బలయుతుఁడైన వేళ నిజబంధుఁడు తోడ్పడుఁగాని యాతఁడే
బలము తొలంగెనేని తనపాలిటి శత్రువదెట్లు పూర్ణుడై
జ్వలనుఁడు కానగాల్చు తఱి సఖ్యముఁజూపును వాయుదేవుఁడా
బలియుఁడు సూక్ష్మదీపమగు పట్టున నార్పదె గాలి భాస్కరా !
పై పద్యం నుండి బలము తొలగినపుడు బంధువు ఎలా మారుతాడు?
శత్రువులాగా.
మిత్రునిలాగా.
గొప్పవాడిగా.
గురువులాగా.
మనిషి తన శక్తిని (బలాన్ని) కోల్పోయినప్పుడు అప్పటివరకు తోడుగా ఉన్న బంధువే తనకు శత్రువులా మారుతాడని పద్యం రెండవ పాదంలో చెప్పబడింది.
'మా ఊర్లో సముద్రమంత చెరువు ఉన్నది' ఇందులోని అలంకారం ఏది?
ఉపమ.
ఉత్ప్రేక్ష.
అతిశయోక్తి.
స్వభావోక్తి.
ఈ వాక్యంలో చిన్నదైన చెరువును, చాలా పెద్దదైన సముద్రంతో పోలుస్తూ, ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ (గోరంతను కొండంతలుగా) చేసి చెప్పారు. ఇలా ఏదైనా విషయాన్ని లోక మర్యాదను అతిక్రమించి వర్ణించి చెప్పడాన్ని 'అతిశయోక్తి అలంకారం' అంటారు.
నాశనం పొందనిది' వ్యుత్పత్తి అర్థంగా గల పదం ఏది?
అక్షరం.
అంధకారం.
అంకుశం.
అధర్మం.
'అక్షరం' అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి అర్థం "నాశనం లేనిది" (న క్షరతీతి అక్షరమ్). అంటే కాలం గడిచినా, లోకంలో మార్పులు వచ్చినా ఏ మార్పు చెందనిది, నశించనిది అని అర్థం. భాషా పరంగా చూస్తే, మనం పలికే ధ్వని రూపానికి శాశ్వతమైన గుర్తింపునిచ్చేది కాబట్టి దీనిని అక్షరం అని పిలుస్తారు.
క్రీడల ద్వారా భాషాధ్యయనాన్ని సులభతరం చేయవచ్చని తెలుసుకున్నవారు ఎవరు?
కాల్డ్వెల్ కుక్.
మిస్ హెలెన్ పార్క్ హర్ట్స్.
కిల్ ప్రాట్రిక్.
మాంటిసోరి.
బ్రిటిష్ విద్యావేత్త హెన్రీ కాల్డ్వెల్ కుక్ పిల్లలకు క్రీడల ద్వారా విద్యను బోధించే 'ప్లే వే' (Play Way) పద్ధతిని రూపొందించారు. అభ్యాసం అనేది ఆనందదాయకమైన ఆటల రూపంలో సాగినప్పుడు విద్యార్థులు భాషను మరియు ఇతర విషయాలను చాలా సులభంగా, వేగంగా గ్రహిస్తారని ఆయన నిరూపించారు.
'సిటీ లైఫ్' పేరుతో హైదరాబాద్ నగరం పై కవితలు రాసిన కవి ఎవరు?
అలిశెట్టి ప్రభాకర్.
ముకురాల రామారెడ్డి.
మామిండ్ల రామాగౌడ్.
నెల్లూరి కేశవస్వామి.
ప్రముఖ విప్లవ కవి మరియు చిత్రకారుడైన అలిశెట్టి ప్రభాకర్ గారు 'సిటీ లైఫ్' పేరుతో హైదరాబాద్ నగరంలోని మధ్యతరగతి జీవితాలను, సామాన్యుల కష్టాలను ప్రతిబింబిస్తూ సుమారు ఐదేళ్ల పాటు (ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో) మినీ కవితలు రాశారు. నగర జీవితంలోని వైరుధ్యాలను చాలా పదునైన పదజాలంతో ఆయన ఇందులో చిత్రించారు.
