పుడు (ద్రవ్యోల్బణం), ప్రభుత్వం ఎగుమతులను తగ్గించి, దిగుమతులను పెంచడం ద్వారా మార్కెట్లో వస్తువుల లభ్యతను పెంచుతుంది. దీనివల్ల ధరలు అదుపులోకి వస్తాయి.
ఏ యుద్ధంలో USA నాపామ్ బాంబులతో సహా రసాయన ఆయుధాలను కనిపెట్టి, ఉపయోగించింది?
వియత్నాం యుద్ధం.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం.
ఆఫ్ఘన్ యుద్ధం.
వియత్నాం యుద్ధం (1955-1975) సమయంలో అమెరికా (USA) అత్యంత వినాశకరమైన నాపామ్ బాంబులు మరియు 'ఏజెంట్ ఆరెంజ్' వంటి రసాయన ఆయుధాలను విస్తృతంగా ఉపయోగించింది. దట్టమైన వియత్నాం అడవులను నాశనం చేయడానికి మరియు గెరిల్లా పోరాటాన్ని అణచివేయడానికి ఈ ఆయుధాలను వాడారు.
భూమి యొక్క పర్యావరణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి వనరులుగా ఉపయోగించే కొండలు, జలపాతాలు, సముద్ర ఓడరేవులు, ఆనకట్టలు, రాళ్ళు మరియు తేయాకు తోటలు వేటి కిందకు వస్తాయి?
చారిత్రక వనరులు.
భౌగోళిక వనరులు.
ఆర్థిక వనరులు.
శాస్త్రియ వనరులు.
ప్రకృతిలో లభించే కొండలు, రాళ్ళు, జలపాతాలు వంటి సహజ వనరులతో పాటు మానవ నిర్మిత ఆనకట్టలు, ఓడరేవుల వంటి అంశాలన్నీ భూగోళ శాస్త్ర అభ్యసనానికి అవసరమైన భౌగోళిక వనరులుగా పరిగణించబడతాయి.
రవి అధిక వడ్డీ పొందడానికి బ్యాంకులో కొంత మొత్తాన్ని డిపాజిట్ చేయాలనుకుంటున్నాడు. అతను తన ద్రవ్యానికి బ్యాంకు నుండి ఎక్కువ వడ్డీని పొందుటకు తన దగ్గర ఉన్న డబ్బును ఏ ఖాతాలో డిపాజిట్ చేయాలి?
సేవింగ్స్ ఖాతా.
చిన్న సేవింగ్స్ ఖాతా.
కరెంట్ డిపాజిట్ ఖాతా.
ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ ఖాతా.
బ్యాంకులు ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్ ఖాతాలకు, ఇతర ఖాతాల కంటే అత్యధిక వడ్డీ రేట్లను చెల్లిస్తాయి. డిపాజిట్ కాలపరిమితి పెరిగే కొద్దీ బ్యాంకు చెల్లించే వడ్డీ శాతం కూడా పెరుగుతుంది. కరెంట్ ఖాతాలో అసలు వడ్డీ ఉండదు మరియు సేవింగ్స్ ఖాతాలో వడ్డీ రేటు చాలా తక్కువగా ఉంటుంది.
ఒక విద్యార్థి గత ప్రపంచ యుద్ధాల గురించి మరియు కొన్ని దేశాల మధ్య ప్రస్తుత సంఘర్షణల గురించి తనకున్న జ్ఞానం ఆధారంగా ప్రపంచ యుద్ధం జరిగే అవకాశం గురించి మాట్లాడడం ఏ అభ్యసన లక్ష్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది?
జ్ఞానం.
అవగాహన.
వినియోగం.
సహజ సామర్థ్యం.
విద్యార్థి తాను గతంలో నేర్చుకున్న విషయాలను (జ్ఞానాన్ని), ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అన్వయించి విశ్లేషించడాన్ని 'వినియోగం' (Application) అంటారు. గత ప్రపంచ యుద్ధాల పాఠాల ద్వారా పొందిన అవగాహనను, నేటి అంతర్జాతీయ పరిణామాలతో ముడిపెట్టి భవిష్యత్తును అంచనా వేయడం ఈ అభ్యసన సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది.
కింది వాటిలో ఐరిష్ రాజ్యాంగం నుండి తీసుకోబడినవి ఏవి?
ప్రాథమిక హక్కులు.
భారత పౌరుడి ప్రాథమిక విధులు.
ఆదేశిక సూత్రాలు.
భారత రాజ్యాంగం యొక్క ప్రవేశిక.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలను ఐరిష్ (ఐర్లాండ్) రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు. రాజ్యాంగంలోని 4వ భాగంలో 36 నుండి 51 వరకు గల నిబంధనలు వీటి గురించి వివరిస్తాయి. ఇవి సంక్షేమ రాజ్య స్థాపనకు ప్రభుత్వాలు అనుసరించాల్సిన మార్గదర్శకాలుగా పనిచేస్తాయి. వీటితో పాటు రాజ్యసభకు సభ్యుల నామినేషన్ మరియు రాష్ట్రపతి ఎన్నిక పద్ధతిని కూడా ఐరిష్ రాజ్యాంగం నుండే తీసుకున్నారు.