'చిన్నప్పుడే' అనే కథ ఆళ్వారుస్వామిచే రచించబడింది. ఇది ఏ వాక్యం?
కర్తరీ.
సంయుక్త.
సంశ్లిష్ట.
కర్మణి.
ఈ వాక్యంలో కర్మ (కథ) ప్రధానంగా ఉంది మరియు కర్తకు (ఆళ్వారుస్వామి) 'చే' అనే విభక్తి ప్రత్యయం చేరింది. క్రియలో 'బడు' అనే ధాతువు (రచించబడింది) చేరినందున, దీనిని కర్మణి వాక్యం అంటారు.
'భూషణ వికాస శ్రీధర్మపురనివాస! దుష్ట సంహార నరసింహ దురిత దూర!' అనే మకుటంతో శతకం రాసిన కవి ఎవరు?
గోపన్న.
శేషప్ప.
బద్దెన.
మారద వెంకయ్య.
ఈ మకుటం జగిత్యాల జిల్లా ధర్మపురిలోని నరసింహస్వామిని స్తుతిస్తూ కాశీపతుల శేషప్ప కవి రచించిన 'నరసింహ శతకం' లోనిది. ఈ మకుటంలో స్వామిని అలంకారాలచే ప్రకాశించేవాడిగా, దుర్మార్గులను శిక్షించి పాపాలను హరించేవాడిగా కీర్తించడం జరిగింది.
దిశ, శరణము నానార్థాలుగా గల పదం ఏది?
ధనం.
దిక్కు.
ధర్మము.
దుఃఖము.
'దిక్కు' అనే పదానికి సందర్భాన్ని బట్టి రెండు రకాల అర్థాలు వస్తాయి. ఒకటి భౌగోళికమైన 'దిశ' (తూర్పు, పడమర వంటివి), రెండవది మనల్ని రక్షించే 'శరణము' (ఆధారం). అందుకే "దిక్కులేని వారికి దేవుడే దిక్కు" అన్నప్పుడు దేవుడే 'ఆధారం' అనే అర్థంలో ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తాం.
ప్రతీపాదంలో ఒక సూర్యగణం, రెండు ఇంద్రగణాలు, రెండు సూర్యగణాలు వరుసగా వచ్చే పద్యం ఏది?
ఆటవెలది.
సీసం.
తేటగీతి.
కందం.
తేటగీతి పద్యంలో ప్రతి పాదంలోనూ ఒక సూర్యగణం, రెండు ఇంద్రగణాలు, మరియు రెండు సూర్యగణాలు క్రమం తప్పకుండా వస్తాయి. దీనిని సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి "సూర్యుడొక్కడు, సురరాజులిద్దరు, దినకరులిద్దరు తేటగీతి" అని అంటారు. తేటగీతిలో ప్రతి పాదంలోనూ 1వ అక్షరానికి మరియు 4వ గణంలోని మొదటి అక్షరానికి యతి మైత్రి చెల్లుతుంది.
ప్రాథమిక దశలో ఉపయోగించదగిన దృశ్యోపకరణాలు ఏవి?
A) వీడియో చిత్రాలు. B) కథా చిత్రాలు. C) చార్టులు. D) కంప్యూటర్. E) నమూనాలు.
సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి?
A, B, C, E మాత్రమే.
A, B, C, D, E.
A, B, C, D మాత్రమే.
A, B, D, E మాత్రమే.
ప్రాథమిక దశలో విద్యార్థులకు పాఠాలను కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించడానికి వీడియోలు, చిత్రపటాలు, చార్టులు, కంప్యూటర్ మరియు నమూనాలవంటివన్నీ కీలకమైన దృశ్యోపకరణాలుగా పనిచేస్తాయి. ఇవి పిల్లల్లో ఆసక్తిని పెంచి, కఠినమైన అంశాలను కూడా వారు సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా చేస్తారు.
ఈ కింది గద్యం చదివి 5 నుండి 8 వరకు గల ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు గుర్తించండి.
చెంచుజాతివారు దక్కన్లోని చాలా పురాతన కాలపు ఆదిమవాసులు. వారు ఎక్కువగా మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని మన్ననూరు గ్రామ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. వీరు అల్పసంఖ్యాకులు అయి ఉన్నప్పటికీ, తమ మతాచారాలను తూ.చ. తప్పకుండ పాటిస్తూ వస్తున్నారు. వారు 'గారెల మైసమ్మ' అనే స్త్రీ దేవత పైననూ, 'భగవానుడు' అనే దేవునికి చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉండే 'భగవంతరు' అనే పురుషదేవత పైనను విశ్వాసము కలిగి ఉంటారు. 'గారెల మైసమ్మ' అనే దేవతకు క్రూర జంతువులను అదుపులో ఉంచే శక్తి, వేటలో మంచి అదృష్టమును ప్రసాదించే శక్తి గలదని వారి విశ్వాసము. ఆ దేవత పువ్వులు పూచుటకు, పండ్లు పండుటకు కారణమని చెప్పుతారు. ఇది గాక వేటగాండ్రకు, ఆహారము ప్రోగు చేసుకొనే వారికి, ప్రాణాధారములైన పై రెండు అరణ్యక వస్తువులపై ఆమెకు సంపూర్ణ అధికారము కలదని వారి నమ్మకము. చెంచులు వేటకు బయలుదేరేముందు, ఆ దేవతను దర్శించి, తమకు సహాయము చేయవలసినదని ప్రార్థిస్తారు. వేటలో చంపిన ప్రతి మృగములోను కొద్ది భాగము ఆమెకు నైవేద్యముగా ఇస్తారు. ఇదే విధముగా వారు తినే పండ్లలో మొదటి పండున 'గారెల మైసమ్మ' కు నైవేద్యము పెట్టిన తరువాత వారు తింటారు.
చెంచులు ఎక్కడికి వెళ్ళేముందు మైసమ్మను ప్రార్థిస్తారు?
పెళ్ళికి.
ప్రయాణానికి.
వేటకి.
విదేశాలకి.
చెంచులు వేటకు బయలుదేరే ముందు గారెల మైసమ్మను దర్శించి, తమకు సహాయం చేయవలసిందిగా ప్రార్థిస్తారు.
ఇచ్ఛ, ఈప్స పర్యాయ పదాలుగా గల పదం ఏది?
అందం.
మనసు.
ఆశ.
అసి.
'ఆశ' అనే పదానికి ఇచ్ఛ, ఈప్స, కోరిక, వాంఛ అనేవి పర్యాయపదాలు. ఏదైనా ఒక వస్తువును లేదా విషయాన్ని పొందాలని మనసులో కలిగే బలీయమైన కోరికనే ఈ పదాలతో సూచిస్తారు.
ఈ కింది గద్యం చదివి 5 నుండి 8 వరకు గల ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు గుర్తించండి.