కింది వాటిలో నిర్మాణాత్మక వాదానికి సంబంధించిన స్టేట్మెంట్లను గుర్తించండి:
A) విద్యార్థులు అన్వేషణ చేసి జ్ఞానాన్ని నిర్మించడానికి అవకాశం ఇస్తుంది. B) ఉపాధ్యాయులకు సుద్ద, చర్చా పద్ధతికి అవకాశం కల్పిస్తుంది. C) ఉపాధ్యాయుడు ఒక సౌలభ్యకర్తగా వ్యవహరించుటకు అవకాశం కల్పిస్తుంది. D) విద్యార్థులు చురుకైన పాత్రను పోషించుటకు అవకాశం కల్పిస్తుంది.
సరియైన దానిని గుర్తించండి?
A, B, C, D.
A, B, C లు మాత్రమే.
A, C, D లు మాత్రమే.
B, C, D లు మాత్రమే.
నిర్మాణాత్మక వాదం ప్రకారం విద్యార్థులు చురుకైన పాత్రను పోషిస్తూ స్వయంగా అన్వేషణ ద్వారా జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకుంటారు. ఉపాధ్యాయుడు కేవలం ఒక సౌలభ్యకర్త, మార్గదర్శి (Facilitator) గా మాత్రమే ఉంటారు. అయితే 'సుద్ద మరియు చర్చా పద్ధతి' (Chalk and Talk) అనేది సాంప్రదాయక బోధనా పద్ధతికి చెందుతుంది, నిర్మాణాత్మక వాదానికి కాదు.
"మనం ఇతర జీవులకు దుఃఖాన్ని కలిగించినప్పుడు, మనం మన పాపాల భారాన్ని పెంచుకుంటాము”, దీన్ని ఎవరు బోధించారు?
వర్ధమాన మహావీరుడు.
గౌతమ బుద్ధుడు.
మక్కలి గోశాల.
అజిత కేశకంబలి.
జైన మత తీర్థంకరుడైన వర్ధమాన మహావీరుడు అహింసా పరమో ధర్మః అని బోధించారు. ప్రతి జీవికి ప్రాణం ఉంటుందని, ఏ జీవికీ హాని చేయకూడదని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. మనం ఇతర ప్రాణులకు కష్టం కలిగిస్తే అది మన కర్మఫలాన్ని (పాపాన్ని) పెంచుతుందని మహావీరుడు బోధించారు.
విద్యార్థులలో మానవీయ, రాజ్యాంగ మరియు ప్రజాస్వామ్య విలువలను పెంపొందించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న ఒక ఉపాధ్యాయుడు, ఏ విద్యా ప్రమాణాలను సాధించడంపై దృష్టి సారిస్తున్నాడు?
ప్రశ్నించడం మరియు పరికల్పన నిర్మాణం.
పట నైపుణ్యాలు.
ఇచ్చిన అంశాన్ని చదివి వ్యాఖ్యానించుట.
ప్రశంస, సున్నితత్వం.
విద్యార్థులలో సమాజం పట్ల బాధ్యతను, రాజ్యాంగం పట్ల గౌరవాన్ని మరియు ఇతర మనుషుల పట్ల సహానుభూతిని పెంపొందించడం 'ప్రశంస మరియు సున్నితత్వం' అనే విద్యా ప్రమాణం కిందకు వస్తుంది. కుల, మత, లింగ వివక్షతలను వ్యతిరేకిస్తూ ప్రజాస్వామ్య విలువలను గౌరవించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం, ఏ అంశాలపై చట్టాలు చేసే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఉంది?
కేంద్ర జాబితా లోని అంశాలు.
ఉమ్మడి జాబితా లోని అంశాలు.
రాష్ట్ర జాబితా లోని అంశాలు.
అవశేష అంశాలు.
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం కేంద్ర, రాష్ట్ర మరియు ఉమ్మడి జాబితాలలో పేర్కొనబడని ఏ అంశంపై అయినా చట్టాలు చేసే అధికారం కేవలం పార్లమెంటుకు (కేంద్ర ప్రభుత్వానికి) మాత్రమే ఉంటుంది. వీటినే అవశేష అధికారాలు అంటారు. ఉదాహరణకు: సమాచార సాంకేతికత (IT), సైబర్ చట్టాలు, అంతరిక్ష పరిశోధనలు వంటి ఆధునిక అంశాలు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి.
ప్రస్తుతం ఏ రంగం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు అత్యధికంగా దోహదపడుతోంది?
సేవా రంగం.
వ్యవసాయ రంగం.
తయారీ రంగం.
చిన్న తరహా పారిశ్రామిక రంగం.