చెంచుజాతివారు దక్కన్లోని చాలా పురాతన కాలపు ఆదిమవాసులు. వారు ఎక్కువగా మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని మన్ననూరు గ్రామ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. వీరు అల్పసంఖ్యాకులు అయి ఉన్నప్పటికీ, తమ మతాచారాలను తూ.చ. తప్పకుండ పాటిస్తూ వస్తున్నారు. వారు 'గారెల మైసమ్మ' అనే స్త్రీ దేవత పైననూ, 'భగవానుడు' అనే దేవునికి చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉండే 'భగవంతరు' అనే పురుషదేవత పైనను విశ్వాసము కలిగి ఉంటారు. 'గారెల మైసమ్మ' అనే దేవతకు క్రూర జంతువులను అదుపులో ఉంచే శక్తి, వేటలో మంచి అదృష్టమును ప్రసాదించే శక్తి గలదని వారి విశ్వాసము. ఆ దేవత పువ్వులు పూచుటకు, పండ్లు పండుటకు కారణమని చెప్పుతారు. ఇది గాక వేటగాండ్రకు, ఆహారము ప్రోగు చేసుకొనే వారికి, ప్రాణాధారములైన పై రెండు అరణ్యక వస్తువులపై ఆమెకు సంపూర్ణ అధికారము కలదని వారి నమ్మకము. చెంచులు వేటకు బయలుదేరేముందు, ఆ దేవతను దర్శించి, తమకు సహాయము చేయవలసినదని ప్రార్థిస్తారు. వేటలో చంపిన ప్రతి మృగములోను కొద్ది భాగము ఆమెకు నైవేద్యముగా ఇస్తారు. ఇదే విధముగా వారు తినే పండ్లలో మొదటి పండున 'గారెల మైసమ్మ' కు నైవేద్యము పెట్టిన తరువాత వారు తింటారు.
చెంచువారు పూజించే స్త్రీ దేవత ఎవరు?
గండిమైసమ్మ.
కొండపోచమ్మ.
ఎల్లమ్మ.
గారెల మైసమ్మ.
ఇచ్చిన పేరాగ్రాఫ్ ప్రకారం చెంచులు 'గారెల మైసమ్మ' అనే స్త్రీ దేవతను మరియు 'భగవంతరు' అనే పురుష దేవతను పూజిస్తారు.
బలయుతుఁడైన వేళ నిజబంధుఁడు తోడ్పడుఁగాని యాతఁడే
బలము తొలంగెనేని తనపాలిటి శత్రువదెట్లు పూర్ణుడై
జ్వలనుఁడు కానగాల్చు తఱి సఖ్యముఁజూపును వాయుదేవుఁడా
బలియుఁడు సూక్ష్మదీపమగు పట్టున నార్పదె గాలి భాస్కరా !
పద్యం ఆధారంగా నిజబంధుఁడు ఎప్పుడు తోడ్పడతాడు?
బలహీనుడైనపుడు.
బలయుతుడైనపుడు.
బుద్ధిమంతుడైనపుడు.
మరణ సమయంలో.
మనిషి శక్తివంతుడిగా (బలయుతుడుగా) ఉన్నప్పుడు మాత్రమే తనవాడైన బంధువు సహాయం చేస్తాడని పద్యం మొదటి పాదం — "బలయుతుఁడైన వేళ నిజబంధుఁడు తోడ్పడు" తెలుపుతోంది.
నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకన (CCE) ప్రయోజనాలలో సరియైన వానిని గుర్తించండి?
ఒత్తిడిని పెంచడం.
ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృత విద్యకు ప్రాధాన్యత.
బట్టీ పట్టే పద్ధతులకు స్వస్తి పలకడం.
విద్యార్థుల అవసరాలకు తగినట్లు దృఢత్వం కలిగి ఉండడం.
నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం విద్యార్థి కేవలం పరీక్షల కోసం చదవడం కాకుండా, విషయాన్ని అవగాహన చేసుకోవడం. ఇది విద్యార్థులలో ఉన్న సృజనాత్మకతను వెలికితీస్తూ, కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడే 'బట్టీ పట్టే విధానాన్ని' పూర్తిగా నిరుత్సాహపరుస్తుంది. దీని ద్వారా విద్యార్థి యొక్క సర్వతోముఖాభివృద్ధిని అంచనా వేయడం సాధ్యమవుతుంది.
కాపు బిడ్డ' కావ్య రచయిత ఎవరు?
గంగుల శాయిరెడ్డి.
వానమామలై వరదాచార్యులు.
పల్లా దుర్గయ్య.
యశోదారెడ్డి.
'కాపు బిడ్డ' కావ్యాన్ని గంగుల శాయిరెడ్డి గారు రచించారు. రైతు జీవితాన్ని, వ్యవసాయం యొక్క విశిష్టతను మరియు గ్రామీణ నేపథ్యాన్ని ప్రతిబింబించేలా ఈ కావ్యం సాగుతుంది. తెలంగాణ రైతు జీవితానికి అద్దం పట్టే రచనల్లో ఇది ఒకటి.
తొలి అచ్చతెనుగు కావ్యమేది?
కళాపూర్ణోదయం.
మనుచరిత్ర.
రాధామాధవం.
యయాతి చరిత్ర.
సంస్కృత పదాల కలయిక లేకుండా, కేవలం అచ్చమైన తెలుగు పదాలతో రాయబడిన తొలి అచ్చతెనుగు కావ్యం 'యయాతి చరిత్ర'. దీనిని 16వ శతాబ్దానికి చెందిన పొన్నగంటి తెలగన్న (పొన్నగంటి తెలగనార్యుడు) రచించారు. ఈ కావ్యాన్ని ఆయన గోల్కొండ నవాబు ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా సేనాపతి అయిన 'అమీన్ ఖాన్' కు అంకితం ఇచ్చారు.
'విద్యాధనం' ఏ సమాస పదం?
బహువ్రీహి.
రూపక.
ద్వంద్వ.
కర్మధారయ.
'విద్యాధనం'అనే పదానికి "విద్య అనెడి ధనం" అని విగ్రహవాక్యం వస్తుంది. ఇందులో ఉపమేయమైన విద్యను, ఉపమానమైన ధనంతో పోల్చడమే కాకుండా, విద్యకు ధనానికి మధ్య ఎలాంటి భేదం లేదని (అభేదాన్ని) చెబుతున్నాం కాబట్టి ఇది రూపక సమాసం అవుతుంది. ఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం చెబితే దానిని రూపక సమాసం అంటారు.
బలయుతుఁడైన వేళ నిజబంధుఁడు తోడ్పడుఁగాని యాతఁడే
బలము తొలంగెనేని తనపాలిటి శత్రువదెట్లు పూర్ణుడై
జ్వలనుఁడు కానగాల్చు తఱి సఖ్యముఁజూపును వాయుదేవుఁడా
బలియుఁడు సూక్ష్మదీపమగు పట్టున నార్పదె గాలి భాస్కరా !
పై పద్యం నుండి వాయుదేవుడు అగ్నికి ఎపుడు శత్రువవుతాడు?
సూక్ష్మ దీపంగా ఉన్నపుడు.
అడవిని దహించినపుడు.
యజ్ఞం చేసినపుడు.
వంట చేస్తున్నపుడు.
పద్యం నాలుగవ పాదం ప్రకారం, అగ్ని చిన్న దీపము (సూక్ష్మదీపము) వలె ఉన్నప్పుడు గాలి దానిని ఆర్పేస్తుంది. అంటే అగ్ని బలహీనంగా ఉన్నప్పుడు వాయుదేవుడు దానికి శత్రువుగా మారుతాడు.
భారత ప్రభుత్వం జాతీయ స్థాయిలో జాతీయ విద్యా ప్రణాళికా చట్రం (2005) ను ఏ నివేదిక ఆధారంగా రూపొందించింది?
భారసహిత విద్య.
భారరహిత విద్య.
అనియత విద్య.
ప్రత్యేక అవసరాలుగల పిల్లల విద్య.
జాతీయ విద్యా ప్రణాళికా చట్రం (NCF-2005) ప్రొఫెసర్ యశ్పాల్ కమిటీ సమర్పించిన 'భారరహిత విద్య' (Learning Without Burden - 1993) అనే నివేదిక ఆధారంగా రూపొందించబడింది. విద్యార్థులపై పుస్తకాల భారాన్ని మరియు పరీక్షల ఒత్తిడిని తగ్గించి, జ్ఞానాన్ని బాహ్య ప్రపంచంతో అనుసంధానించడమే ఈ నివేదిక యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
తెలుగు నవలలో 'పాత్రోచిత యాస' ను మొదటగా ప్రవేశపెట్టింది ఎవరు?