ప్రస్తుతం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో సేవా రంగం అత్యధికంగా దాదాపు 50% కంటే ఎక్కువ వాటాతో స్థూల జాతీయోత్పత్తికి (GDP) దోహదపడుతోంది. ఐటీ, బ్యాంకింగ్, పర్యాటకం మరియు సమాచార సాంకేతికత వంటి సేవలు దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి ప్రధాన ఇంజిన్లుగా మారాయి. ఉపాధి పరంగా వ్యవసాయ రంగం ముందున్నా, ఆదాయం పరంగా సేవా రంగమే అగ్రస్థానంలో ఉన్నది.
కింది వారిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు భారత రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికైనవారు ఎవరు?
సర్వేపల్లి రాధా కృష్ణ.
నీలం సంజీవ రెడ్డి.
జాకీర్ హుస్సేన్.
డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్.
భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రపతి అయిన డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ మాత్రమే ఆ పదవికి రెండు సార్లు (1952-1957 మరియు 1957-1962) రాష్ట్రపతిగా ఎన్నికైన ఏకైక వ్యక్తి. ఆయన 1950-1952 వరకు తాత్కాలిక రాష్ట్రపతిగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. భారత రాజ్యాంగ చరిత్రలో అత్యధిక కాలం (సుమారు 12 ఏళ్లు) రాష్ట్రపతిగా పనిచేసిన ఘనత కూడా ఆయనకే దక్కుతుంది.
1960లో భారతదేశంలోని ఉత్తర మరియు ఈశాన్య సరిహద్దు ప్రాంతాలలో వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన రహదారుల అభివృద్ధి కోసం స్థాపించబడిన సంస్థ ఏది?
భారత జాతీయ రహదారి అథారిటీ.
సరిహద్దు రోడ్ల సంస్థ.
కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాల శాఖ.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాల శాఖ.
భారతదేశ ఉత్తర, ఈశాన్య సరిహద్దు ప్రాంతాలలో వ్యూహాత్మక రహదారుల అభివృద్ధి కోసం సరిహద్దు రోడ్ల సంస్థ (Border Roads Organisation - BRO) 1960లో ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది కఠినమైన కొండ ప్రాంతాల్లో రోడ్లు నిర్మిస్తూ దేశ రక్షణకు మరియు మారుమూల ప్రాంతాల ఆర్థికాభివృద్ధికి కీలకపాత్ర పోషిస్తోంది. రక్షణ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే ఈ సంస్థ, హిమాలయాల్లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన రహదారులను నిర్మించిన రికార్డును కలిగి ఉంది.
క్యోటో ప్రోటోకాల్ ప్రకారం 'గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల విడుదలను 5.2% కంటే తక్కువకు తగ్గించడం' అనే లక్ష్యాన్ని ఏ సంవత్సరాల మధ్య చేరుకోవాలి?
1997 మరియు 2008 మధ్య.
2008 మరియు 2012 మధ్య.
1997 మరియు 2005 మధ్య.
2013 మరియు 2025 మధ్య.
క్యోటో ప్రోటోకాల్ (1997) ఒప్పందం ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ గ్రీన్హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాలను 1990 స్థాయిల కంటే సగటున 5.2% తగ్గించుకోవాలి. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించడానికి నిర్దేశించిన మొదటి నిబద్ధత కాలం 2008 నుండి 2012వరకు. ఇది గ్లోబల్ వార్మింగ్ను అరికట్టడానికి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో జరిగిన కీలకమైన పర్యావరణ ఒప్పందం.
బ్రిటిష్ పార్లమెంట్ చేసిన ఏ చట్టం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ అధికారాలను బ్రిటిష్ రాచరికానికి బదిలీ చేసింది?
భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1909.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1919.
భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1858.
భారత స్వాతంత్ర చట్టం, 1947.
1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు తర్వాత, భారత పాలనా బాధ్యతలను ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ నుండి నేరుగా బ్రిటిష్ రాచరికం చేతుల్లోకి మారుస్తూ 1858 భారత ప్రభుత్వ చట్టం చేయబడింది. దీని ద్వారా గవర్నర్ జనరల్ పదవి పేరు 'వైస్రాయ్' గా మార్చబడింది.
కింద ఇవ్వబడిన ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవాల శంఖువులో అధిక అమూర్త అనుభవాలు ఏవి?
నాటకాలలో పాల్గొనటం.
దృశ్య సంకేతాలు.
స్థిర చిత్రాలు.
చలన చిత్రాలు.
ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవాల శంఖువు (Cone of Experience) ప్రకారం, శంఖువు పైభాగంలో ఉండేవి (ఉదాహరణకు: పదాలు, సంకేతాలు) అత్యంత అమూర్తమైనవి. శంఖువు అడుగు భాగంలో ఉండే ప్రత్యక్ష అనుభవాలు అత్యంత మూర్తమైనవి. ఇచ్చిన ఆప్షన్లలో 'దృశ్య సంకేతాలు' అన్నింటికంటే పైన ఉంటాయి, కాబట్టి అవి అధిక అమూర్త అనుభవాలు.