దాశరథి రంగాచార్య.
మధురాంతకం రాజారాం.
భాస్కరభట్ల కృష్ణారావు.
చలం.
తెలుగు నవలలో పాత్రల స్వభావానికి మరియు వారు నివసించే ప్రాంతానికి అనుగుణంగా మాట్లాడే 'పాత్రోచిత యాస'ను మొదటగా ప్రవేశపెట్టిన ఘనత దాశరథి రంగాచార్య గారికి దక్కుతుంది. ఆయన తన సుప్రసిద్ధ నవలలైన 'చిల్లర దేవుళ్లు' మరియు 'మోదుగుపూలు' లో తెలంగాణ ప్రాంతీయ మాండలికాన్ని (తెలంగాణ యాసను) అత్యంత సహజంగా ఉపయోగించారు.
ఈ కింది గద్యం చదివి 5 నుండి 8 వరకు గల ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు గుర్తించండి.
చెంచుజాతివారు దక్కన్లోని చాలా పురాతన కాలపు ఆదిమవాసులు. వారు ఎక్కువగా మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని మన్ననూరు గ్రామ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. వీరు అల్పసంఖ్యాకులు అయి ఉన్నప్పటికీ, తమ మతాచారాలను తూ.చ. తప్పకుండ పాటిస్తూ వస్తున్నారు. వారు 'గారెల మైసమ్మ' అనే స్త్రీ దేవత పైననూ, 'భగవానుడు' అనే దేవునికి చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉండే 'భగవంతరు' అనే పురుషదేవత పైనను విశ్వాసము కలిగి ఉంటారు. 'గారెల మైసమ్మ' అనే దేవతకు క్రూర జంతువులను అదుపులో ఉంచే శక్తి, వేటలో మంచి అదృష్టమును ప్రసాదించే శక్తి గలదని వారి విశ్వాసము. ఆ దేవత పువ్వులు పూచుటకు, పండ్లు పండుటకు కారణమని చెప్పుతారు. ఇది గాక వేటగాండ్రకు, ఆహారము ప్రోగు చేసుకొనే వారికి, ప్రాణాధారములైన పై రెండు అరణ్యక వస్తువులపై ఆమెకు సంపూర్ణ అధికారము కలదని వారి నమ్మకము. చెంచులు వేటకు బయలుదేరేముందు, ఆ దేవతను దర్శించి, తమకు సహాయము చేయవలసినదని ప్రార్థిస్తారు. వేటలో చంపిన ప్రతి మృగములోను కొద్ది భాగము ఆమెకు నైవేద్యముగా ఇస్తారు. ఇదే విధముగా వారు తినే పండ్లలో మొదటి పండున 'గారెల మైసమ్మ' కు నైవేద్యము పెట్టిన తరువాత వారు తింటారు.
'గారెల మైసమ్మ' కు వేటిని అదుపులో ఉంచే శక్తి గలదని చెంచుల నమ్మకం?
మనుషులను.
పక్షులను.
క్రూర జంతువులను.
వాగులను.
గారెల మైసమ్మకు క్రూర జంతువులను అదుపులో ఉంచే శక్తి మరియు వేటలో అదృష్టాన్ని ఇచ్చే శక్తి ఉందని చెంచులు బలంగా నమ్ముతారు.
డా. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి గారు ఏ సాహితీ సంస్థకు అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు?
సాహితీ సింధు.
కళాభారతి.
యువభారతి.
భారతి.
ప్రముఖ సాహితీవేత్త డా. ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి గారు సికింద్రాబాద్ కేంద్రంగా పనిచేసే 'యువభారతి' సాహితీ సంస్థకు సుదీర్ఘకాలం పాటు అధ్యక్షులుగా సేవలందించారు. ఆయన అధ్యక్షతన ఈ సంస్థ ఎన్నో సాహిత్య ప్రచురణలను మరియు ప్రసిద్ధ "సాహితీ సదస్సులను" నిర్వహించడమే కాకుండా, ఎందరో యువ కవులను ప్రోత్సహించారు.
ఒక వర్ణం మిత్రుడి వలె అదనంగా చేరడాన్ని ఏమంటారు?
ఆదేశం.
ఉపధ.
ఆగమం.
తత్సమం.
సంధి జరిగినప్పుడు ఉన్న అక్షరాలను ఏమాత్రం ఇబ్బంది పెట్టకుండా, మరొక అక్షరం వచ్చి చేరడాన్ని 'ఆగమం' అంటారు. అందుకే దీనిని "మిత్రవదాగమః" (మిత్రుడి వలె వచ్చేది ఆగమం) అని పిలుస్తారు. ఉదాహరణకు: పేద + ఆలు = పేదరాలు (ఇక్కడ 'ర్' అక్షరం అదనంగా వచ్చి చేరింది).
చ, శ, ష, స లను తారుమారు చేసి ఉచ్చరించడం.
A) పులుసు. i) సందమామ. iv) సికారు.
B) షికారు. ii) చికారు. v) షందమావ.
C) చందమామ. iii) పులుషు. vi) పులుచు.
సరియైన వానిని జతపరచండి?
A - vi, B - ii, C - v.
A - iii, B - ii, C - i.
A - vi, B - iv, C - i.
A - iii, B - iv, C - v.
తెలుగు భాషలోని కొన్ని మాండలికాల్లో చ, శ, ష, స వంటి వర్ణాలను ఒకదానికొకటి తారుమారు చేసి పలకడం సహజం. ఈ ప్రశ్నలో 'పులుసు'ను 'పులుచు'గా (స→చ), 'షికారు'ను 'సికారు'గా (ష→స), మరియు 'చందమామ'ను 'సందమామ'గా (చ→స) ఉచ్చరించడాన్ని మాండలిక వైవిధ్యంగా గుర్తించవచ్చు.
'తరళ' అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?
సొగసైన.
చంచలమైన.
గొప్పదైన.
హీనమైన.
'తరళ' అంటే తెలుగులో 'చంచలమైన' లేదా 'కదులుచున్న' అని అర్థం. ఉదా: కనుపాపలు కదులుతుంటే 'తరళ నేత్రాలు' అని అంటారు. అలాగే ఛందస్సులో 'తరళము' అనే వృత్త పద్యం కూడా ఉంది, దీని గతులు చంచలంగా (వేగంగా) సాగుతాయని ఆ పేరు వచ్చింది.
"సాధారణంగా అగ్రకులాల వారు విద్యావంతులు కావడం, వెనకబడ్డ కులాల్లో చదువులేకపోవడం వల్ల వర్గమాండలికాలను కుల మాండలికాలుగా భావిస్తున్నారు. కాని అది సరియైన దృష్టికాదని, దిగువ కులాల వ్యక్తులు చదువుకొన్నవారైతే, వారికి కూడా అగ్రకులాల వారి ఉచ్చారణ పట్టుబడుతుందని" అభిప్రాయపడ్డ వారు ఎవరు?
చేకూరి రామారావు.
పి.ఎస్. సుబ్రహ్మణ్యం.
పోరంకి దక్షిణామూర్తి.
భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి.
ప్రసిద్ధ భాషాశాస్త్రవేత్త భద్రిరాజు కృష్ణమూర్తి గారు భాషా ఉచ్చారణ అనేది కులం మీద కాకుండా, ఆ వ్యక్తి పొందే విద్య మరియు సామాజిక పరిసరాల మీద ఆధారపడి ఉంటుందని స్పష్టం చేశారు. ఎవరైనా సరే చదువుకుంటే సమాజంలో ప్రామాణికంగా భావించే భాషను (ఉచ్చారణను) సులభంగా మాట్లాడగలరని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
న్యాయము, ధర్మము నానార్థాలుగా గల పదం ఏది?
నెయ్యము.
పాడి.
మూలం.
పాలు.
'పాడి' అనే పదానికి న్యాయము, ధర్మము, పద్ధతి మరియు క్షీరము (పాలు) అనే నానార్థాలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా "పాడి తప్పరాదు" అన్నప్పుడు న్యాయాన్ని లేదా ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టకూడదు అనే అర్థంలో ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అలాగే 'పాడి-పంటలు' అన్నప్పుడు పశువుల ద్వారా వచ్చే పాలు అనే అర్థం వస్తుంది.
ఈ కింది గద్యం చదివి 5 నుండి 8 వరకు గల ప్రశ్నలకు సరైన సమాధానాలు గుర్తించండి.
చెంచుజాతివారు దక్కన్లోని చాలా పురాతన కాలపు ఆదిమవాసులు. వారు ఎక్కువగా మహబూబ్ నగర్ జిల్లాలోని మన్ననూరు గ్రామ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. వీరు అల్పసంఖ్యాకులు అయి ఉన్నప్పటికీ, తమ మతాచారాలను తూ.చ. తప్పకుండ పాటిస్తూ వస్తున్నారు. వారు 'గారెల మైసమ్మ' అనే స్త్రీ దేవత పైననూ, 'భగవానుడు' అనే దేవునికి చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉండే 'భగవంతరు' అనే పురుషదేవత పైనను విశ్వాసము కలిగి ఉంటారు. 'గారెల మైసమ్మ' అనే దేవతకు క్రూర జంతువులను అదుపులో ఉంచే శక్తి, వేటలో మంచి అదృష్టమును ప్రసాదించే శక్తి గలదని వారి విశ్వాసము. ఆ దేవత పువ్వులు పూచుటకు, పండ్లు పండుటకు కారణమని చెప్పుతారు. ఇది గాక వేటగాండ్రకు, ఆహారము ప్రోగు చేసుకొనే వారికి, ప్రాణాధారములైన పై రెండు అరణ్యక వస్తువులపై ఆమెకు సంపూర్ణ అధికారము కలదని వారి నమ్మకము. చెంచులు వేటకు బయలుదేరేముందు, ఆ దేవతను దర్శించి, తమకు సహాయము చేయవలసినదని ప్రార్థిస్తారు. వేటలో చంపిన ప్రతి మృగములోను కొద్ది భాగము ఆమెకు నైవేద్యముగా ఇస్తారు. ఇదే విధముగా వారు తినే పండ్లలో మొదటి పండున 'గారెల మైసమ్మ' కు నైవేద్యము పెట్టిన తరువాత వారు తింటారు.
చెంచులు ఏ ప్రాంతపు పురాతన కాలపు ఆదిమవాసులు?
హిమాలయాలు.
నీలగిరి.
దక్కను.
సింధు ప్రాంతం.
పేరాగ్రాఫ్ మొదటి వాక్యంలో పేర్కొన్నట్లుగా, చెంచుజాతివారు దక్కన్ ప్రాంతానికి చెందిన అత్యంత పురాతన ఆదిమవాసులు.
బలయుతుఁడైన వేళ నిజబంధుఁడు తోడ్పడుఁగాని యాతఁడే
బలము తొలంగెనేని తనపాలిటి శత్రువదెట్లు పూర్ణుడై
జ్వలనుఁడు కానగాల్చు తఱి సఖ్యముఁజూపును వాయుదేవుఁడా
బలియుఁడు సూక్ష్మదీపమగు పట్టున నార్పదె గాలి భాస్కరా !
పద్యంలో అగ్ని అడవిని దహించునపుడు స్నేహం చూపేదెవరు?
వర్షం.
ప్రకృతి.
వాయువు.
ఆకాశం.
పద్యం మూడవ పాదంలో చెప్పినట్లుగా, అగ్ని (జ్వలనుఁడు) అడవిని దహించే సమయంలో వాయుదేవుడు (గాలి) స్నేహం (సఖ్యము) చూపి ఆ మంటను మరింత పెంచుతాడు.
